
در دنیای دیجیتال مارکتینگ که به سرعت در حال تحول است، دو اصطلاح "SEO" و "GEO" به طور فزایندهای مطرح میشوند. در حالی که SEO (Search Engine Optimization) برای سالها سنگ بنای دیده شدن آنلاین بوده است، GEO (Generative Engine Optimization) به عنوان رویکردی نوین و هوش مصنوعی محور ظهور کرده است. درک تفاوتها و همپوشانیهای این دو مفهوم برای هر کسبوکاری که به دنبال موفقیت در فضای آنلاین است، ضروری است.
SEO فرآیند بهینهسازی وبسایت برای کسب رتبههای بهتر در نتایج جستجوی ارگانیک موتورهای جستجو مانند گوگل، بینگ و یاهو است. هدف اصلی SEO افزایش ترافیک کیفی به وبسایت از طریق بهبود دیده شدن آن در نتایج جستجو است. این فرآیند شامل مجموعهای از تکنیکها و استراتژیهاست که در دستههای کلی زیر قرار میگیرند:
SEO داخلی (On-Page SEO): بهینهسازی عناصر داخلی وبسایت شامل محتوا (استفاده از کلمات کلیدی، کیفیت محتوا، ساختار تیترها)، بهینهسازی تصاویر، متا تگها (عنوان و توضیحات) و ساختار URL.
SEO خارجی (Off-Page SEO): شامل فعالیتهایی خارج از وبسایت برای بهبود اعتبار و قدرت دامنه، مانند لینکسازی (بکلینک گرفتن از سایتهای معتبر)، فعالیت در شبکههای اجتماعی و بازاریابی تأثیرگذار.
SEO فنی (Technical SEO): بهینهسازی جنبههای فنی وبسایت برای کمک به موتورهای جستجو در خزش و ایندکس کردن بهتر سایت، مانند سرعت بارگذاری سایت، ریسپانسیو بودن (طراحی واکنشگرا)، ساختار سایت (نقشه سایت و فایل robots.txt) و استفاده از دادههای ساختاریافته (Schema Markup).
SEO محلی (Local SEO): زیرمجموعهای از SEO که بر بهینهسازی وبسایت برای جستجوهای محلی تمرکز دارد. این نوع SEO به کسبوکارها کمک میکند تا در نتایج جستجو برای کاربران نزدیک به مکان فیزیکی خود، مانند "رستوران نزدیک من" یا "دندانپزشک تهران"، ظاهر شوند.
هدف نهایی SEO، مطابقت با الگوریتمهای پیچیده موتورهای جستجو است تا محتوای مرتبط و با کیفیت به کاربران ارائه شود.
GEO که مخفف "Generative Engine Optimization" است، به بهینهسازی محتوا برای موتورهای جستجوی مبتنی بر هوش مصنوعی و مدلهای زبان بزرگ (LLMs) اشاره دارد. با ظهور و رشد ابزارهای هوش مصنوعی مولد مانند ChatGPT، Google Gemini و Microsoft Copilot، نحوه جستجو و مصرف اطلاعات توسط کاربران در حال تغییر است. این موتورهای مولد تنها لیستی از لینکها را ارائه نمیدهند، بلکه پاسخها را از منابع مختلف سنتز کرده و به صورت مکالمهای و جامع ارائه میدهند.
GEO بر جنبههای زیر تمرکز دارد:
کیفیت و جامعیت محتوا: برخلاف SEO سنتی که ممکن است بهینهسازی کلمات کلیدی را در اولویت قرار دهد، GEO بر تولید محتوای بسیار باکیفیت، عمیق و جامع تمرکز میکند که بتواند به طور مستقیم به پرسشهای کاربر پاسخ دهد و نیازهای اطلاعاتی او را برطرف کند.
درک قصد کاربر: GEO بر پردازش زبان طبیعی (NLP) متکی است تا نه تنها کلمات کلیدی، بلکه قصد واقعی کاربر پشت یک پرس و جو را درک کند. این به موتورهای مولد کمک میکند تا پاسخهای مرتبطتر و شخصیسازیشدهتری ارائه دهند.
اعتبار و اعتماد (E-E-A-T): مفاهیم تجربه (Experience)، تخصص (Expertise)، اعتبار (Authoritativeness) و اعتماد (Trustworthiness) که در SEO نیز اهمیت دارند، در GEO بسیار حیاتیتر میشوند. موتورهای مولد تمایل دارند از منابعی با اعتبار بالا و متخصص در یک حوزه خاص برای تولید پاسخهای خود استفاده کنند.
بهینهسازی برای پاسخهای هوش مصنوعی: این شامل ساختاربندی محتوا به گونهای است که هوش مصنوعی بتواند اطلاعات را به راحتی استخراج و در پاسخهای خود بگنجاند. استفاده از دادههای ساختاریافته (Schema Markup)، خلاصهسازی اطلاعات و ارائه حقایق به صورت واضح و قابل فهم از جمله این موارد است.
در حالی که SEO و GEO هر دو به دنبال افزایش دیده شدن محتوا هستند، تفاوتهای اساسی در رویکرد و هدف آنها وجود دارد:
با وجود تفاوتها، SEO و GEO استراتژیهای متضادی نیستند، بلکه مکمل یکدیگرند. بهترین رویکرد دیجیتال مارکتینگ شامل بهرهگیری از هر دو برای ایجاد حضوری جامع در تمام کانالهای بازیابی اطلاعات است.
محتوای جامع: محتوای عمیق و با کیفیت بالا به هر دو استراتژی کمک میکند. اطلاعات دقیق هم در رتبهبندی جستجوهای سنتی موثر است و هم مواد لازم را برای استخراج توسط هوش مصنوعی فراهم میکند.
اصول E-E-A-T: همانطور که اشاره شد، تخصص، تجربه، اعتبار و اعتماد هم برای رتبهبندیهای سنتی و هم برای استنادهای هوش مصنوعی بسیار مهم هستند.
بهینهسازی فنی: بهبود جنبههای فنی وبسایت مانند سرعت صفحه، بهینهسازی موبایل و دادههای ساختاریافته، نه تنها برای SEO بلکه برای GEO نیز مفید است، زیرا به هوش مصنوعی کمک میکند تا محتوا را به راحتی پردازش کند.
کلمات کلیدی: استفاده طبیعی و استراتژیک از کلمات کلیدی همچنان برای هر دو ضروری است.
آینده جستجو به سمت هوش مصنوعی مولد در حال حرکت است و GEO نقش فزایندهای در این چشمانداز ایفا خواهد کرد. با این حال، SEO سنتی همچنان پایه و اساس دیده شدن آنلاین باقی خواهد ماند. کسبوکارها و تولیدکنندگان محتوا باید با درک این تحولات و اتخاذ یک استراتژی ترکیبی از SEO و GEO، از مرتبط و قابل مشاهده ماندن محتوای خود در عصر جدید اطلاعات اطمینان حاصل کنند. این به معنای تمرکز بر تولید محتوای با کیفیت، معتبر و جامع، درک عمیق قصد کاربر و استفاده از ابزارهای هوش مصنوعی برای بهینهسازی است.