تاریخ فوتبال ::: سرآغاز

فوتبال سرگذشت جالبی دارد، چرا كه تعداد بسیاری از تاریخ نویسان و مؤلفین (بخصوص غربی‏ها) سعی كرده‏اند تا ثابت كنند فوتبال چه به طریق ابتدایی و اولیه، چه از نظر داشتن فوتبال دارای قوانین و رعایت اصول بازی، از كشور آنها آغاز شده و سپس به كشورهای دیگر رخنه كرده و رواج یافته است.

از آن جمله‏ اند كشورهای فرانسه و ایتالیا كه خود را «پدر فوتبال» دانسته و مقابل این‏دو، كشور انگلستان است كه به‏جهت تدوین قوانین و ثبت بازی‏ها در قرن هجدهم، خود را والاتر و برتر از دیگران می‏داند.

اولین سوابق ثبتی آنچه که احتمالا قدیمی‏‌ترین فعالیت شبیه به فوتبال به حساب می‌آمده را، می‏توان در دست‏نوشته‏‌های چینی نظامی در دوره «سلسله هان» و حدود قرن دوم قبل از میلاد پیدا نمود. آنها با سر سربازان بازنده این بازی را انجام می‌دادند.

این بازی سالیان زیاد انجام می‌شد ولی به‌نظر می‌رسد که درحدود نیمه قرن ۱۹ میلادی از بین رفته باشد. در سال ۱۹۰۳ و در یک اقدام سمبلیک درجهت احیای سنت‌های باستانی، این بازی مجددا احیاء گشته و هم‌اکنون نیز در برخی فستیوال‌های توریستی قابل رؤیت است.

قدمت بازی‌های همراه با توپ فرا آمریکایی که با توپ‏های لاستیکی انجام می‌شده‌اند حتی بسیار قبل‏تر از مورد بالا ثبت گردیده‌اند و تصور می‌شود که در مراحل اولیه پیدایش، شباهت زیادی به فوتبال داشته‌اند. اما از آنجایی که فرم‌های بعدی این بازی‌ها شباهت‏هایی با «بسکتبال» یا «والیبال» داشته‌اند و همچنین به دلیل آنکه نفوذ این‏گونه بازی‌ها برروی بازی مدرن فوتبال بسیار کم بوده ‌است، بیشتر آنها به‌عنوان فوتبال طبقه‌بندی نمی‌گردند.

یونانیان و اهالی رم نیز به داشتن بازی‌های همراه با توپ که در آنها از پای خود استفاده می‌کرده‌اند، شناخته شده‌اند.

نویسنده رومی «سیسرو» در یکی از نوشته‌های خود وضعیتی را توصیف می‌کند که در آن مردی در مغازه سلمانی و درحال اصلاح به‏خاطر شوت شدن یک توپ به داخل مغازه کشته می‌شود. اعتقاد بر این است که بازی رومی «هارپستوم» از نوعی بازی تیمی به نام «επισκυρος» (اپی اسکایروس) یا «فنیدا» که اولین بار توسط نمایشنامه‌نویس یونانی «انتیفانس» (۳۱۱-۳۸۸ قبل از میلاد) به‏کار برده شده و بعدا «کلمنت الکساندریا» نیز به آن اشاره داشته‌است، گرفته شده‌است. به‌نظر می‌رسد این بازی به‏نوعی نه‏چندان واضح شبیه به راگبی بوده ‌است.

البته سوابق غیر مستند دیگری از بازی‌های ماقبل تاریخ، باستانی یا سنتی انجام شده با توپ که توسط مردم بومی در سراسر جهان انجام می‌شده نیز در دسترس می‌باشند. به‌عنوان مثال، در سال ۱۶۱۰ «ویلیام استراچی» از منطقه «جیمز تاون» اولین شخصی بود که یک نوع بازی به نام «پاهساهمان» را که توسط آمریکایی‏های بومی بازی می‌شده را ثبت نموده ‌است. در منطقه «ویکتوریای استرالیا»، مردم بومی استرالیا نوعی بازی به نام «مارن‏کروک» را انجام می‌دادند. در کتاب «رابرت برو- اسمیت» که در سال ۱۸۷۸ به نام «مردم بومی منطقه ویکتوریا» منتشر شد نیز از مردی به نام «ریچارد توماس» نام برده شده که در سال ۱۸۴۱ شاهد انجام این بازی توسط مردم بومی منطقه بوده ‌است. آقای توماس توصیف می‌نماید که چطور بازیکن جلو توپ ساخته شده از پوست صاریغ را شوت نموده و دیگر بازیکنان برای گرفتن آن به هوا برمی‌خاستند. امروزه اعتقاد گسترده‌ای مبنی بر اینکه مارن کروک تأثیر زیادی بر پیشرفت قواعد فوتبال استرالیا داشته، وجود دارد. در سرزمین کانادای شمالی و یا آلاسکا، اینیوایت‏ها (اسکیموها) نوعی بازی برروی یخ بنام «آکاساکتوک» را انجام می‌داده‌اند. هر بازی با حضور دو تیم روبروی هم در دو خط موازی آغاز می‌شد. سپس دو تیم سعی در ضربه زدن به توپ، هدایت آن به سمت خط دروازه حریف و کاشتن گل داشتند.

قدمت این بازی‌ها و امثال آنها به‌طور عمیق در روزگاران باستان قرار داشته و در طول قرون متمادی، تأثیر خود را برروی فوتبال داشته است. به‌هرحال، به‌نظر می‌رسد که مسیر حرکت به‏سوی فوتبال مدرن در اروپای غربی و بخصوص در انگلستان شکل گرفته باشد.