فصل بهار با تمام زیباییهایش، برای برخی از بچهها مساوی است با مشکلاتی مثل شروع عطسههای پشتسرهم، خارش چشم و آبریزش بینی. در واقع، حساسیت فصلی کودکان در بهار واکنش طبیعی سیستم ایمنی بدن به ذرات بیخطر موجود در هوا مثل گرده گلها است. این وضعیت با سرماخوردگی تفاوت دارد و معمولاً با تب همراه نیست. مهمترین راهکارهای کنترل آن شامل کاهش تماس با گردهها، شستوشوی مرتب دست و صورت، استفاده از سرمهای شستوشوی بینی، تقویت تغذیه و مصرف داروهای تجویزشده توسط پزشک است. در ادامه، به زبان ساده با هم بررسی میکنیم که چگونه میتوانید این علائم را کنترل و بهار را برای فرزندتان لذتبخشتر کنید.
حساسیت بهاری زمانی رخ میدهد که سیستم ایمنی بدن کودک، گرده گیاهان را به عنوان یک مهاجم خطرناک شناسایی و برای مبارزه با آن مادهای به نام «هیستامین» ترشح میکند.
همین هیستامین است که مقصر اصلی تمام ماجراست! آزاد شدن هیستامین در خون، باعث بروز التهاب، تورم، خارش، عطسه و تولید بیشازحد مخاط در بینی و مجاری تنفسی میشود. با گرم شدن هوا، شکوفه دادن درختان و وزش بادهای بهاری، میلیونها ذره ریزگرد در هوا پخش میشوند و تنفس آنها، کودکان مستعد آلرژی را به دردسر میاندازد. علاوه بر گرده گیاهان، هاگِ قارچها و کپکهایی که در محیطهای مرطوب و گرم رشد میکنند نیز، میتوانند از دیگر عوامل محرک این نوع حساسیت باشند.
اگر نشانههای آلرژی در فرزندتان شدید است و نیاز به مشورت با پزشک دارید، دیگر نیازی به ساعتها انتظار در مطبهای شلوغ و پرترافیک نیست. شما میتوانید به راحتی و در کوتاهترین زمان، از طریق سایت نوبت دهی آنلاین پزشکان، وقت ویزیت خود را در تاریخ و ساعت دلخواه رزرو کنید و سلامتی را به خانواده خود هدیه دهید.
آلرژیهای بهاری در کودکان، به چند شکل مختلف خود را نشان میدهند. شناخت این موارد به شما کمک میکند تا سریعتر برای درمان اقدام کنید:
رینیت آلرژیک (تب یونجه): این مورد شایعترین نوع حساسیت فصلی است. برخلاف نامش، نه ربطی به یونجه دارد و نه باعث تب میشود! علائم بارز آن شامل آبریزش بینی با ترشحات کاملاً شفاف و رقیق، گرفتگی شدید بینی که باعث میشود کودک از راه دهان نفس بکشد، خارش سقف دهان و گلو، و عطسههای رگباری و مکرر است.
ورم ملتحمه آلرژیک (حساسیت چشمی): در این حالت، چشمهای کودک بهشدت درگیر میشوند. سفیدی چشمها قرمز و ملتهب، پلکها متورم و چشمها مدام پر از اشک میشوند. کودک شما احساس میکند جسم خارجی یا شن در چشمش رفته و مدام چشمهایش را میمالد که این کار باعث تشدید التهاب میشود.
آسم آلرژیک: در کودکانی که سابقه حساسیتهای تنفسی یا آسم دارند، گردهها میتوانند باعث تحریک ریهها شوند. این حالت با سرفههای خشک و مداوم (بهخصوص در شب)، احساس خسخس سینه، تنگی نفس و احساس فشار در قفسه سینه همراه است و نیازمند مراقبتهای فوری و ویژه پزشکی است.
