دیدن فیلم «The Girl With The Needle» برای من یک یادآوری با تأکید است دراینباره که سینما در ارجاعت تاریخی به موضوعات مختلف، همچنان میتواند حرفهایی برای امروز و فردا داشته باشد. تاریخ درسآموز بشر است و سینما یک راویِ اثرگذار که میتواند از دلِ حوادث و رویدادهای تاریخی، موضوعی را بیرون کشیده و در یک فرمِ حیرتانگیز به ما بگوید که دیروز، همین امروز است اگر به نسیانِ گذشته راه برانیم و در خواب بمانیم.
«دختری با سوزن» اثری تلخ و گزنده است و هشدار برای جامعة بشری. این فیلم با طرح یک جنایت انسانی، بهزعم من، تنها روایتِ یک داستانِ جنایی نیست بلکه با نگاه به شرایط اجتماعی و اقتصادی جوامعِ انسانی، بازنمایی تاریخ است از حقوق زنان، تأثیر جنگ بر زندگی افراد و اقتصاد خانوار -بهویژه- موضوع زایش فرزندان ناخواسته در جوامع سنتی که سلب حق شده و پیامدهای ناگوار آن.
فضای سیاهوسفید فیلم بهخوبی توانسته حس زمانی وقوع داستان -پس از جنگ جهانی اول- و تبعات اقتصادی آن را به تصویر بکشد. سکانسِ آغازین فیلم، مرورِ چهرههایی دِفُرمه در حالتهای خشم و زجر و تنهایی و درد و خشونت، یادآورِ تصاویری سورئالیستی از وهم و پریشانحالی ذهنی آشفته است که در اواخر فیلم به احوالات کرولاین (دختر جوان/ شخصیت اصلی فیلم) پیوند میخورد در شرایطی که مبهوت از ستم و جنایتی است که بر او و کودکش رفته و جهانش بهیکباره فرو میریزد؛ جهانی که بر او جز تلخی و فقر هیچ نداشت.
این فیلم از نگاهی دیگر روایت انتخابهای ناگزیر و ناممکن است در سیستمی که نسبت به حقوق افراد بیتفاوت است و آنها را وادار به خاموشی و سکوت میکند. مگر نه اینکه زنانِ حاضر در سکانسِ دادگاه و محکمة زنِ قاتل در پایان فیلم نشان از همین سکوتِ اجباری زنان دارد که هرگونه سخن درباره کودکانِ ناخواستهای که زادهاند، آنها را به بیعفتی و ناپاکی متهم میسازد؟ گویی همچنان باید به مانیفست کارل مارکس در باب زیربنا بودن اقتصاد رجوع کرد که بی آن، بنیاد جامعه به فنا میرود. در «دختری با سوزن» آنچه سبب میشود زنها به واگذاری نوزادان خویش تن دهند، یکی «ضعف و سکوت قانون دربارة فرزندانِ ناخواسته» و دیگر «اقتصاد شکننده و ناپایدار خانوار» است.
تجربه دیدنِ «دختری با سوزن» برای من هر چند تلخ ولی متفکرانه است که ذهن را به چالش میکشد. سینما بسیار پر قابلیت است که با نظر به گوشههای تاریکِ تاریخ، میتواند به تولید معنایی انسانی برسد و به انتخابهای دشوار انسان از زیستن در جهانی پُر فراز و نشیب بپردازد.
