اول از همه یک اعتراف صادقانه کنم: پسانداز و سرمایهگذاری کردن وقتی اوضاع اقتصادی خوب است، هنر خاصی نمیخواهد. هنر واقعی جایی شروع میشود که دخل و خرج به هم نمیخواند، تورم بالاست، آینده مبهم است و هر تصمیم مالی استرس دارد. دقیقاً همین شرایطی که خیلیها امروز با آن روبهرو هستند.
اما خبر خوب این است که حتی در اقتصاد بد هم میشود تصمیمهای مالی درستتری گرفت، فقط باید زاویه نگاه را کمی عوض کرد.

یکی از اشتباههای رایج این است که میگوییم: «اگر چیزی تهش ماند، پسانداز میکنم». در اقتصاد بد، معمولاً چیزی تهش نمیماند. بهجایش، پسانداز را مثل یک هزینه ثابت ببین. حتی اگر رقمش کوچک باشد. پنج درصد، ده درصد، هرچقدر که واقعاً شدنی است. مهمتر از عدد، تداوم است. کسی که عادت پسانداز دارد، حتی در شرایط سخت هم راهش را پیدا میکند.
در شرایط بد اقتصادی، همه پول قرار نیست سرمایهگذاری شود. این خیلی مهم است. پسانداز یعنی پولی که باید در دسترس و کمریسک باشد؛ برای روز مبادا. سرمایهگذاری یعنی پولی که میپذیری نوسان داشته باشد، به شرط بازده بالاتر در بلندمدت. اگر این دو را قاطی کنی، هم استرس میگیری هم تصمیمهای عجولانه میگیری.
وقتی اقتصاد بیثبات است، اولویت باید امنیت باشد نه سودهای هیجانی. یعنی:
اول یک صندوق اضطراری بساز بعد سراغ گزینههایی برو که نقدشوندگی دارند و فقط بخشی از پول را وارد سرمایهگذاریهای پرریسک کن. خیلیها دقیقاً برعکس عمل میکنند و نتیجهاش معمولاً پشیمانی است.
در شرایط بد اقتصادی، شروعهای بزرگ معمولاً فلجکنندهاند. اما شروع کوچک، قابل انجام است.
مبالغ کم اما منظم، سرمایهگذاری پلهای بهجای یکباره، نگاه بلندمدت بهجای نوسانگیری اینها ابزار بقا در بازارهای سخت هستند.
اگر یک درس بزرگ از بحرانها گرفتهایم، این است که تمرکز بیشازحد خطرناک است. ترکیبی از دارایی کمریسک، دارایی ضدتورمی و نقدینگی میتواند فشار روانی تصمیمگیری را خیلی کمتر کند. حتی اگر بازده عجیبوغریبی ندهد.
اقتصاد بد معمولاً با خبر بد میآید و خبر بد، هیجان میسازد. ترس از جاماندن، ترس از سقوط، ترس از اشتباه. در این فضا، بهترین تصمیمها معمولاً کُند، حسابشده و تکرارشونده هستند. نه تصمیمهای ناگهانی.
پسانداز و سرمایهگذاری در شرایط بد اقتصادی قرار نیست تو را یکشبه جلو بیندازد. هدفش این است که عقب نیفتی، نفس بکشی و آیندهات را از دست ندهی. اگر بخواهم در یک جمله بگویم:
( در اقتصاد بد، برنده کسی است که دوام میآورد، نه کسی که دنبال ضربه نهایی است. )
پیروز و پر روزی باشید