بزکوهی، نمـــــــــــاد ایرانیان باستان

کشف راز فراوانی نقش های کهن و طرح روی سفالینه های پیش از تاریخ ایران

بيشترين فراواني نقوش کهن سنگ نگاره های Rock Arts ایران متعلق به نقش بزكوهی Ibex است؛ كه با طرح ها، سبك ها و اندازه هاي مختلف با شیوه های حكاكي کوبشی petroglyph و رنگين نگاره pictograph بر ديواره ي كوه ها، دره ها و درون غارها ايجاد شده اند.
بنظر نگارنده این فراوانی تصادفی نبوده و در آن اسرار و پیام خاصی نهفته است و همین نگاه سبب شد؛ تا سالیان متمادی در کشف راز آن باشیم. جالب آنکه تاکنون این فراوانی نقش های کهن غارها و کوه ها و در دوره های جدیدتر طرح روی سفالینه های پیش از تاریخ، پیکره های گلی و مفرغی، طرح روی دست بافت ها و تقدس آیینی آنها طی هزاره در قالب اسطوره ها و داستان ها برای هیچ باستان شناس و پژوهشگری در داخل و خارج از ایران سوال نشده است ؟!

حال اين سؤالي است؛ كه پيش روي هر پژوهشگري است؛ كه قصد مطالعه بر روي تاريخ، فرهنگ، اسطوره ها و سیر هنر باستان ايران را دارد؛ می باشد. چرا حدود نود درصد نقوش سنگ نگاره هاي ايران بزكوهي است؟ براي دست يابي به پاسخي مقبول و متقن نياز به بررسی عميق و گسترده در گذشته هاي دور ايران زمين داريم. كاري بس دشوار که شدني است.
پاسخ یابی این حلقه ي مفقوده در تاريخ، هنر و گذشته ی ایران، از دوران بسياركهن کاری ساده نیست.
چرا بزکوهی از حدود هزاره ی نوزده ی پیش از میلاد (دکتر رسول بشاش رییس پژوهشکده خط و زبان-1387، تیمره) برای ایرانیان جایگاه قدسی و قابل احترام داشته است؟
چرا بزكوهي به فراواني بر روي كهن ترين سفالينه هاي ماقبل تاريخ ايران حضور و ظهور هنرمندانه پيدا کرده است ؟

چرا زيباترين رب النوع ها بعد از كشف فلز از آن ساخته مي شود؟ چرا برروي گردنبندها و پلاك‌هاي مقدس حین زايمان زنان حضور ناجی پيدا مي كند؟ چرا هر جا زيستگاه و حضور انساني بوده؛ نقش بزكوهي بر ديواره ي غــارها، دره ها، كوه ها، روي فرش ها، زير اندازها و حتي خالکوبی آن بر بدن انسان ها تا به امروز، حضوري مقدس و قابل احترام داشته است؟
چه رازي در آن نماد نهفته است؛ كه در جاي جاي زندگي ايرانيان باستان حضوري پر رنگ و مستمر داشته و اين روند تاجايي پيش رفته كه به عنوان يك نماد قدسی از آن كمك می خواسته اند و حتي بر بدن خود آن را خال كوبي (tatoo) مي كرده اند؛ تا هميشه همراه آنها باشد.
هركس از كنار آن نقوش کهن دره ها و كوه ها گذر مي كرده؛ به پاس احترام به آن نقش های بزکوهی، نقشي جديد در كنار يا حتي بر روي نقش هاي قديمي تر تصوير يا حك مي كرده تا مشمول امر خيري شده باشد و... .

به باور ایرانیان باستان، بزکوهی فرشته ناجی است (اسطوره مشی و مشیانه )؛ که به لباس بزکوهی در آمده و در هنگام سختی ها (خوان دو شاهنامه) به کمک انسان ها می آیـــد.

با احترام - محمد ناصری فرد

25 بهمن 1404