نگاهی بر جریانهای اعتراضی در مهد دموکراسی
دهههاست که واشنگتن خود را پرچمدار آزادی بیان و حقوق بشر معرفی کرده؛ کارزاری که هزینههای هنگفتی برای صیانت چهرهاش صرف شده. اما این روزها در خیابانهای آمریکا و خاورمیانه، نقاب از چهرهشان برمیافتد. جنبش اعتراضی دانشجویان آمریکایی علیه جنایات غزه، زنگ خطر را برای متحدان دیرینه اسرائیل به صدا درآورده است.
صدایی برای شکستن سکوت
آنچه در محوطههای سبز دانشگاههای آمریکا میگذرد، تکرار تاریخیست که سالها پیش در دهه شصت میلادی علیه جنگ ویتنام رقم خورد. تفاوت اما در شدت واکنش حاکمیت است. دانشجویان امروز تنها شعار میدهند، پلاکاردهایی با مضمون «توقف نسلکشی» برمیافرازند و خواستار قطع حمایت مالی دانشگاهها از صنعت نظامی اسرائیل میشوند. پلیس اما پاسخ این اعتراضات مسالمتآمیز را با باتوم، گاز اشکآور و دستبند میدهد.
بیانیه مقام ارشد پلیس آمریکا که از «استفاده از نیروی مرگبار» در برابر معترضان سخن میگوید، تصویری هولناک از کشوری را ترسیم میکند که تا دیروز از سرکوب مخالفان در دیگر نقاط جهان دم میزد. معاون رئیسجمهور آمریکا هم در اظهاراتی تهدیدآمیز، زندان را وعده معترضان مینیاپولیس داد. جایی که خودِ مفهوم «نظم عمومی» به بهانهای برای سرکوب هر صدای معترض بدل شده است. و در همین حین، دونالد ترامپ در شبکههای اجتماعیِ خود به معترضان ایرانی میگوید: «نجات در راه است! میهنپرستان ایرانی به اعتراض ادامه دهید، من تمام جلسات با مقامات ایران را لغو کردم تا کشتار بیمعنا متوقف شود.» همان مردی که در توییتی معترضان مینهسوتا را «آشوبطلبهای حرفهای» خواند، که «باید به زندان بیفتند یا از کشور اخراج شوند»؛ امروز خود را ناجی معترضان ایرانی معرفی میکند، اما سرکوب معترضان در کشور خودش در سکوت رسانهها دفن میشود. گویی «نجات» تنها وقتی جغرافیایش از مرزهای آمریکا عبور کند، معنا مییابد.
تهدیدهایی متناقض
آمریکا امروز در تناقضی عمیق گرفتار شده؛ ترامپ با کلاه «نجاتدهنده ملتها» عکس یادگاری میگیرد، اما در حیاط خلوت خود برای معترضان جز «زندان یا اخراج» گزینهای نمیبیند. او در توییتی دیگر تهدید کرده بود اگر ایران به معترضان شلیک کند، آمریکا «مسلح و آماده» به نجاتشان خواهد آمد؛ غافل از اینکه در مینهسوتا، پلیس آمریکا خودش شلیک کرده بود.
در سوی دیگر اقیانوس، نتانیاهو همان واژگان تکراری را به کار میبندد؛ هر منتقد سیاستهای اسرائیل، برچسب «یهودستیز» میخورد. این در حالی است که بسیاری از معترضان، از یهودیان معترض به عملکرد کابینه اسرائیل تا دانشجویان مسلمان و مسیحی، تنها خواستار اجرای قوانین بینالمللیاند. آنها نه علیه یک دین یا قوم، که علیه نسلکشی و آپارتاید سخن میگویند.
پلیس آمریکا میگوید در برابر سنگ معترضان، از گلوله استفاده خواهد کرد. اما سنگهایی که این روزها به سوی ویترین فریبنده دموکراسی غرب پرتاب میشود، از جنس حقیقت است؛ حقیقتی که دیگر در مرزهای جغرافیایی نمیگنجد و از دل دانشگاههای آمریکا، افق تازهای را نوید میدهد.
موج بیداری در دانشگاههای آمریکا، نه یک طغیان زودگذر که نشانهای از افول گفتمانی است که سالها با صرف میلیونها دلار ساخته و پرداخته شده بود. چارچوبهای ذهنیِ ساختهشده توسط صهیونیستها، یکی پس از دیگری فرو میریزد و این بار کمتر شهری در آمریکاست که خیابانهایش شاهد تظاهرات علیه جنایات غزه نباشد.
