صادرات پسته به صورتهای مختلف از جمله پسته خشک، پسته تازه، مغز پسته و… انجام میشود. روند صادرات پسته برای بسیاری از بازرگانان اهمیت دارد. در این مقاله در مورد شرایط صادرات پسته، چگونگی صادرات پسته، انواع پسته صادراتی، مشکلات صادرات پسته و کلیه اطلاعاتی که برای صادرات پسته نیاز است، در اختیارتان خواهیم گذاشت. با ما همراه باشید.
میزان واردات پسته در دنیا 2 میلیارد و 848 میلیون دلار پسته تازه یا خشک شده با پوست، و 623 میلیون دلار مغز پسته است.
پسته درختي دو پايه و از تيره پسته سانان است. درخت پسته اهلي L Vera Pistacia متعلق به تيره سماق Anacardiaceae است. Pistacia داراي ۱۱ گونه است كه همگي آنها از خود، تربانتين يا سقز ترشح ميكنند. گياهان اين تيره به صورت درخت يا درختچه هستند.
پسته در استانهای کرمان، یزد، خراسان، فارس، سمنان، سيستان و بلوچستان، مركزي، قزوين و اصفهان کشت میشود. سطح زير كشت پسته در سالهای اخیر درحدود 360000 هكتار بوده است. باتوجه به محدودیتهای منابع آبی و تغیرات اقلیمی بسیاری از این زمینها از حالت کشت خارج شدهاند و سطح زیر کشت پسته در استان کرمان درحال کاهش است.
البته به دلیل استقبال سایر استانها از کاشت پسته سطح زیرکشت این محصول در ایران در حال افزایش است. میتوان گفت سهم استان کرمان از تولید پسته ایران يك چهارم است.
در ادامه مقاله آمار صادرات پسته را آوردهایم که میتوانید بزرگترین واردکننده پسته و صادرکننده پسته را مشاهده کنید. بهترین کشور برای صادرات پسته، کشورهایی هستند که بیشترین آمار واردات پسته را دارند.
کشورهای آلمان (129 میلون دلار)، ایتالیا (105 میلون دلار)، هند (84 میلون دلار)، فرانسه (25 میلیون دلار)، عربستان و امارات هر کدام با 23 میلون دلار از بزرگترین واردکنندگان مغز پسته محسوب میشوند.
کشورهای ایران (114 میلون دلار)، آمریکا (106 میلون دلار)، ترکیه (83 میلون دلار)، آلمان (54 میلون دلار) و افغانستان (29 میلون دلار) از بزرگترین صادرکنندگان مغز پسته هستند.
برای تحلیل سود صادرات پسته، بهتر است با انواع آن آشنا باشید. این امر موجب میشود در انتخاب نوع پسته برای کشور هدف، انتخاب مناسبی داشته باشید و از صادرات پسته سود بیشتری بدست آورید.
در ادامه مقاله برخی از انواع پسته را توضیح میدهیم.
این نوع از پسته نسبت به دیگر انواع آن کوچکتر و به اندازه فندق است. پسته فندقی به دلیل سایز کوچک تعداد بیشتری را در هر وزن شامل میشود. این امر مورد توجه بسیاری از واردکنندگان قرار گرفته و میزان صادرات بالایی را به خود اختصاص داده است.
پسته احمد آقایی اندازه بزرگتری از نوع پسته فندقی دارد و بهترین طعم را در مقایسه با دیگر انواع پسته دارد. به همین دلیل از پستههای محبوب صادراتی است که بیشتر به کشورهای شرق آسیا صادر میشود.
هند و یونان از جمله کشورهای خواهان پسته احمد آقایی هستند. رنگ سفید پوست آن و قرمزی مغز آن، باعث شده است که پسته احمد آقایی به عنوان یکی از بهترین انواع در بازار شناخته شود. این پسته در تقسیم بندیهای ذکر شده جزو ارقام متوسط گل و دیررس محسوب میشود.
پسته اکبری از پسته احمدآقایی کشیدهتر و گرانتر است. میتوان گفت پسته اکبری گران قیمتترین نوع پسته صادراتی ایران است.
این نوع پسته، درشت و گرد است. طعم آن کمی متفاوت از دیگر انواع پسته است. زمان برداشت پسته کله قوچی دهه دوم شهریور ماه است.
پسته کله قوچی یکی از انواع زودگل است که بیشتر از انواع دیگر در خطر سرما و خسارت ناشی از آن قرار دارد. این رقم همچنین نسبت به کمبود آب و مواد غذایی بسیار حساس است.
این نوع پسته به نوع احمد آقایی شبیه است و به دلیل شباهت مغز آن به بادام به این اسم معروف است.
پسته بادامی جزو انواعی است که زود به گل مینشیند. از آنجایی که در نیمه اول مرداد ماه قابل برداشت است، یکی از ارقام خیلی زودرس به شمار میآید.
