اصلاح‌طلبان، اصلاحات واقعی را از بانک مرکزی یاد بگیرند.

در هفته گذشته دو تصمیم مهم در بانک مرکزی گرفته شد که دو مشکل بزرگ سال‌های گذشته را بعد از مدتها رفع کرد. یکی مشکل امنیتی و دیگری اقتصادی و عملکردی.

خدانگهدار USSD

سال‌ها پیش به دلیل نبود نفوذ کافی اینترنت در کشور، اپراتورهای موبایل از امکان USSD یا همان * و # های معروف برای تبادلات مالی در شبکه بانکی استفاده کردند. این امکان به صورت کلی، برای ارسال دستورهای شبکه اپراتورهای موبایل ایجاد شده و به همین دلیل امنیت بسیار پایینی دارند. در واقع برای استفاده در شبکه بانکی طراحی نشده‌اند. هفته گذشته، بانک مرکزی اعلام کرد که این بستر فقط محدود به پرداخت قبض خواهد شد و باقی عملیات بانکی نبایستی بر روی این شبکه و امثال آن انجام بشود. (منظور استفاده نکردن از شبکه‌هایی است که قابلیت رمزنگاری از مبدا را ندارند) این مهم یک تصمیم در راستای افزایش امنیت شبکه بانکی است. و چنانچه زودتر اتخاذ می‌شد هر چه بیشتر به نفع کشور بود. ولی متاسفانه با اعمال فشار اپراتورهایی که سود کلانی از این ناحیه نصیب آنها می‌شد تا به امروز تحقق نیافته بود.

همچنین از دیدگاه اقتصادی، فروش شارژ اپراتورهای موبایل توسط بانک‌ها بنا بر دلایل کارمزدی و عدم دریافت آن از پذیرنده (اپراتور موبایل) زیان مالی بسیاری برای بانک‌ها ایجاد کرده. در نهایت این ضرر و زیان مالی بانک‌ها باعث افزایش نرخ بهره و افزایش تورم خواهد بود.

حالا اپراتورهای موبایل باید تمام تلاش خود را در راه گسترش شبکه اینترنت همراه بگذارند تا اپ‌های موبایلی جایگزین USSD شوند و همان میزان نفوذ را به دست آورند. شبکه بانکی نیز باید مدل کسب و کار خود را در خصوص فروش شارژ تغییر دهد. البته باید افزود که این کارمزد در حال حاضر توسط اپراتورها پرداخت می‌شود، اما نه به بانک‌ها بلکه به شرکت‌های پرداخت الکترونیک.

تسویه ۲۴ ساعت یکبار پایانه‌های بانکی

در تمام دنیا تسویه پایانه‌های بانکی بعد از ۴۸ ساعت انجام می‌شود. شبکه‌های بانکی از این فرصت برای انجام تسویه حساب‌های دقیق‌تر، رفع مغایرت‌ها، کشف تقلب‌ها و پایین آوردن سرعت گردش پول استفاده می‌کنند. اما در ایران این فرصت تنفس به دلیل اقدامات خودسرانه شرکتهای ارائه دهنده خدمات پرداخت PSPها از بین رفته بود. وضعیت سابق هم مشکلات عملیاتی ایجاد می‌کرد و هم مشکلات اقتصادی. به طور کلی سرعت بالای گردش پول از دیدگاه اقتصاددانان تورم زاست.

از هفته گذشته، بانک مرکزی تصمیم بر تسویه یکبار در روز پایانه‌های بانکی گرفته است. ایجاد این فرصت (‌تنفس) می‌تواند مشکلات بسیاری که در بالا به آنها اشاره شد را حل کند.

در حال حاضر ارائه خدمات پرداخت الکترونیک سالانه ۹۰۰۰ میلیارد تومان هزینه روی دست شبکه بانکی می‌گذارد و بدیهی است که این رقم مستقیما روی میزان تورم و نرخ بهره تاثیر دارد. در نهایت هم این هزینه از جیب مردم کسر شده، اما تصور عمومی بر این است که خدمات پرداخت الکترونیک رایگان ارائه می‌شود. در صورتی که این هزینه به صورت مستقیم از پذیرندگان دریافت شود، بی شک هزینه‌های ذکر شده به شدت کاهش خواهند داشت.

مسلما تصمیم‌های بزرگ بانک مرکزی که در نهایت منجر به اصلاح موارد زیادی در شبکه بانکی خواهد شد، در ابتدای راه مشکلات زیادی برای مصرف‌کنندگان ایجاد خواهدکرد. اما تنظیم در بازار به سرعت اتفاق خواهد افتاد و بازار راه خود را برای رفع مشکلات مقطعی پیدا خواهد کرد.

اتخاذ این دو تصمیم بزرگ بانک مرکزی نگارنده را یاد عملکرد متفاوت اصلاح‌طلبان انداخت که هر جا قصد ایجاد اصلاحات واقعی داشتند با کوچک‌ترین فشاری از مواضع خود منصرف می شدند. مانند افزایش قیمت سوخت در بودجه سال ۹۷ که با اعتراضات اقتصادی، منجر به حذف دستور افزایش قیمت‌های حامل‌های سوخت شد. همان گونه که گفته شد در سال‌های پیش رو، همچون گذشته هزینه یارانه حاملهای سوخت باید به صورت غیر مستقیم از جیب مردم کسر شود. امید است بانک مرکزی بتواند در مقابل فشارهای روزهای آینده مقاوت کند و سر فرو نیاورد. چرا که این اصلاحات، از جنس اصلاحات واقعی هستند و در نهایت به نفع اقتصاد جامعه.