قسمت چهارم مفاهیم پایه IPv6 Concepts :

مفاهیم مهم در IPv6

اینترنت به‌سرعت رشد کرد و آدرس‌های IPv4 خیلی زود داشتند تمام می‌شدند. برای حل این مشکل، پروتکل IPv6 معرفی شد؛ پروتکلی که نه‌تنها فضای آدرس‌دهی بسیار بزرگ‌تری فراهم می‌کنه، بلکه امکانات جدیدی برای امنیت، سادگی و سازگاری با دنیای امروز (مثل موبایل و اینترنت اشیا) به همراه داره. در این مطلب با چند تا از مفاهیم کلیدی IPv6 آشنا می‌شیم:

۱. IPv6 Concepts (مفاهیم پایه IPv6) :

IPv6 نسل بعدی پروتکل اینترنت هست که از آدرس‌های ۱۲۸ بیتی استفاده می‌کنه. این یعنی تعداد بسیار زیادی آدرس در دسترس خواهد بود (حدود 38^10 * 3.4 ).
علاوه بر فضای آدرس بزرگ‌تر، ویژگی‌های مهم IPv6 شامل:

• ساده‌تر شدن ساختار هدر (Header)

• امنیت داخلی با استفاده از IPsec

• پشتیبانی بهتر از موبایل و IoT

۲. Tunneling (تونل‌زنی) :

از اونجایی که هنوز IPv4 به طور کامل جایگزین نشده، نیاز داریم که IPv6 و IPv4 بتونن در کنار هم کار کنن.
Tunneling روشی هست که بسته‌های IPv6 داخل بسته‌های IPv4 قرار می‌گیرن تا در شبکه‌های مبتنی بر IPv4 هم منتقل بشن.

۳. Dual Stack (پشته دوگانه) :

یکی از بهترین روش‌های مهاجرت به IPv6 استفاده از Dual Stack هست. در این حالت، دستگاه‌ها همزمان هم IPv4 و هم IPv6 دارن.
اینطوری می‌تونن با هر دو نوع شبکه ارتباط برقرار کنن و مشکلی در سازگاری ایجاد نشه.

۴. Shorthand Notation (یادداشت فشرده) :

آدرس‌های IPv6 طولانی هستن (مثل: 2001:0db8:0000:0000:0000:ff00:0042:8329).
برای راحتی می‌شه اون‌ها رو به صورت کوتاه‌تر نوشت:

• حذف صفرهای ابتدای هر بلاک

• جایگزینی بخش‌های طولانی صفر با :: (فقط یک‌بار در آدرس)
  مثال:
  2001:db8::ff00:42:8329

۵. Router Advertisement (اعلان روتر) :

در IPv6، روترها می‌تونن به صورت خودکار به دستگاه‌ها اطلاع بدن که چطور باید تنظیم بشن.
این پیام‌ها شامل اطلاعاتی مثل:

• Prefx (پیش‌شماره)

• Default Gateway

• اطلاعات دیگر شبکه

۶. Stateless Address Autoconfiguration (SLAAC) :

یکی از ویژگی‌های جالب IPv6، SLAAC هست.
با استفاده از این قابلیت، دستگاه‌ها بدون نیاز به DHCP سرور می‌تونن آدرس خودشون رو بسازن.
مکانیزم کار:

1. دستگاه از روتر Prefix رو می‌گیره (با RA).

2. با استفاده از MAC Address یا روش EUI-64 بخش Host رو می‌سازه.

3. آدرس IPv6 نهایی ساخته می‌شه.

✍️ نتیجه‌گیری:
IPv6 فقط یک فضای آدرس بزرگ‌تر نیست؛ بلکه یک تحول اساسی در طراحی اینترنت محسوب می‌شه. ویژگی‌هایی مثل Dual Stack، Tunneling، SLAAC و Router Advertisement باعث می‌شن که مهاجرت از IPv4 به IPv6 ساده‌تر بشه و شبکه‌ها انعطاف‌پذیرتر کار کنن.

۱. بررسی اینکه IPv6 فعاله یا نه

ipconfig

در خروجی دنبال بخش Ethernet adapter یا Wi-Fi بگرد. اگه چیزی شبیه زیر دیدی یعنی IPv6 فعاله:

IPv6 Address. . . . . . . . . . . : 2001:0db8:...
Temporary IPv6 Address. . . . . .: 2001:...

۲. بررسی تونل‌های موجود

ویندوز معمولاً به‌صورت پیش‌فرض تونل‌های Teredo یا ISATAP می‌سازه (این‌ها همون مکانیزم‌های تونلینگ هستن).
بزن:

netsh interface ipv6 show interfaces

خروجی مثلاً چیزی شبیه این نشون میده:

Idx     Met         MTU          State                Name
---  ----------  ----------  ------------  ---------------------------
12          75        1280  connected     Teredo Tunneling Pseudo-Interface
13          25        1280  disconnected  Microsoft ISATAP Adapter

۳. فعال کردن Teredo برای تست

netsh interface teredo set state type=enterpriseclient
netsh interface teredo show state

خروجی چیزی شبیه:

Teredo Parameters
---------------------------------------------
Type                    : enterpriseclient
Server Name             : teredo.remlab.net
Client Refresh Interval : 20 seconds
State                   : qualified

یعنی تونل Teredo فعاله و بسته‌های IPv6ت از طریق IPv4 تونل میشن.

۴. تست پینگ با IPv6 روی تونل

حالا می‌تونی یه مقصد IPv6 رو پینگ کنی:

ping -6 ipv6.google.com

اگه تونل درست کار کنه، خروجی این شکلی میشه:

Pinging ipv6.google.com [2a00:1450:4009:80b::200e] with 32 bytes of data:
Reply from 2a00:1450:4009:80b::200e: time=50ms

این یعنی واقعاً تونلینگ IPv6 روی بستر IPv4 اتفاق افتاده.