مغز پسته تهیه شده و بسته بندی شده نیز جزو انواع پسته صادراتی است که برای مصارف صنایع غذایی استفاده میشود.
برای شروع روند صادرات پسته، ابتدا به نیاز مشتری توجه میکنیم. نوع پسته صادراتی میتواند بر اساس کشور واردکننده متفاوت باشد. معمولا برای صادرات پسته به اروپا از بهترین نوع آن استفاده میشود.
در کشورهای کمتر توسعه یافته به دلیل درآمد کمتر اقشار جامعه، پستههایی با کیفیت متوسط طرفدار بیشتری دارند. البته پسته صادراتی طبق استانداردهای گمرک کشور فرستنده و کشور گیرنده، صادر میشود؛ و ممکن است ورود انواع خاصی از محصول به یک کشور ممنوع باشد.
به عنوان مثال استانداردهای مواد غذایی در کشور آلمان نسبت به مقادیر آفلاتوکسین بسیار سخت گیر هستند و برای صادرات پسته به آلمان باید به مقدار آفلاتوکسین آن توجه کرد.
دارا بودن استانداردهای واردات خشکبار و مواد غذایی در گمرک کشورهای اتحادیه اروپا ضروری است. دریافت تاییدیه سلامت به منظور کنترل میزان آفلاتوکسین در پسته بسیار با اهمیت است اما ممکن است کمی وقت گیر باشد و باید برای آن وقت کافی را پیش بینی کرد.
یکی از موارد مهم در صادرات پسته، بحث بسته بندی آن است. بسته بندی مناسب با ذکر اطلاعات شرکت و اطلاعات مربوط به بار بسیار حائز اهمیت است.
در مراحل صادرات پسته، صادرکنندگان ملزم به گرفتن تاییدیههای بهداشتی و آزمایش کنترل آفلاتوکسین هستند. اما چنانچه صادرات پسته به صورت بسته بندی کامل شرکتی و دارای مجوزهای بهداشتی شرکت بسته بندی باشد، نیازی به تاییدیه مجدد ندارد و این روش مخصوص صادرات پسته فله می باشد.
برای گرفتن تاییدیههای بهداشتی صادرات پسته، ابتدا از محصول نمونه گیری میشود و به منظور گرفتن گواهی بهداشت و سلامت نباتات به آزمایشگاه ارسال میشود.
پس از طی کردن مراحلی مانند تاییدیه سلامت و…، باید برای حمل کالا اقدام کرد. حمل و نقل محصول خود را به یک شرکت معتبر بسپارید. شرکت بازرگانی GTG آماده ارائه انواع خدمات حمل و نقل بین المللی است. قبل از حمل، کانتینرها را به دقت بررسی کنید و در صورت لزوم از مواد ضدعفونی کننده برای از بین بردن حشرات و قارچها استفاده کنید. به ویژه در شرایطی که حمل دریایی را انتخاب کردهاید و رطوبت دریا ممکن است روی محصول تاثیر بگذارد.
در گذشته ایران تنها صادرکننده عمده پسته بود و به همین دلیل بسیاری از کشور ها پسته را با نام ایران میشناسند. در سالهای اخیر با ورود آمریکا به بازار این محصول، صادرات پسته به تجارتی تنگاتنگ و رقابتی بین ایران و آمریکا تبدیل شده است.
ایالات متحده آمریکا توانسته است با بهره گیری از دانش ایرانیان مقیم آمریکا، مزارع کالیفرنیا را به کشت پسته اختصاص دهد و نسبت به صادرات حجم زیادی از آن اقدام کند. در سالهای اخیر کشور ترکیه نیز کشت پسته را به صورت محدود آغاز کرده است. کشت پسته در این کشور در مقابل ایران و آمریکا بسیار ناچیز است.
صادرات پسته نیز همانند صادرات دیگر محصولات با مشکلاتی مواجه است. برخی از این مشکلات عبارت هستند از:
جهت توسعه روند صادرات پسته میتوان از راهکارهای زیر استفاده کرد:
در بین پستههای دنیا، پسته ایران رتبه نخست را از نظر کیفیت داراست. پسته ایرانی به دلیل داشتن روغنهای غیراشباع میتواند دماهای بالاتر را تحمل کند. به همین دلیل میتوان آن را برشته کرد. برشته کردن پسته در دمای بالا، سبب میشود هرگونه آلودگی یا باکتری آن از بین برود.
پستههای ایران مزایای خاص خودش را دارد از جمله:
پسته ایرانی انواع مختلفی دارد. پسته فندقی یا اوحدی، کلهقوچی، اکبری و احمدآقایی از انواع آن هستند که هر یک طعم و خواص خاص خودش را دارد. از یک منظر پستههای ایرانی را به دو نوع کلی تقسیم میکنند: فندقی و بادامی. فندقیها گِرد و بادامیها کشیده و باریک هستند.
مغز پستههای ایرانی نسبت به پوستهشان بلندتر است. در واقع پسته ایرانی مغز بیشتری را شامل میشود.
