امروزه حرکت بهسوی شهرهای هوشمند و دانشبنیان دیگر یک انتخاب آیندهنگرانه نیست، بلکه ضرورتی اجتنابناپذیر برای دستیابی به توسعه پایدار، افزایش بهرهوری و ارتقای کیفیت زندگی شهروندان است. فناوریهای نوین، بهویژه در حوزه هوش مصنوعی، دادهکاوی و اینترنت اشیاء، در خط مقدم این تحول قرار دارند. اما تحقق واقعی این چشمانداز، صرفاً با خرید تجهیزات یا ایجاد سامانههای دیجیتال میسر نیست؛ بلکه نیازمند یک اکوسیستم نوآوری شهری پویا و ساختارهای تسهیلگر است که بتوانند میان نهادهای شهری، دانشگاهها، شرکتهای دانشبنیان و بخش خصوصی همافزایی ایجاد کنند.
جایگاه و نقش سازمان همیاری در تحول فناوری و توسعه اکوسیستم نوآوری
در رویداد آموزشی و تعاملی سرمایهگذاری شهری که در تاریخ ۲۲ آبانماه در پارک علم و فناوری خراسان رضوی برگزار شد، بر همین ضرورت تأکید شد. در این نشست، کارشناسان و مدیران حوزه مدیریت شهری و فناوری، بر نقش همکاری میان شهرداریها و شرکتهای دانشبنیان برای شکلدهی به زیستبوم نوآوری شهری تأکید کردند؛ همکاریای که میتواند علاوه بر توسعه اقتصادی و حفظ نخبگان، به ارتقای کارآمدی و تصمیمگیری هوشمند در مدیریت شهری منجر شود.
در این مسیر، سازمان همیاری شهرداریهای خراسان رضوی بهعنوان بازوی اجرایی و تسهیلگر شهرداریها، جایگاهی کلیدی دارد. این سازمان با ایجاد بستر هماهنگی میان شهرداریها، تجمیع منابع مالی و تخصصی، برگزاری دورههای آموزشی فنی و مدیریتی، و حمایت از توسعه و تجاریسازی فناوریهای بومی، به محور اصلی تحول دیجیتال در استان تبدیل خواهد شد.
محورهای کلیدی فعالیت سازمان همیاری در مسیر شهر هوشمند:
ارتقاء کیفیت و بهرهوری خدمات شهری از طریق فناوریهای هوشمند
توسعه زیستبوم نوآوری و توانمندسازی مدیران شهری در تصمیمگیری دادهمحور
تسهیلگری در تجاریسازی فناوری و اتصال شهرداریها به شرکتهای دانشبنیان
حمایت از آموزش، پژوهش و توسعه فناوریهای بومی با رویکرد بومیسازی دانش
چالشها و راهکارها
یکی از چالشهای اصلی در مسیر تحقق شهرهای هوشمند، پراکندگی سامانهها و موازیکاری در توسعه فناوریهای شهری است. بدون وجود ساختاری هماهنگ و پشتیبان، بسیاری از تلاشها در سطح شهرداریها بهصورت جزیرهای باقی میماند. در این میان، نقش سازمان همیاری در یکپارچهسازی دادهها، هدایت پروژههای فناورانه و پشتیبانی فنی از شهرداریها، حیاتی است. این سازمان میتواند با تجمیع ظرفیتهای علمی و اجرایی، از دوبارهکاریها جلوگیری کرده و مسیر بهرهمندی شهرداریها از فناوری را تسهیل کند.
جمعبندی
تحقق شهر هوشمند نیازمند نگاه سیستمی و هماهنگی میان همه بازیگران عرصه مدیریت شهری است. در این میان، سازمان همیاری شهرداریهای خراسان رضوی با ایفای نقش تسهیلگر، مشاور و پشتیبان فنی، میتواند حلقه اتصال میان شهرداریها و شرکتهای فناور باشد. همانگونه که در رویداد ۲۲ آبانماه نیز مورد تأکید قرار گرفت، آینده مدیریت شهری در گرو تعامل سازنده با دانش و فناوری است؛ و نقش سازمان همیاری در این مسیر، نهتنها حمایتی، بلکه راهبردی و تعیینکننده است.
