
معرفی
با شروع سال جدید ۱۴۰۵، چه چیزی بهتر از اینکه بتوانیم سبک کارکردنمان را هوشمندانهتر کنیم! مخصوصاً برای ما حسابدارها که وسط انبوهی از مغایرت ها، گزارشها و اسناد ثبت نشده معمولاً وقت کم میآوریم و گاهی احساس میکنیم کارها از دستمان در میرود. درست در همینجاست که این کتاب میتواند واقعاً به دادمان برسد؛ راهنمایی کاربردی برای مدیریت زمان، تمرکز و ساماندهی حجم بالای کارهای روزانه. به همین دلیل پیشنهاد میکنم حتماً سراغش بروید. خلاصه ای کاملاً قابل اجرای آن را هم اینجا برایتان آماده کردهایم تا بدون اتلاف وقت از نکات کلیدیاش استفاده کنید.» کتاب “چطور برای اولویت ها برنامه ریزی کنیم” نوشته جیک نپ و جان زرتسکی (نویسندگان کتاب معروف Sprint) به ترجمه امیرحسین سادات دربند انتشارات یوشیتا یک راهنمای ساده و فوقالعاده کاربردی برای کنترل وقت و صرف انرژیتان روی چیزهایی است که واقعاً اهمیت دارند می باشد.
این کتاب یک سیستم چهارمرحلهای معرفی میکند که هر روز میتوانید آن را اجرا کنید:
۱. ایجاد تمرکز روزانه (Highlight)
۲. طراحی محیط برای محافظت از توجه (Laser)
۳. مدیریت انرژی (Energize)
۴. بازنگری روزانه (Reflect)
در ادامه، هر بخش را مفصل و با زبانی روان توضیح میدهم.
نویسندگان میگویند مشکل اکثر ما این نیست که برنامهریزی بلد نیستیم؛ مشکل این است که همه چیز را اولویت میدانیم. در نتیجه، انرژی و تمرکزمان بین دهها کار پخش میشود.
«هایلایت» یعنی انتخاب یک کار مهم، معنادار یا ضروری که امروز برای شما ارزش بیشتری دارد. این کار میتواند:
یک پروژه کاری مهم باشد،
زمانی برای یادگیری یا ورزش،
یک تجربه خوشحالکننده مثل دیدار با دوست قدیمی،
یا حتی کاری ساده مثل مرتبکردن اتاق.
مهم این است که شما آگاهانه تصمیم بگیرید امروز چه چیزی برایتان ارزشمندتر است. وقتی یک هایلایت دارید، بقیه روز حول آن شکل میگیرد و کمتر دچار سرگردانی یا غرقشدن در مشغلههای بیارزش میشوید.
این مرحله اساس سیستم Make Time است؛ چون کمک میکند روزتان را حول چیزی بسازید که واقعاً برایتان مهم است، نه چیزی که دیگران یا دسترسپذیری دیجیتال به شما تحمیل میکنند.
حتی اگر اولویت اصلیتان را هم بدانید، دنیای امروز با نوتیفیکیشنها، شبکههای اجتماعی، پیامها، و حجم زیاد اطلاعات راحت میتواند توجهتان را برباید. برای همین نویسندگان روی ایجاد «Laser Mode» تأکید دارند.
چند نکته کلیدی برای رسیدن به این حالت:
● خاموشکردن اعلانها
نوتیفیکیشنها دشمن تمرکز هستند. هر بار که گوشی روشن میشود، مغز به حالت پاسخگویی فوری میرود و بازگشت به تمرکز عمیق زمان زیادی میگیرد.
● استفاده از گوشی بهعنوان ابزار، نه تفریح پیشفرض
نیازی نیست گوشی را حذف کنید. کافی است کاری کنید که بازکردنش به معنای رفتن ناخودآگاه به شبکه اجتماعی نباشد. حذف اپهای اعتیادآور، قرار دادن آنها در پوشههای نهان و خاموشکردن آیکونهای رنگی کمک میکند.
● زمانبندی ارتباطات
به جای اینکه هر چند دقیقه پیامها را چک کنید، یک یا دو زمان مشخص در روز برای پاسخدادن به پیامها بگذارید.
