حمایت از نوآوری از طریق نظام مدل های مصرفی

مدل مصرفی (نمونه اشیاء مفید) چیست؟

مدل اشیاء‌‌ مفید یک حق انحصاری است که به صاحب حق این اجازه را می‌دهد تا از استفاده تجاری دیگران از اختراع حفاظت شده اش بدون کسب اجازه از او برای مدت زمانی محدود جلوگیری کند. در واقع مدل اشیاء‌‌ مفید در برخی موارد به عنوان حق ثبت اختراعات جزئی یا حق ثبت اختراعات ابداعی، اشاره می‌شود.

تفاوت‌های مهم بین مدل‌های اشیاء‌‌ مفید و حق ثبت اختراع به این صورت می‌باشند:

1- الزاماتی که برای به دست آوردن مدل اشیاء‌‌ مفید مورد نیاز است راحت‌تر از الزامات مربوط به حق ثبت اختراع است‌‌‌. در حالی که الزامات مربوط به ابداع، همیشه باید رعایت شود، ولی الزامات مربوط به مرحله اختراعی یا چیز جدید کشف شده، ممکن است بسیار کمتر یا اصلاً وجود نداشته باشد. عملاً حفاظت برای مدل‌های اشیاء‌‌ مفید در اغلب موارد در جستجوی اختراعات و ابداعاتی است که دارای ویژگی‌های نسبتاً افزایشی هستند که ممکن است ضوابط قابلیت ثبت اختراع را رعایت نکنند.

2- مدت حفاظت برای مدل‌های اشیاء‌‌ مفید کوتاه‌تر از مدت مربوط به ثبت اختراعات است و در کشورهای مختلف متفاوت است.

3- در اغلب کشورهایی که در آنها حفاظت از مدل اشیاء‌‌ مفید موجود است، ادارات ثبت اختراعات، قبل از ثبت اختراع، آن دستگاه‌ها را مورد استفاده قرار نمی‌دهند. این بدین معناست که فرآیند ثبت در اغلب موارد به صورت قابل توجهی ساده‌تر و سریع‌تر است و حدود شش ماه زمان می‌برد.

4- مدل‌های اشیاء‌‌ مفید برای سازگاری و انطباق محصولات موجود مناسب است‌‌‌. به طور کلی مدل اشیاء‌‌ مفید مصرفی یک حق انحصاری قانونی است که برای مدت زمان محدود ارائه می‌شود تا فرد مخترع، آموزش لازم را درباره اختراع خود به فرد دیگر که دارای مهارت معمولی در زمینه صفت مربوط به انجام آن اختراع است، ارائه دهد.

مدل اشیاء‌‌ مصرفی از چه مواردی می‌تواند محافظت کند؟‌‌

مدل اشیاء‌‌ مصرفی برای اختراعاتی مفید است و کاربرد دارد که:

1- جدید هستند.

2- شامل یک مرحله ابداعی و ابتکاری هستند.

3- می‌توان از آنها در کاربردهای صنعتی استفاده کرد.

توجه داشته باشید که ثبت مدل اشیاء‌‌ مصرفی برای تمام انواع اختراعات، در دسترس نمی‌باشد و آن اختراع باید دارای یک ویژگی فنی باشد.

اقلام زیر به عنوان مثال برای حفاظت از مدل اشیاء‌‌ مصرفی تعیین نمی‌شوند:

1- اکتشافات تئوری‌های علمی، روش‌های ریاضی

2- طرح‌های اولیه، روش‌های آموزش، قوانین بازی کردن، سیستم‌های حسابداری‌‌، برنامه‌های کامپیوتری

3- ابتکارات فرآیندی (‌‌مثل فرآیندهای ساخت و کار).

4- ابتکارات و اختراعات بیوتکنولوژیکی

5- گوناگونی حیوانی و گیاهی.

مدل‌های مصرفی (اختراعات کوچک)

مدل مصرفی، اختراعی است که از جنبه گام ابتکاری از سطح پایین‌تری برخوردار است، مانند درب بازکن نوشابه خودکار. یک مدل مصرفی، حقی انحصاری است که برای یک اختراع کوچک اعطا می‌شود و اجازه می‌دهد که دارنده‌ی حق، دیگران را از استفاده‌ی تجاری اختراع حمایت شده ،بدون اجازه‌ی او برای یک دوره‌ی زمانی محدود منع کند.