هاوار در میان کرمانجهای خراسان
«هاوار» یا «یاوار» یک کار گروهی و دستهجمعی بود که در زمانهای قدیم در میان مردم کرمانج خراسان رایج بود.
هرگاه کرمانجهای خراسان میدیدند یکی از همسایگان در کارهایی مانند دروی گندم یا جو، یا دیگر کارهای عقبماندهی روستایی مانده است، دستهجمعی به یاری او میرفتند تا کارش به پایان برسد.
یونجههای همسایه را با کمک یکدیگر علف آن را میتابیدند (بیده میکردند).
گندم و جو یکدیگر را درو میکردند.
پشتبام خانهها را با کاهگل و بهصورت گروهی تعمیر میکردند.
گوسفندان همسایه را با همکاری هم پشمچینی میکردند یا «دریو» میکردند.
«دریو» در زبان کرمانجی به نشانی گذاشتن بر روی گوش دام گفته میشود.
علفهای هرز داخل پنبه و چغندر را نیز با کمک هم میزدند و «پیکَنی» میکردند.
اگر خانوادهای قصد برگزاری عروسی داشت، بانوان روستا به کمک آن خانواده میرفتند؛
لحاف و تشک عروسی میدوختند، پارچههای گلدوزیشده آماده میکردند و جهیزیه را با همکاری یکدیگر فراهم میساختند.
پشم و فرش را نیز با هم میشستند.
وقتی صاحبخانه میفهمید مردم برای هاوار کردن آمدهاند، بانوی خانه غذایی از برنج یا آش آماده میکرد.
در فصل درو یا کارهای باغ، صبح زود صبحانه میخوردند و کار را آغاز میکردند.
نزدیک ساعت ده دوباره چای و لقمهای میخوردند.
تا ساعت دوازده کار میکردند، سپس ناهار میخوردند.
از ساعت یک تا دو استراحت میکردند و دوباره تا نزدیکی غروب آفتاب مشغول کار میشدند.
پیش از غروب، باز چای و نانی میخوردند و کار را تا فرو رفتن آفتاب ادامه میدادند، سپس به خانههای خود بازمیگشتند.
🔸 هزاران افسوس که این آداب و رسوم کمرنگ شد و بسیاری از آنها از میان رفت.
🖊 نویسنده: خداداد امیری
شاعر و نویسنده کرمانج
🔸 کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج
🆔 @khodadad_amiri 📖
