چرا نام «کرمانج خراسان» و «ایل بختیاری» در برخی تصاویر اقوام ایرانی دیده نمیشود؟
در جستجوی عبارت «تصویر اقوام ایرانی» در فضای اینترنت، معمولاً مجموعهای از پوششهای سنتی با عنوانهایی مانند عرب، ترکمن، بلوچ، گیلک و کرد مشاهده میشود. این تصاویر بهصورت دستهجمعی طراحی شدهاند و هدف آنها نمایش تنوع قومی ایران است.
اما در بسیاری از این نمونهها، نام «کرمانج خراسان» و همچنین «ایل بختیاری» بهصورت مستقل دیده نمیشود. این مسئله ممکن است این پرسش را ایجاد کند که آیا این اقوام در ساختار فرهنگی ایران جایگاهی ندارند؟ پاسخ روشن است: حذف در یک تصویر، به معنای نبودن در تاریخ و هویت ملی نیست.
کرمانج خراسان؛ شاخهای تاریخی در شرق ایران
کرمانجهای خراسان از شاخههای مردم کُرد هستند که در دورهٔ شاه عباس صفوی به مناطق شرقی ایران کوچانده شدند. آنان طی چند قرن گذشته در نواحی مرزی شرق کشور ساکن شده و نقش مهمی در پاسداری از مرزهای ایران ایفا کردهاند.
امروزه جمعیت قابل توجهی از کرمانجهای خراسان در استان خراسان شمالی و بخشهایی از خراسان رضوی زندگی میکنند. زبان کرمانجی خراسانی، موسیقی بخشیگری و سنتهای آیینی آنان، بخشی ارزشمند از میراث فرهنگی ایران به شمار میرود.
در بسیاری از تصاویر اینترنتی، کرمانجهای خراسان زیر عنوان کلی «کرد» معرفی میشوند؛ در حالی که از نظر جغرافیایی، تاریخی و فرهنگی، ویژگیهای متمایز و شناختهشدهای دارند.
ایل بختیاری؛ قومی اثرگذار در تاریخ ایران
ایل بختیاری یکی از اقوام مهم جنوبغرب ایران است که در تحولات سیاسی و اجتماعی کشور، بهویژه در جنبش مشروطه، نقش برجستهای داشته است. از جمله شخصیتهای تاریخی این ایل میتوان به سردار اسعد بختیاری اشاره کرد.
در برخی دستهبندیهای تصویری، بختیاریها زیر عنوان کلی «لُر» قرار میگیرند؛ اما از منظر مردمشناسی، ساختار ایلی، پیشینه تاریخی و هویت فرهنگی مشخص خود را دارند.
نتیجهگیری
تنوع قومی ایران بسیار گستردهتر از آن چیزی است که در برخی تصاویر سادهشده اینترنتی نمایش داده میشود. نبود نام «کرمانج خراسان» یا «ایل بختیاری» در یک تصویر، به معنای حذف آنان از تاریخ، فرهنگ یا هویت ملی ایران نیست؛ بلکه بیشتر ناشی از دستهبندیهای کلی و نگاه غیرپژوهشی در تولید این تصاویر است.
شناخت دقیق اقوام ایرانی، نیازمند دقت علمی و توجه به شاخههای درونی هر قوم است. بازنمایی درست این تنوع، احترام به تاریخ و فرهنگ همه مردمان این سرزمین است.
✍️ خداداد امیری – شاعر و نویسنده کرمانج
#کانال_خداداد_امیری_شاعر_و_نویسنده_کرمانج
🔸کانال خداداد امیری شاعر و نویسنده کرمانج
🆔 @khodadad_amiri 📖
