رازقان و خاطراتش۳۱:الیاس امیرحسنی

۸.

اا═.🍃 .════════╔

     رازقان و خاطراتش۳۱

اا════════.🍃.═╚

آبان چه فصل خوبی بودو هست ،دومین ماه پاییز که باآب وآن عجین است .آن شاید همان نان است که بریده شده وبه رشته تبدیل شده است ،آبان، ماه اریشته کسماخ هم بود و این بار می خواهم شما را با این رسم خوب گذشته آشنا کنم پس سفر می کنیم به دهه های گذشته مخصوصا دهه ی هفتاد در رازقان:

در رازقان چند بانوی ماهر واهل فن وجود داشتند که کار رشته بریدن را انجام می دادند .کسی که قصد این کار را داشت باید از قبل از این بانوان ماهر وقت می گرفت و آن ها روز رشته بری را تعیین می کردند .

پس از مشخص شدن روز رشته بری ،خانم خانه به تدارک آرد و بقیه ی لوازم می پرداخت و در شبی که فردایش باید رشته بریده می شد ،دختران محله ،همسایه و اقوام برای اریشته کسماخ دعوت می شدند .

دختران با نام و یاد خدا در حالی که وضو گرفته بودند،به سراغ تشت های بزرگ آرد می رفتند وهر پنج نفر یک تشت را خمیر می کردند .

آب وآرد(آب ونان )باهم مخلوط می شد و آن قدر دخترخانم ها با دستان خود وَرز می دادند که به خمیر بسیار سفت و محکمی تبدیل می شد و تا به این مرحله نمی رسید دست از کار نمی کشیدند .

شب اریشته کسماخ از شب های به یاد ماندنی دختران بود،چون بازار بگو بخند و شوخی و قهقهه گرم بود و همه شاد وشادمان وقت خود را می گذراندند.صاحبخانه وخانم خانه هم با چای ونبات و شکلات و کوکا وانواع تنقلات و شیرینی جات و تخمه و کشمش وبادام از همه پذیرایی می کرد .

وقتی در ساعت های بامدادی خمیر عمل می آمد ،آن را در جای خنکی قرار می دادند ورویش پارچه ی پاک وتمیزی می کشیدند و تاصبح فردا می ماند ودر اینجا کار دختران تمام می شد .

صبح که می شد ،بانوی ماهر واهل فن می آمد و ابزار هم آماده می شد .برای اریشته کسماخ دوسه نفر هم دستیار لازم بود .یک نفر خمیر را چونه می کرد .(زووَلک درست می کرد)ورویش آرد می پاچید .یک نفر چونه را روی تخته وردنه می گذاشت و به شکل دایره با وردنه صافش می کرد و یک خانمی هم که رشته ها را ازدست رشته بر می گرفت و روی بندو طناب آویزان می کرد.

"رشته بر ماهرخمیر با وردنه صاف شده را از دو جهت به صورت موازی لوله می کردوبا چاقوی تیز از بالا به صورت یک دست می‌برید و تا پایین می آمد و خمیر که به صورت هنرمندانه ای برش خورده بوداز بالا به پایین باز می شد و روی دست دَوَرانی قرار می گرفت وباپاشیدن آرد به یک دسته رشته تبدیل می شد و یک نفر هم با هنر خاص خودرشته هارا از دست رشته بُر می گرفت و می برد روی بند مخصوص آویزان می کرد تا خشک شود،دراین جا مرحله ی دوم کار به پایان می رسید .

"در سومین مرحله وقتی رشته را از بند می گرفتند همه را در یک پارچه نخی قرار می دادندو در یک روز خاص که با تنور آتشی نان پخته می شد ، در آخرنان پختن با حرارت آتش تنور که کمی آرام تر شده بود ، رشته ها را داخل حلبی روغن ۱۸ کیلو آن زمان داخل تنور قرار می دادند تا با حرارت ملایم حسابی سرخ شود و بعد از ۲ الی ۳ ساعت حلبی های پر از رشته را در می آوردند و در ظرف های مخصوص قرار می دادند تا در زمستان استفاده کنند و چقدر طعم و مزه بی نظیری داشت.

از جمله غذاهایی که با آن درست می کردند دملمه، صاف اریشتَه با عدس یا لپه ، اِشکَنِه ، رشته پلو"

"از رشته بُران ماهر رازقان ( با هنر دست) بانو هاجر خانم و بانو اقدس خانم و بانو سلطان بیگم خانم و بانو آی بیگم خانم وخانم فاطمه بیگم بودند ، نام و یادشان برای همیشه در خاطرات و اذهان ماندگار است...

برای شادی روح این بانوان هنرمند و تمام مادران آسمانی صلواتی را تقدیمشان کنیم.

اللهم صل علی محمد وآل محمد

خاطره :یکی از خانم های رازقانی

بازنویسی:الیاس امیرحسنی

❤️🌺☘🌿🍀🌸