حساسیتهای پوستی (اگزما): گاهی اوقات تماس مستقیم پوست کودک با گردهها یا گیاهان بهاری باعث تشدید اگزما، بروز بثورات پوستی قرمز، خشک و بهشدت خارشدار در نواحی مختلف بدن مانند چینخوردگیهای آرنج و زانو میشود.
البته فراموش نکنید که آلرژی و بیماریهای فصلی سن و سال نمیشناسند. اگر خودتان یا سایر اعضای بزرگسال خانواده نیز درگیر علائم مشابه، خستگی مزمن یا مشکلات تنفسی هستید، میتوانید با رزرو نوبت دکتر داخلی و مراجعه به یک متخصص مشکل را بهصورت اصولی ریشهیابی و درمان کنید.
درمان و کنترل حساسیت فصلی کودکان در بهار باید ترکیبی از پیشگیری، تغییرات سبک زندگی و مصرف داروهای تجویز شده باشد. با رعایت چند نکته ساده میتوانید شدت علائم را به طرز چشمگیری کاهش دهید:
کاهش تماس با گردهها (مهمترین گام): در روزهایی که باد شدید میوزد و هوا خشک است، سعی کنید کودک را در خانه نگه دارید و پنجرهها را کاملاً ببندید. از دستگاههای تصفیه هوای مجهز به فیلتر HEPA در اتاق استفاده کنید تا ذرات معلق در هوا پاکسازی شوند.
رعایت بهداشت فردی و محیطی: وقتی کودک از مدرسه، پارک یا محیط باز به خانه برمیگردد، حتماً دست و صورت او را با آب و صابون بشویید. تعویض لباسهای بیرون بلافاصله پس از ورود به خانه ضروری است. از خشک کردن لباسها و ملحفههای کودک در فضای باز و زیر نور آفتاب در فصل بهار خودداری کنید، زیرا گردهها بهراحتی روی تار و پود لباس مینشینند.
شستشوی مجاری تنفسی: استفاده از اسپریها یا سرمهای نمکی برای شستشوی روزانه بینی، یکی از موثرترین روشهاست. این کار گردهها و ذرات محرک را از مخاط بینی پاک و گرفتگی بینی را رفع میکند.
تغذیه و تقویت سیستم ایمنی: مصرف غذاهای سرشار از ویتامین C (مانند پرتقال، توتفرنگی و کلم بروکلی) و اسیدهای چرب امگا ۳ (مانند ماهی و گردو)، میتواند به عنوان یک ضد التهاب طبیعی عمل کند.
درمانهای دارویی (فقط با تجویز پزشک): پزشک ممکن است بسته به شدت علائم، داروهایی مانند شربتها یا قرصهای آنتیهیستامین نسل جدید (که باعث خوابآلودگی نمیشوند)، اسپریهای کورتیکواستروئیدی بینی یا قطرههای چشمی ضدالتهاب را تجویز کند. هرگز به صورت خودسرانه به کودک دارو، بهخصوص داروهای حاوی کورتون ندهید.
اگر علائم آلرژی باعث اختلال در خواب و خوراک کودک شده است یا با تنگی نفس و خسخس سینه همراه است، باید در اولین فرصت به پزشک مراجعه کنید. معاینه دقیق توسط بهترین متخصص کودکان، میتواند از بروز عوارض جدیتر مثل عفونتهای ثانویه گوش و سینوسها جلوگیری و برنامه درمانی مناسبی را برای کودک شما فراهم کند.
حساسیت فصلی کودکان در بهار یک وضعیت آزاردهنده اما کاملاً قابل کنترل است. مدیریت این شرایط نیازمند آگاهی والدین، پیشگیری مداوم، اصلاح سبک زندگی و مداخله به موقع پزشکی است. با شناخت دقیق علائم، تفاوت آن با بیماریهای ویروسی مسری و اجرای راهکارهای مراقبتی که در اینجا اشاره کردیم، میتوانید اثرات منفی آلرژی را به حداقل برساند و بهاری شاد، پرانرژی و بدون عطسه را برای فرزند دلبندتان رقم بزنید.
