ویرگول
ورودثبت نام
مهدی افضل القوم
مهدی افضل القوممن هیچ‌وقت کامل نمی‌شوم، اما می‌توانم بهتر باشم.
مهدی افضل القوم
مهدی افضل القوم
خواندن ۲ دقیقه·۴ ماه پیش

Prompt Engineering، RAG or Fine-tuning?

Prompt Engineering، RAG or Fine-tuning?
Prompt Engineering، RAG or Fine-tuning?

سه مسیر برای متمایز کردن محصول با هوش مصنوعی: Prompt Engineering، RAG یا Fine-tuning؟

امروز دیگر داشتن هوش مصنوعی به‌تنهایی یک مزیت رقابتی نیست.
تمایز واقعی در این است که AI شما چگونه به امضای برندتان تبدیل می‌شود.

سه انتخاب اصلی پیش روی شماست:
🔹 Prompt Engineering
🔹 RAG (Retrieval-Augmented Generation)
🔹 Fine-tuning

پرسشی که هر روز مطرح می‌شود

به عنوان کسی که در مرز مدیریت محصول هوش مصنوعی و علم داده‌های عمیق (Deep Data Science) فعالیت می‌کنم، هر روز با این پرسش مواجه‌ام:

چطور می‌توانیم مدلی مثل GPT-4.5 یا Claude Opus 4 ـ که برای همه در دسترس است ـ را به چیزی یکتا و ارزشمند برای محصول خود بدل کنیم؟

حقیقت این است که یک مدل پایه مثل کارآموزی باهوش است: توانمند، اما بی‌اطلاع از زبان اختصاصی سازمان شما، داده‌های محرمانه و انتظارات دقیق کاربران. اگر همان‌طور که هست از آن استفاده شود، احتمالاً با این مشکلات مواجه خواهید شد:

  • پاسخ‌های کلی و سطحی (Hallucinations)

  • نبود تخصص حوزه‌ای

  • ناهماهنگی در صدای برند

سه رویکرد برای حل چالش

۱. Prompt Engineering

  • سریع‌ترین نقطه شروع و کم‌هزینه‌ترین ابزار کنترل خروجی

  • امکان شکل دادن به لحن، سبک و حتی شخصیت مدل

  • مناسب برای تست سریع ایده‌ها و دریافت بازخورد از کاربران

۲. RAG (Retrieval-Augmented Generation)

  • دسترسی به داده‌های سازمانی و مستندات لحظه‌ای

  • تولید پاسخ‌های دقیق‌تر، متناسب‌تر و به‌روزتر

  • ایده‌آل برای محصولاتی که نیازمند اطلاعات جاری و پویا هستند

۳. Fine-tuning

  • عمیق‌ترین سطح شخصی‌سازی؛ آموزش مجدد مدل با داده‌های خاص شما

  • پرهزینه و زمان‌بر، اما ضروری برای تثبیت «هویت زبانی» یا «دانش تخصصی»

  • بهترین انتخاب برای محصولاتی که نیاز به صدای برند منحصربه‌فرد یا عملکرد پیچیده دارند

چارچوب تصمیم‌گیری

  • با Prompt Engineering شروع کنید.

  • وقتی داده‌های اختصاصی و به‌روز اهمیت پیدا می‌کند، به RAG ارتقا دهید.

  • تنها وقتی به عمق و هویت منحصربه‌فرد نیاز دارید، سراغ Fine-tuning بروید.

جمع‌بندی

تفاوت واقعی در این است که آیا شما فقط از AI استفاده می‌کنید،
یا آن را به بخشی جدانشدنی از تجربه محصول و صدای برند خود بدل می‌سازید.

پرسش پایانی

شما در تیم یا محصول خود کدام مسیر را تجربه کرده‌اید؟
کدام‌یک بیشترین ارزش را برایتان خلق کرده است؟

منبع:

  • Linkedin


هشتگ‌ها

#AIProductManagement #ArtificialIntelligence #MachineLearning #PromptEngineering #RAG #FineTuning #AIProducts #ProductStrategy #AIInnovation #LLM

prompt engineeringهوش مصنوعیai
۱
۰
مهدی افضل القوم
مهدی افضل القوم
من هیچ‌وقت کامل نمی‌شوم، اما می‌توانم بهتر باشم.
شاید از این پست‌ها خوشتان بیاید