ایران چهارراه جهانی است یعنی چه؟

کریدور های بین المللی یا راه های موصلاتی دو یا چند کشور به هم . ایران با جایگاه استراتژیک خود در مسیرهای عمده بین المللی قرار دارد.

انواع کریدورهای حمل ونقل عبوری از ایران  : 

 کریدور بین المللی شمال ـ جنوب INSTC

کریدور قزاقستان ـ ترکمنستان ـ ایران KTI

کریدور اسلام آباد ـ تهران ـ استانبول ITI

شاخه جنوبی راه ابریشم از چین به ترکیه و اروپا (Belt and Road Initiative) (BRI)

کریدور ایران-افغانستان-تاجیکستان-قرقیزستان-چینKTAI

کریدور آلماتی ـ بندرعباس و آلماتی ـ استانبول

کریدور جنوب ـ غرب South - West

عرض خطوط ریلی :

ایران : ۱۴۳۵mm

CIS: ۱۵۲۰mm

پاکستان:۱۶۷۶mm

 کریدور شمال-جنوب

مبدأ کریدور : اروپای شمالی(کشور فنلاند).

کشور مقصد : جنوب خلیج فارس؛ و کشورهای حوزه اقیانوس هند و کشورهای آسیای جنوبشرقی.

مسیر:‌ فنلاند – روسیه- آذربایجان  به کشورهای جنوب خلیج فارس، اقیانوس هند و آسیای جنوبشرقی

طول مسیر از هلسینکی تا دهلی نو: ۷۴۰۰ کیلومتر                               مدت زمان سیر (راه‌آهن) :  ۲۵ روز         

طول مسیر دریایی: ۱۲۹ ۱۶                                                                    مدت زمان سیر (دریایی):‌  ۴۵ روز

تنها گسستگی ریلی: رشت-آستارا بطول ۱۶۴ کیلومتر

کریدور چین – قزاقستان- ترکمنستان – ایران ( شرق دریای خزر)

این پروژه که در قالب پروژه راه ابریشم  پیگیری میشود برای ج.ا.ایران و برای کشورهای منطقه حائز اهمیت میباشد . تا کنون با برنامه ریزیهای صورت گرفته ۵۰ قطار کانتینری از مبدأ چین به سمت ایران اعزام گردیده اند

کریدور اسلام آباد-تهران-استانبول

مبدا کریدور: اسلام آباد، پاکستان

کشور مقصد: استانبول، ترکیه

طول مسیر: ۶۵۶۶ کیلومتر

کشورهای مسیر:پاکستان – ایران - ترکیه

پس از تکمیل راه آهن کرمان ـ بم ـ زاهدان، اولین قطار آزمایشی در ۱۴ اوت ۲۰۰۹ در مسیر اسلام آباد ـ تهران ـ استانبول راه اندازی شد.  این کریدور می تواند موجبات اتصال کشورهای جنوب آسیا به آسیای مرکزی، خلیج فارس و اروپا را فراهم کرده واز این طریق به کاهش ترافیک جاده ای، و پس از اتصال زاهدان به رازی و سپس به ترکیه به افزایش حمل و نقل کمک کند.

کریدور استانبول - آلماتی (مصوب سازمان اکو)

مبدا کریدور: استانبول، ترکیه

کشور مقصد: قزاقستان، آلماتی

طول راه آهن بین استانبول-آلماتی  با احتساب دریاچه وان ، ۶۲۰۸ کیلومتر می باشد که از این میزان ۹۵۶ کیلومتر در در قزاقستان،‌ ۷۳۲ کیلومتر در ازبکستان،‌ ۴۴۹ کیلومتر در ترکمنستان، ۱۶۱۹ کیلومتر در ایران و ۲۰۰۶ کیلومتر در ترکیه قرار دارد.

کریدور بندرعباس-آلماتی

مبدا کریدور: بندرعباس، ایران

کشور مقصد: قزاقستان، آلماتی

طول مسیر: ۳۷۶۵ کیلومتر (ایران  ۱۶۱۹کیلومتر، ترکمنستان ۴۴۹ کیلومتر، ازبکستان ۷۳۲ کیلومتر وقزاقستان۹۵۶  کیلومتر)