● ایجاد محیط مناسب برای تمرکز
این محیط برای هر کسی متفاوت است:
یک فنجان قهوه، یک میز مرتب، کار در کتابخانه، استفاده از هدفون حذف نویز، یا حتی نوشتن در کافه.
«لیزر مود» به شما کمک میکند بدون فکر به اینکه «چه خبر شده؟ چه چیزی را از دست دادهام؟» کارتان را انجام دهید.

تمرکز عالی بدون انرژی کافی هیچ فایدهای ندارد. نویسندگان Make Time معتقدند انرژی ما سه منبع اصلی دارد:
● بدن
با حرکتکردن، خواب خوب، آب کافی و تغذیه درست، سطح انرژی بالا میماند. پیادهرویهای کوتاه، کشش، یا یک چرت کوتاه معجزه میکند.
● ذهن
مغز به زمان استراحت نیاز دارد. اگر دائماً بین شبکههای اجتماعی، ایمیل و کار جابهجا شوید، ذهن خسته میشود. تکنیکهایی مثل تنفس عمیق، ژورنالینگ یا حتی چند دقیقه بیحرکت نشستن میتواند انرژی ذهنی را بهطور چشمگیری افزایش دهد.
● احساسات
ارتباط با آدمهای مثبت، وقتگذرانی با عزیزان، یا حتی پرداختن به یک سرگرمی کوچک میتواند انرژی احساسی را تقویت کند.
آنچه نویسندگان توصیه میکنند این است که برای انرژی، برنامهریزی کنید. انرژی چیز تصادفی نیست؛ نتیجه انتخابهای روزمره شماست.
سیستم Make Time انعطافپذیر و شخصیسازیشونده است. هیچ نسخه واحدی برای همه وجود ندارد. برای همین مرحله Reflect بسیار مهم است.
در پایان روز از خود بپرسید:
آیا هایلایت من انجام شد؟
چه چیزی به من کمک کرد که تمرکز داشته باشم؟
چه چیزهایی مانع تمرکزم شدند؟
فردا چه تغییری ایجاد کنم؟
بازاندیشی روزانه کمک میکند بفهمید چه چیزهایی برای شما جواب میدهد و چه چیزهایی نه. بهمرور، یک سیستم برنامهریزی کاملاً مختص خودتان خواهید ساخت.
چرا این کتاب ارزش خواندن دارد؟
نویسندگان تأکید میکنند که Make Time یک سیستم سختگیرانه یا دقیق مثل GTD یا آیزنهاور نیست.
این کتاب دربارهی این است که:
● کنترل توجهتان را از دست دزدهای دیجیتال پس بگیرید
● برای مهمترین چیز روزتان جا باز کنید
● با انرژی بالا، بدون فشار و با شادی کار کنید
و مهمتر از همه:
هر روز فقط یک قدم بردارید. نه بیشتر.
برخلاف بسیاری از کتابهای مدیریت زمان که فقط تکنیکهای سنگین ارائه میدهند، Make Time روی سادگی استوار است. شما مجبور نیستید یک زندگی جدید شروع کنید. فقط کافی است:
هر روز یک انتخاب روشن داشته باشید
از حواسپرتیها محافظت کنید
انرژیتان را حفظ کنید
و چند دقیقه برای بازنگری وقت بگذارید
این کتاب برای کسانی مناسب است که:
زمان کم میآورند
تمرکزشان مدام پخش میشود
اهداف زیادی دارند
یا از پیگیری برنامههای پیچیده خسته شدهاند
Make Time یک نقشه راه ساده اما قدرتمند است برای ساختن روزهایی که واقعاً در آنها پیشرفت میکنید. شما یاد میگیرید هر روز، حتی در پرمشغلهترین حالت، برای کاری که به شما معنا و انرژی میدهد زمان بسازید. این کتاب کمک میکند کنترل وقتتان را از تکنولوژی و شلوغی بیرون بکشید و دوباره آن را در مسیر دلخواه خود قرار دهید.
نویسنده: میلاد اخلاقی مطلق