در طول تاریخ، ظلم همواره یکی از تاریکترین واقعیتهای زندگی بشر بوده است. از استبداد حاکمان گرفته تا تبعیضهای اجتماعی، از پایمال شدن حقوق انسانها تا جنگها و خونریزیهای بیپایان، جهان بارها و بارها طعم تلخ بیعدالتی را چشیده است. انسانِ امروز، بیش از هر زمان دیگری، خسته، دلزده و تشنهی عدالت است؛ عدالتی که نه در شعار، بلکه در عمل محقق شود.
در چنین جهانی، باور به ظهور حضرت مهدی (عجلاللهتعالیفرجهالشریف) تنها یک عقیدهی مذهبی ساده نیست، بلکه امیدی عمیق برای پایان دادن به چرخهی تاریخی ظلم است. ندای «یا مهدی ادرکنی» فقط یک ذکر زبانی نیست؛ فریاد جانهایی است که دیگر تاب دیدن ستم را ندارند و چشم به آیندهای روشن دوختهاند.
برای درک عظمت مأموریت حضرت مهدی (عج)، ابتدا باید مفهوم «ظلم» را بهدرستی بشناسیم. ظلم تنها به معنای کتک زدن، زندانی کردن یا غصب مال نیست. در نگاه قرآن و معارف اسلامی، ظلم ابعاد گستردهای دارد:
ظلم به نفس (گناه، انحراف، فراموشی حقیقت)
ظلم اجتماعی (تبعیض، فقر ساختاری، نابرابری)
ظلم سیاسی (استبداد، فساد قدرت)
ظلم فرهنگی (تحریف حقیقت، وارونهنمایی ارزشها)
جهان امروز، نمونهی کامل ظلم سازمانیافته است؛ جایی که قدرت و ثروت در دست اقلیتی محدود قرار گرفته و اکثریت مردم قربانی ساختارهای ناعادلانهاند. اینجاست که وعدهی الهی معنا پیدا میکند:
«و نرید أن نمنّ علی الذین استُضعفوا فی الأرض…»
برخلاف تصور رایج، حضرت مهدی (عج) فقط منجی شیعیان یا حتی فقط مسلمانان نیست. در روایات متعدد آمده است که او زمین را پر از عدل و داد میکند، همانگونه که پر از ظلم و جور شده است. این وعده، وعدهای جهانی است.
ویژگی مهم قیام مهدی موعود این است که:
عدالت را از سطح شعار به عمق زندگی بشر میبرد
ریشههای ظلم را میخشکاند، نه فقط مظاهر آن را
انسانها را از درون اصلاح میکند، نه صرفاً با زور بیرونی
به همین دلیل است که نابودی ظلم به دست حضرت مهدی (عج)، یک تحول سطحی یا موقتی نیست، بلکه انقلابی بنیادین در تاریخ بشر محسوب میشود.
کلیدواژهی «یا مهدی ادرکنی» در نگاه اول، یک دعاست؛ اما اگر عمیقتر نگاه کنیم، این جمله بار معنایی بسیار سنگینی دارد. این ندا یعنی:
من وضعیت موجود را نمیپذیرم
من به وضع ظالمانهی جهان معترضم
من به آیندهای عادلانه ایمان دارم
و من خودم را بیمسئولیت نمیدانم
انتظار حقیقی، انتظارِ منفعلانه نیست. کسی که صادقانه میگوید «یا مهدی ادرکنی»، باید در حد توان خود با ظلم مبارزه کند؛ از بیعدالتی متنفر باشد، دروغ را نپذیرد و در کنار مظلوم بایستد.
یکی از ریشههای اصلی ظلم، جهل است. در روایات آمده است که در عصر ظهور، سطح آگاهی انسانها به شکل بیسابقهای افزایش مییابد. وقتی انسان حقیقت را بشناسد، دیگر ابزار دست ظالمان نمیشود.
در حکومت حضرت مهدی (عج)، عدالت وابسته به نژاد، قوم، ثروت یا قدرت نیست. قانون برای همه یکسان اجرا میشود؛ حتی نزدیکترین افراد به حاکم.
برخلاف حکومتهای ظاهراً عادل، حضرت مهدی (عج) با ریشههای فساد مقابله میکند؛ نه با معلولها. نظام اقتصادی، سیاسی و اجتماعی بهگونهای بازسازی میشود که زمینهی ظلم از بین برود.
بزرگترین ظلم، تحقیر انسان است. در عصر ظهور، انسانها به جای «ابزار بودن»، دوباره به «هدف بودن» بازمیگردند.
نگاهی به وضعیت جهان معاصر نشان میدهد:
جنگها پایان ندارند
فقر در کنار ثروت افراطی رشد میکند
حقیقت قربانی رسانه و قدرت شده
انسان مدرن، با وجود پیشرفت، آرامش ندارد
اینها نشانههای جهانی است که به بنبست رسیده. در چنین شرایطی، ذکر «یا مهدی ادرکنی» فقط یک دعا نیست؛ اعتراض به وضع موجود و امید به تغییر ریشهای است.
اگر قرار است حضرت مهدی (عج) جهان را از ظلم پاک کند، منتظران او باید از خودشان شروع کنند. انتظار واقعی یعنی:
دروغ نگفتن، حتی به نفع خود
ظلم نکردن، حتی وقتی میتوان
سکوت نکردن در برابر بیعدالتی
اصلاح خود، پیش از اصلاح دیگران
جامعهای که چنین انسانهایی در آن رشد کنند، جامعهای است که شایستگی ظهور را پیدا میکند.
نابودی ظلم به دست حضرت مهدی (عج)، رؤیاپردازی یا افسانه نیست؛ وعدهای الهی است که ریشه در فطرت انسان دارد. جهانِ پر از ظلم امروز، خود بزرگترین دلیل نیاز بشر به یک منجی عادل است.
هر بار که با دل شکسته میگوییم «یا مهدی ادرکنی»، در حقیقت اعلام میکنیم که هنوز به عدالت ایمان داریم، هنوز تسلیم ظلم نشدهایم و هنوز آینده را روشن میبینیم.
و شاید همین ایمان، اولین قدم در مسیر نابودی ظلم باشد.
