
لغو محدودیت فاصله و جمعیت برای تأسیس داروخانهها؛ گامی در جهت رقابت سالم
با رأی شورای رقابت، دو شرط مهم یعنی حد نصاب جمعیت و فاصله جغرافیایی برای تأسیس داروخانه، متوقف شد. این رأی میتواند نقطهعطفی در سیاستگذاری حوزه دارو و داروخانهها باشد و تأثیر قابل توجهی بر وضعیت فارغالتحصیلان داروسازی و ساختار بازار دارویی کشور بگذارد.
پیشزمینه شکایت
بر اساس آییننامه تأسیس و اداره داروخانهها مصوب سال ۱۳۹۳، دو شرط اصلی برای صدور مجوز داروخانه وجود داشت:
•ماده ۴: تعیین حد نصاب جمعیت برای تأسیس داروخانه بر اساس تعداد جمعیت منطقه
•ماده ۱۵: الزام به رعایت فاصله جغرافیایی مشخص میان داروخانهها
فارغالتحصیلان داروسازی معتقد بودند این محدودیتها عملاً مانع از ورود آنها به بازار کار شده و زمینه ایجاد انحصار در این حوزه را فراهم کرده است. در نتیجه، شکایتی علیه وزارت بهداشت و آییننامههای موجود به شورای رقابت ارائه شد.

محتوای رأی شورای رقابت
در رأی صادرشده، شورای رقابت تصریح کرده است که اجرای مواد ۴ و ۱۵ آییننامه، مصداق ایجاد مانع برای ورود کسبوکارهای جدید و حفظ سود انحصاری برای بنگاههای موجود است. به استناد تبصره ۲ ماده ۷ و تبصره ۲ ماده ۳ قانون اجرای سیاستهای کلی اصل ۴۴ قانون اساسی، این اقدام، رویهای ضد رقابتی تشخیص داده شد.
بر این اساس، شورای رقابت رأی داد:
«مواد ۴ و ۱۵ آییننامه تأسیس و اداره داروخانهها باید متوقف شود و از این پس، عدم پذیرش درخواست تأسیس داروخانه به دلیل اشباع بازار، وجاهت قانونی ندارد.»
پیامدهای مهم این تصمیم
1.افزایش فرصتهای شغلی برای داروسازان جوان
حذف این محدودیتها باعث میشود فارغالتحصیلان بدون دغدغه محدودیت فاصله یا جمعیت، برای تأسیس داروخانه اقدام کنند.
2.ایجاد فضای رقابتی در بازار دارویی
ورود رقبای جدید میتواند منجر به بهبود کیفیت خدمات، دسترسی بهتر مردم به دارو و حتی کاهش قیمتها شود.
3.کاهش انحصار در مناطق خاص
دیگر هیچ داروخانهای نمیتواند صرفاً به دلیل موقعیت جغرافیایی خود، انحصار ارائه خدمات در یک منطقه را داشته باشد.

تصمیم اخیر شورای رقابت، گامی مثبت در راستای آزادسازی اقتصادی، افزایش عدالت در دسترسی به مجوزها و جلوگیری از انحصار در حوزه سلامت است. انتظار میرود با اجرای این رأی، شاهد تحولات مثبتی در سطح داروخانههای کشور و عدالت شغلی برای داروسازان باشیم.