بازطراحی حکمرانی با الهام از استارتاپها
نویسنده: مسعود وطنخواه، پژوهشگر حکمرانی استراتژیک و معمار سیستمها

توی دنیای امروز، استارتاپها مثل جادوگرای مدرنن—با چابکی و تمرکز روی مشتری، ایدههاشون رو به ارزش واقعی تبدیل میکنن. ولی یه نگاهی به دولتها بنداز، انگار هنوز توی قرن بیستم گیر کردن! من همیشه به این فکر میکردم: چرا دولتها نمیتونن مثل استارتاپها عمل کنن؟ از همین فکر، ایده "ملت بهمثابه استارتاپ" (Nation-as-a-Startup) توی ذهنم شکل گرفت. توی این مدل، شهروندها رو مثل سهامدارای اصلی میبینم که با مالیات و اعتمادشون سرمایهگذاری میکنن، و توریستها، مهاجرها و سرمایهگذارها مشتریهایی هستن که باید راضی نگهشون داریم. این نگاه جدید بهم کمک کرد یه چارچوب بصری به اسم بوم مدل حکمرانی (Governance Model Canvas - GMC) طراحی کنم که از بوم مدل کسبوکار (BMC) الکساندر اوسترالدر الهام گرفته.
حالا بیایم یه مثال بزنیم: توی آمریکا، گرفتن پاسپورت توی سال ۲۰۲۳ بهطور میانگین ۱۲ هفته طول میکشید چون سازمانها مثل جزیرههای جدا از هم کار میکنن. GMC میتونه با یه پلتفرم دیجیتال یکپارچه، این زمان رو به ۴ هفته برسونه و رضایت مردم رو تا ۹۰٪ ارتقاع بده. توی آلمان، کیفیت مدیریت بالاست، ولی فقط ۴۰٪ خدماتش دیجیتالن—GMC با همکاری استارتاپها میتونه این رو به ۸۰٪ برسونه و هزینهها رو هم تا ۵۰٪ کم کنه. امارات هم با مدل رهبرمحوریش، مشارکت مردم رو فقط ۳۰٪ داره؛ GMC با گروههای مشارکتی میتونه این عدد رو به ۶۰٪ ببره و اعتماد رو دو برابر کنه. این کیساستادیها نشون میدن GMC چطور میتونه توی هر سیستمی جواب بده.
البته چالشهایی هم هست. کارمندای دولتی ممکنه مقاومت کنن، مردم به وعدهها اعتماد نداشته باشن، یا زیرساختهای دیجیتال کم باشه. ولی راهحلش چیه؟ تست اولیه توی شهرهای کوچک، نشون دادن نتایج واقعی با کیساستادیها، و ساخت یه جعبهابزار GMC با آموزش و پشتیبانی. اینجاست که فرصتهای بزرگ خودش رو نشون میده—از سرعت دادن به تحول دیجیتال گرفته تا افزایش اعتماد مردم و حتی تبدیل GMC به یه استاندارد جهانی برای حکمرانی.
دلم میخواد این ایده رو توی یه کتاب گسترش بدم، شما چی فکر میکنید—نظرتون چیه؟
من یک مقاله پرمغز تر هم در SSRN نوشتم که در ۱۷ صفحه منتشرش کردم. اگر علاقه مند هستید مطالعش کنید. می تونید اسم من رو به انگلیسی Masoud Vatankhah جستجو کنید یا نام مقاله رو Nation-as-a-startup جستجو کنید
اینجا ظاهرا نمیشه هیچ لینکی قرار داد تبلیغاتی تشخیص میده پست رو :-(