🔸نوشتن زبان کرمانجی خراسان با پنج حرف فراموششده!
در نوشتن شعرهای کرمانجی خراسان، یکی از مهمترین چالشها، نبودن نشانههایی برای تلفظ دقیق برخی صداهای بومیست. متأسفانه الفباهای رسمی کردی – چه لاتین، چه آرامی – پنج صدای اصلی زبان ما را نادیده گرفتهاند. این در حالیست که بدون آن صداها، گفتار ما ناقص میشود، شعر ما میلغزد، و زبان ما بیهویت میماند.
🔸 پنج صدای اصیل کرمانجی خراسانی که در الفباهای رایج نیستند:
صدای بومی تلفظ نمونه معنی
تْ بین ت و د -تْال :تلخ
پْ بین پ و ب -پْـَز: گوسفند
چْ بین چ و ج- چْاوّ :چشم
کْ بین ک و گ- کْانی: چشمه
خْ بین خ و غ -خْهزور: پدرزن
این صداها را هر کودک کرمانج خراسانی از مادرش میآموزد، اما در نوشتار، سایهای از آنها نیست.
🔸 راهحل من برای حفظ این صداها:
برای اینکه تلفظ بومی حفظ شود، در شعرهای خود:
▫️ برای تْ از حرف «ط» استفاده میکنم
چون در فارسی هم کلماتی مانند حیاط و خیاط شبیه همین تلفظ دارند.
▫️ برای بقیه صداها از علامت سکون استفاده میکنم
مثلاً پْ، چْ، کْ، خْ
نه الفبای تازهای ساختهام، نه دنبال نوآوری بیپایهام؛ فقط سعی دارم زبان مادریام را همانطور که هست، ثبت کنم.
🔸 پاسخ به منتقدان:
برخی گفتهاند:
«چرا رسمالخط مندرآوردی استفاده میکنید؟»
اما پاسخ ساده است:
من چیزی را اختراع نکردهام؛ فقط آنچه فراموش شده بود، یادآوری کردهام.
اگر ما – نسل اهل زبان – امروز این صداها را ننویسیم، فردا چه کسی از آنها خواهد گفت؟
🔹 سخن پایانی
این پنج حرف، هویت لهجهی ما هستند. شعر کرمانجی خراسانی بدون آنها ناقص است.
من تا آخر، در کنار این صداها خواهم ماند،
تا زبانمان نه در گویش، نه در نوشتار، تحریف نشود.
🖊 نویسنده:خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج
#کانال_خداداد_امیری_شاعر_و_نویسنده_کرمانج
🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج
🆔 @khodadad_amiri 📖
