
همه ما حداقل یک بار این حس وحال را تجربه کردهایم؛ لحظهای که یک کتاب را باز میکنیم بوی دلنشین کاغذ به مشام میرسد، یا صدای ملایم ورق زدن صفحات، صدایی که وقتی کاغذهای کتاب به هم میخورند حس و حال خوبی به ما دست میدهد. لمس جلد و سنگینی کتاب در دست، همهی آنها چیزی فراتر از یک خواندن کتاب ساده است انگار به جای خواندن کتاب در حال بحث و گفتوگو با نویسنده آن هستیم. حال، این حسهای دلنشین خواندن کتاب را بگذارید کنارِ صفحهای سرد و بی روح نمایشگر که با نورش به چشمهای انسان آسیب و ضرر میرساند البته فراموش نکنیم که ما را با دنیای تکنولوژی و فضای جدید آشنا میکند و امکان دسترسی آسانتر به ما میدهد.کاش بتوانیم به جای استفاده از دنیای تکنولوژی از رمان هایی با تمام تخیلات در دنیای واقعی بیشتر استفاده کنیم.
در گذشته برای بهدستآوردن یک کتاب شاید ساعتهای طولانی را در کتابخانه میگذراندیم تا کتاب موردنظر را پیداکنیم و آن را بخوانیم؛ اما حالا آن کتابخانههای عظیم پر از کتاب تبدیل به کتابخانههای مجازی شده است، فضایی با اطلاعات بالا ولی قابل حمل در هر جایی!
با توجه به این موضوع، به این نتیجه میرسیم که مسیر رسیدن به مطلب دلخواه چقدر دردسرساز بوده است.
البته این موضوع یک چالش بزرگ برای ما ایجاد کرده است: "تمرکز "
وقتی از روی کاغذ مطلبی را میخواندیم تأمل میکردیم. اما حالا وقتی از روی صفحهی نمایش میخوانیم مدام حواسمان پرت میشود و آن صحنه هایی که باید در خیال خود با خواندن کتاب در ذهن خیال پردازی میکردیم را دیگر نمیتوانم انجام دهیم؛ به خاطر اینکه هر اعلان شبکه های مجازی رشته پیوند بین ما و داستان را از بین میبرد و دیگر غرق آن نمیشویم و به مطلبی که میخوانیم، فکر نمیکنیم و فقط مرور میکنیم. ولی بیایید حق انصاف را رعایت کنیم، ما وقتی از روی صفحهی نمایش میخوانیم به سرعت سراغ مطلب دیگری میرویم و این موضوع، سرعت دریافت اطلاعات ما را بالا برده است. درست است که شاید عمق تامل آن را از دست بدهیم اما اطلاعات بیشتری کسب میکنیم، و این سرعتی است که تکنولوژی به مطالعه ما داده است!
یک نکته خیلی مهم دیگر هم وجود دارد: وقتی ما از روی صفحهی نمایش میخوانیم دیگر لازم نیست برای چاپ هر کتاب کلی درخت قطع شود، چون هم انرژی وهم هزینه زیادی برای حمل و نقل آن استفاده میشود که ما بتوانیم آن را بخوانیم و این کار خیلی به محیط زیست هم کمک کرده است. در کل کتاب هم معایب دارد هم بسیار بسیار فایده.
قبلاً برای پیدا کردن یک مطلب خاص، مجبور بودیم کلی کتاب را ورق بزنیم و تحقیق کنیم؛ اما امروز تنها با یک لمس ساده روی صفحهی گوشی، هرچیزی را در گوگل و فضای مجازی پیدا میکنیم.
خواندن کتاب و نوشیدن یک فنجان نوشیدنی داغ کنار پنجره، خيلی حس دل انگیزی داشت ولی الان، با گرفتن گوشی در دست روی کاناپه دراز میکشیم و مطلبی را که میخواهیم، با هر موضوع و داستانی مطالعه میکنیم. اما واقعیت این است که دنیای دیجیتال زندگی را برای ما راحتتر کرده است، البته که میتواند کلی ضرر و فایده داشته باشد.

در نهایت، نباید به این فکر کنیم که کتاب دیجیتال بد است یا کتاب حقیقی بهتر است؛ هر کدام از آنها، مزایا و معایب خود را دارد و ما باید از هرچیز استفاده بهینه داشته باشیم. شاید بهترین راه این باشد که از تکنولوژی برای جست وجوی سریع و از کتاب فیزیکی برای آرامش و لذت بردن از آن موضوع استفاده کنیم.
شما کدام را ترجیح میدهید، بوی کاغذ یا راحتی فضای مجازی ؟