درست وسط یک روز معمولی، ممکن است مادرتان ناگهان نتواند صحبت کند. یا پدرتان نتواند لیوانی آب را در دستش نگه دارد. شاید حتی خودتان جلوی آینه متوجه شوید یک سمت صورتتان بیحس شده است.
اینها نشانههای سکته مغزی هستند؛ یک اورژانس پزشکی واقعی که هر ثانیه در آن، مغز قربانی میشود.
⸻
سکته مغزی چیست؟
سکته مغزی (Stroke) زمانی اتفاق میافتد که جریان خون به بخشی از مغز قطع یا شدیداً کاهش یابد. در نتیجه، سلولهای مغزی آن ناحیه دیگر اکسیژن دریافت نمیکنند و شروع به مردن میکنند. این آسیب میتواند موقتی یا دائمی باشد.
⸻
انواع سکته مغزی
1. ایسکمیک (Ischemic Stroke) – شایعترین نوع: ناشی از انسداد رگ خونی در مغز (مثل لخته خون).
2. هموراژیک (Hemorrhagic Stroke) – خونریزی مغزی: زمانی که رگ مغز پاره میشود.
3. سکته گذرا یا TIA (mini-stroke) – شبیه سکته ولی موقت: علامت خطر برای سکته اصلی.
⸻
علائم هشداردهنده (حتماً بخوانید!)
برای به خاطر سپردن علائم، از کلمهی FAST استفاده کنید:
• F = Face drooping: افتادگی یک طرف صورت
• A = Arm weakness: ناتوانی در بلند کردن دستها
• S = Speech difficulty: مشکل در صحبت کردن
• T = Time to call emergency: وقت تماس فوری با اورژانس
اگر یکی از این علائم را دیدید، حتی موقت، بلافاصله با ۱۱۵ تماس بگیرید. حتی یک دقیقه هم حیاتی است.
⸻
چه کسانی در خطر هستند؟
• افراد بالای ۵۵ سال
• کسانی که فشار خون بالا، دیابت یا چربی خون دارند
• سیگاریها
• افرادی با سبک زندگی کمتحرک و تغذیه ناسالم
• افرادی که سابقه خانوادگی سکته دارند
⸻
چگونه پیشگیری کنیم؟
• فشار خونتان را کنترل کنید
• سیگار نکشید
• ورزش منظم داشته باشید
• چکاپ منظم انجام دهید
• از استرس زیاد پرهیز کنید
• قند و چربی خون را در محدوده نرمال نگه دارید
⸻
آیا درمان دارد؟
بله. اگر بیمار در کمتر از ۳ تا ۴ ساعت بعد از شروع علائم به بیمارستان برسد، داروهایی مانند tPA میتوانند لخته را حل کنند و از آسیب مغزی جلوگیری کنند.
اما اگر تأخیر شود، ممکن است فلج، اختلال گفتار یا حتی مرگ رخ دهد.
⸻
پیام پایانی من به شما
سکته مغزی مثل آتشسوزی در مغز است. اگر دیر برسید، همهچیز میسوزد. ولی با آگاهی، پیشگیری و واکنش سریع، میتوان جان یک انسان – شاید خودتان یا عزیزانتان – را نجات داد.
خواهش میکنم این مقاله را با دیگران به اشتراک بگذارید. شاید زندگیای را نجات دهید.