کشورهای طول مسیر: ایران، ترکمنستان، ازبکستان و قزاقستان

کریدور چین-قرقیزستان-تاجیکستان-افغانستان –ایران KTAI

مبدا کریدور: چین

کشور مقصد: ایران و اروپا

کشورهای مسیر:چین، قرقیزستان، تاجیکستان، افغانستان و ایران

وضعیت پروژه:  این کریدور که در امتداد غرب به شرق قرار دارد، دارای گسستگی طولانی در خاک افغانستان میباشد که با تکمیل آن  چین و کشورهای مشترک المنافع را به ایران به سپس اروپا متصل نموده و حمل ونقل تزانزیت در آسیا و اروپا را بهبود می بخشد

 کریدور جنوب ـ غرب

تاسیس کریدور جنوب – غرب به ابتکار راه آهن های ایران، آذربایجان و گرجستان در سال ۲۰۱۶ با هدف حمل بار از جنوب شرق آسیا، هندوستان، کشورهای حاشیه خلیج فارس به اروپا و بالعکس آغاز شده و مورد استقبال کشورهای مسیر قرار گرفت. بمنظور فعال سازی  پروژه کریدور «جنوب – غرب» و برای جذب بار در مسیر کشورهای عضو جلسات متعددی  میان راه آهنهای عضو برگزار گردیده است.

در حال حاضر مقرر گردیده است تا زمان ساخت گسستگی مسیر رشت – آستارا  این کریدور بصورت حمل و نقل ترکیبی مورد استفاده قرار گیرد.

کشورهای عضو این کریدور عبارتند از: ج.ا.ایران، جمهوری آذربایجان گرجستان، اکراین و جمهوری لهستان

پروژه یک کمربند ـ یک راه BRI :

 ابرپروژه یک کمربند، یک راه از سال ۲۰۱۳ با پیشنهاد رئیس جمهور چین بر اساس واقعیتهای ژئوپولتیک طراحی شده و ۶۵کشور را در سه قاره آسیا، اروپا و آفریقا در بر می‌گیرد که بالغ بر ۶۲ درصد جمعیت جهان حدود ۳۹درصد از مساحت زمین و ۳۰درصد از تولید ناخالص جهان را شامل می‌شود.این طرح قرار است با توسعه زیرساخت‌های حمل و نقل و ارتباطات در آسیا، آفریقا و اروپا، کالاهای ساخت چین با سرعت بالاتری به بازارهای هدف اروپایی برسند. عنوان دیگر این برنامه بلندپروازانه «احیای راه ابریشم» است. با این حال، گستره کشورهای شامل این طرح بسیار بزرگ‌تر از آن راه باستانی است به همین مقیاس، اهداف طرح نیز بلندمدت‌تر و پیچیده‌تر هستند.

گستره طرح:   این طرح از ۲ کریدور دریایی و۶کریدورخشکی به شرح زیرتشکیل می گردد:

۱-کریدور دریایی که ازسواحل چین به دریای مدیترانه و اروپا امتداد می یابد۲- کریدور عبوری از آب‌های قطب شمال تحت عنوان «راه ابریشم یخی» یا Ice Silk Road

۳- کریدور چین- مغولستان-روسیه که چین را به شرق روسیه متصل می نماید

۴-کریدور چین-آسیای میانه_غرب آسیاکه ازطریق آسیای میانه و ایران چین را به ترکیه وسپس اروپا متصل می‌نماید

۵-کریدورچین ـ ایندوچین که جنوب چین را به سنگاپورمتصل می نماید

۶-کریدورچین ـ میانمارـ بنگلادش ـ هندکه جنوب چین را به میانمارمتصل می نماید

۷-کریدورچین ـ پاکستان که جنوب غربی چین را به پاکستان متصل می نماید

۸-کریدورچین ـ قزاقستان ـ روسیه بعنوان پل جدید اوراسیا

کریدور تراسیکا: اروپا- قفقاز- آسیا

شاخه جنوبی : مسیر ایران (سرخس – رازی)

این کریدور از اروپای شرقی (بلغارستان، رومانی، اکراین) شروع شده و پس از عبور از دریای سیاه وارد بنادر پوتی و باتومی در گرجستان شده، ضمن آن که از شبکه حمل و نقل قفقاز جنوبی و ارتباط زمینی ترکیه هم استفاده می‌کند. سپس از آذربایجان با استفاده از فری‌بوت‌های دریای خزر (باکو ـ ترکمن‌باشی، باکو ـ آکتائو) مسیر تراسیکا به شبکه‌های ریلی کشورهای آسیای میانه، ترکمنستان و قزاقستان می‌رسد. هدف این کریدور توسعه روابط اقتصادی ، حمل و نقلی و تجاری میان کشورهای حوزه دریای سیاه، قفقاز و حوزه دریای خزرمی باشد