### میز ناهارخوری بزرگ: باشکوهترین مبلمان خانه یا گرانترین «قفسهی» دنیا؟
**نویسنده: مصطفی طاهری | معمار آرامش**
اگر یک دوربین مخفی در خانههای مدرن ایرانی کار بگذاریم، با صحنهای پارادوکسیکال و تکرارشونده مواجه میشویم:
خانوادهای که برای صرف شام، دور یک سفره روی زمین جمع شدهاند، یا با بشقابهای روی پا، جلوی تلویزیون نشستهاند؛ در حالی که تنها چند متر آنطرفتر، یک میز ناهارخوری مجللِ هشت یا دوازده نفره، در بهترین نقطهی پذیرایی زیر نور لوستر میدرخشد!
این میزها که بخش قابل توجهی از بودجه دکوراسیون و گرانترین متراژ خانه را بلعیدهاند، اغلب کاربری اصلی خود را از دست دادهاند. آنها تبدیل به **گرانترین و جاگیرترین «قفسههای» دنیا** شدهاند؛ محلی برای دپوی موقت کلیدها، کیفها، قبضهای پرداخت نشده و لباسهایی که حوصله آویزان کردنشان را نداریم.
در این یادداشت، میخواهم از منظر «روانشناسی فضا» و «معماری داخلی» به این پرسش پاسخ دهم: **چرا ما اصرار داریم فضاهای حیاتی خانهمان را به مبلمانی اختصاص دهیم که از آن استفاده نمیکنیم؟**
## ۱. ریشهیابی: زندگی برای «روز مبادا»
ریشه این پدیده را نباید در کاتالوگهای مبلمان یافتاباد جستجو کرد، بلکه باید در ناخودآگاه فرهنگی خودمان بیابیم. ما فرهنگی عمیقاً مهماننواز داریم و این ارزشمند است؛ اما گاهی این خصیصه مثبت، به یک وسواس ذهنی تبدیل میشود: **«آمادگی دائمی برای مهمان احتمالی».**
ما آن میز غولپیکر و رسمی را برای ۳۶۵ روزِ سال نمیخریم؛ بلکه آن را برای آن دو یا سه شبی میخریم که *شاید* مهمان زیادی داشته باشیم و بخواهیم سنگ تمام بگذاریم.
> این یک معاملهی نابرابر است: ما آسایش، راحتی و فضای بازِ ۳۶۰ روز از سال خود را قربانیِ پرستیژ و نمایشِ ۵ روز باقیمانده میکنیم.
ما در حال «زندگی در آیندهای خیالی» هستیم، به جای اینکه کیفیت «لحظهی اکنون» را دریابیم.
## ۲. نگاه معمارانه: قتلعامِ فضای مفید (Dead Space)
از دیدگاه تخصصی معماری، هر متر مربع از فضای خانه دارای ارزش ریالی و کارکردی است. در آپارتمانهای امروزی که با محدودیت متراژ مواجهیم، اختصاص دادن ۱۰ تا ۱۵ متر مربع از «بهترین و نورگیرترین» فضای نشیمن به یک ست ناهارخوری که صرفاً جنبه دکوری دارد، یک اشتباه استراتژیک در چیدمان است.
فضایی که استفاده نشود، در ادبیات معماری **«فضای مرده» (Dead Space)** نامیده میشود. میز ناهارخوری بلااستفاده، یک مجسمهی چوبی بزرگ است که جریان انرژی و حرکت را در خانه مسدود میکند و بدون اینکه ارزش افزودهای برای ساکنین دائمی خانه داشته باشد، فضا را تنگ و خفه نشان میدهد.
## ۳. بازتعریف لوکس بودن: معماری برای آرامش
در فلسفه «معمار آرامش»، تعریف ما از تجمل متفاوت است. تجمل واقعی، داشتن یک میز گرانقیمت چوب گردو نیست که جرأت نکنید روی آن لک بیندازید.
**تجمل واقعی یعنی:**
* فضایی که در خدمت **آسایشِ فیزیکی و روانی** ساکنین خانه باشد، نه قضاوتِ بینندگان.
* شجاعتِ **استفادهی روزمره** از بهترین وسایلی که داریم.
* اولویت دادن به کیفیتِ **«زندگیِ هر روزه»**، بر کیفیتِ **«مهمانیِ سالیانه»**.
## راهکار چیست؟
اگر میز ناهارخوری دارید، همین امشب شام را با خانواده پشت آن صرف کنید و به آن جان ببخشید. اما اگر نشستن پشت آن برایتان راحت نیست و ترجیح میدهید روی مبل لم بدهید، پس صادقانه بپذیرید که این مبلمان مناسب سبک زندگی شما نیست.
جسارت داشته باشید و آن را با فضایی کاربردیتر جایگزین کنید:
* یک کنج دنج برای مطالعه
* فضای بازی کودکان
* یا حتی یک فضای خالی برای تنفس خانه!
---
### نوبت شماست:
به اطراف خانه خود نگاه کنید؛ چند درصد از وسایل خانهتان در خدمت شما هستند و چند درصد شما در خدمت نگهداری و نمایش آنها؟
**آیا شما هم در خانه «مجسمههای چوبی» دارید؟**
---
**درباره نویسنده:**
*من مصطفی طاهری هستم؛ معمار و بنیانگذار استودیو طاهری. در برند «معمار آرامش» تلاش میکنم معماری را از ساختنِ صرف، به ابزاری برای بهبود کیفیت روان و زندگی تبدیل کنم.*