پسته ایرانی حاوی روغن اشباع نشده است. به همین دلیل پسته ایرانی ظرفیت بالاتری در برابر حرارت دارد و میتوان آن را بین ۱۶۰ تا ۱۸۰ سانتیگراد حرارت داد. این میزان برشتگی به پسته طعم بینظیری میدهد، ضمن اینکه هرگونه باکتری را از بین میبرد. بر خلاف پستههای دیگر که تا 120 درجه حرارت میپذیرند.
بی شک علت معروف بودن پسته ایرانی طعم بی نظیر آن است. هرکدام از انواع پسته ایرانی طعم خاص خود را دارد و تولیدکنندگان، پودر یا خلال پسته ترکیبی از همه انواع پسته ایرانی را به کار میگیرند تا خلال تهیه شده طعمی بینظیر به خوراکیها و غذاها بدهد.
آمریکا دومین تولید کننده و صادر کننده پسته در دنیا است. پستههای آمریکایی از هر پسته دیگری بیشتر به پستههای ایرانی شبیه است، اما از نظر طعم و اندازه و نیز قیمت، پسته ایرانی یک سر و گردن بالاتر است. روغن اشباع نشده آن نیز بسیار کمتر از پسته ایرانی است.
برخی از مهمترین ارقام پسته آمریکایی شامل کرمان (Kerman)، گلدن هیلز و گامدراپ (Gumdrop) هستند. پسته نوع کرمان دارای رنگ سبز روشنی است. مغز پسته آمریکایی نسبت به پسته ایرانی کمی کوتاهتر است.
سومین کشور تولیدکننده پسته ترکیه است. مغز پسته ترک برخلاف پسته ایرانی و آمریکایی، کوتاهتر از پوسته سخت آن است. یعنی کاملا درون پوسته قرار دارد. پسته ترکی انواع مختلفی دارد. پسته آنتپ (Antep nut) و پسته سیرت (Siirt) از انواع آن هستند. پستههای ترک سختتر باز میشوند. این پسته از پسته آمریکایی گرانقیمتتر است.
انس گیری یک معیار برای سنجش میزان بزرگی، رسیده بودن و مرغوبیت پسته است، اما باید توجه داشت که این تنها شرط برای مرغوبیت و همچنین تعیین میزان بهای آن نیست.
برای تعیین کیفیت یا تعیین انس پسته ۱۴۲ گرم پسته را وزن می کنیم و تعداد پسته آن را میشماریم. هر تعدادی که به دست آمد انس پسته محسوب میشود.
به عنوان مثال :
142گرم از یک نمونه پسته اکبری را وزن می کنیم که در این 142گرم 110 دانه پسته وجود دارد انس این نمونه پسته 22 است. اما یک نمونه از این نوع با همین مقدار گرم 120 دانه پسته دارد که انس این نمونه پسته 24 است. هر چه انس بالاتر برود قیمت آن نوع پسته کمتر است.
انواع پستهها به دو دسته تقسیم میشوند:
واسطهها برای اینکه پستههای دهن بست را به فروش برسانند، آنها را با قیمت کم از کشاورز خریداری میکنند؛ سپس آنها را با پسته مرغوب تر مخلوط میکنند و به قیمت بالاتر میفروشند. یک راه دیگر فرآوری این پستهها این است که پستههای دهن بست را داخل آب انداخته تا خیس بخورند، سپس آنها را با حرارت غیر مستقیم خشک کرده و به عنوان پسته خندان و با کیفیت بالا به بازار عرضه میکنند.
مقداری پسته را در مشت بسته خود بگیرید و تکان دهید. اگر مغز پستهها با برخورد به پوسته خود سر و صدای زیادی ایجاد کردند، یعنی آبخندان شدهاند.
البته اگر در مرحله برشته کردن به محلول آبنمک نشاسته اضافه کرده باشند این روش برای تشخیص راهگشا نیست.
به دلیل صادراتی بودن پسته، قیمت آن متاثر از قیمت دلار است و با بالارفتن دلار قیمت آن بالاتر میرود. عامل مهم دیگر، نوع و کیفت پسته، تازه بودن آن و مقدار برداشت کشاورزان در آن سال است. تمیز و بدون لکه بودن پوسته خارجی پسته دلیلی بر کیفیت و مرغوبیت آن است.
هر ساله نمایشگاههایی در سطح کشور برگزار میشوند که به تولیدکنندگان توصیه میکنیم در این نمایشگاهها شرکت کنند.
خندان بودن پسته علاوه بر راحت باز شدن آن، دلیلی بر رسیده بودن پسته است. پستههای بسته و ریز ممکن است نارس باشند.
هنگام خرید پسته به نکات زیر توجه کنید:
در این مقاله در مورد چگونگی صادرات پسته، شرایط صادرات پسته، انواع پسته صادراتی و بهترین کشور برای صادرات پسته توضیحاتی ارائه دادیم.
