در قطع طولانی اینترنت بینالملل، خیلیها تصور میکنند کافی است اتصال برگردد تا رتبهها هم خودبهخود سر جایشان قرار بگیرند. اما ماجرا خیلی پیچیدهتر از این است. اختلال اینترنت فقط دسترسی را نمیگیرد؛ بلکه رابطه بین گوگل، زیرساخت فنی سایت و رفتار کاربر را همزمان بههم میریزد و همین میتواند باعث افت سنگین رتبه یا حتی حذف بعضی آدرسها از نتایج شود.
در ایران این موضوع به شکل ویژهای خودش را نشان میدهد؛ چون معمولا سایتها یا روی سرور خارج میزبانی میشوند یا روی سرور داخل. همین تفاوت ظاهرا ساده، در یک بحران مشترک دو نتیجه کاملا متفاوت میسازد؛ از سایتهایی که فقط تعاملشان افت میکند تا سایتهایی که عملا از دید گوگل ناپدید میشوند.
برای اینکه بفهمیم بعد از وصل شدن اینترنت چهطور باید رتبهها را برگردانیم، باید بدانیم در زمان قطعی دقیقا چه اتفاقی افتاده. در قطع اخیر، تقریبا تمام سایتها در یکی از دو سناریوی زیر قرار گرفتند.
در این حالت، سایت روی سرور خارج از ایران است. کاربران داخل کشور عملا نه میتوانند سراغ گوگل بروند، نه بهسادگی به سایت برسند، اما از نگاه گوگل، سرور همچنان در دسترس است و ربات میتواند سایت را Crawl کند. به همین خاطر:
سیگنالهای فنی مثل خزش و ایندکس بهطور کلی حفظ میشود.
مشکل اصلی از سمت رفتار کاربر است؛ چون جستجو، کلیک و تعامل تقریبا متوقف میشود.
اینجا دردسر اصلی «رفتاری» و «تقاضا محور» است، نه زیرساختی. یعنی ریکاوری بعد از وصل شدن اینترنت، بیشتر شبیه روشنکردن دوباره موتور ترافیک و برگرداندن کاربران است تا رفع یک مشکل فنی جدی.
در سناریوی دوم، سایت روی سرور داخلی است و مسیر بینالملل قطع میشود. نتیجه این است که:
هم کاربر ایرانی و هم گوگل به مشکل میخورند.
برای Googlebot، مسیر به سرور شما یا با Timeout تمام میشود یا اصلا برقرار نمیشود.
خزش روی بخش بزرگی از آدرسها کند یا متوقف میشود و بخشی از صفحات از ایندکس میافتند یا مثل Soft 404 دیده میشوند.
اینجا دیگر فقط با افت تعامل طرف نیستیم؛ بودجه خزش و خود ایندکس آسیب میبیند. بنابراین وقتی اینترنت برمیگردد، بعضی سایتهای سرور داخل با افت رتبههای چند ده پلهای یا ناپدید شدن بخش بزرگی از صفحات مواجهاند و بدون برنامهریزی فنی مرحلهبهمرحله، برگشتن برایشان بسیار سختتر است.
اگر از زاویه سئو نگاه کنیم، «قطع اینترنت» یعنی چند لایه مختلف همزمان از تعادل خارج میشود:
خزش روی بخشهایی از سایت متوقف یا بسیار کند میشود.
زمان پاسخ سرور بالا میرود یا اصلا پاسخی داده نمیشود.
تقاضای جستجو کاهش پیدا میکند و CTR افت میکند.
تصویر گوگل از پایداری سایت مخدوش میشود و ممکن است بعضی URLها را کمارزش یا شبیه Soft 404 ببیند.
به همین دلیل است که بعد از وصل شدن اینترنت، دو سایتی که از بیرون ظاهرا شرایط مشابهی دارند، میتوانند نتایج کاملا متفاوتی بگیرند؛ یکی فقط کمی نوسان رتبه را تجربه میکند، دیگری باید برای دیدهشدن از صفر شروع کند.
با باز شدن مسیر بینالملل، گوگل دوباره به سایت برمیگردد، اما این به معنای بازگشت خودکار به همان جای قبلی نیست. سایت وارد مرحلهای میشود که میتوان آن را «بازارزیابی الگوریتمی» نامید؛ یعنی گوگل دوباره سوالهایی مثل اینها را بررسی میکند:
آیا سایت از نظر فنی پایدار و قابل اعتماد است؟
محتوای فعلی، هنوز نسبت به رقبا انتخاب بهتری برای کاربر است؟
رفتار کاربران بعد از کلیک، نشانه رضایت است یا نارضایتی؟
در این فاز، نوع تصمیمهای شما تعیینکننده است. اگر در روزهای اول بعد از وصل شدن نت، سراغ تغییرات سنگین مثل جابهجایی ساختار، حذف انبوه محتوا یا لینکسازی عجولانه بروید، سیگنالهای متناقضی به الگوریتم میفرستید و روند ریکاوری را طولانیتر میکنید. در مقابل، اگر با یک ترتیب منطقی جلو بروید – اول پایدارسازی فنی، بعد احیای Crawl و Index، و در نهایت بازسازی محتوا و رفتار کاربر – شانس برگشت به رتبههای قبل یا نزدیک به آن بسیار بیشتر است.
نقطه شروع ریکاوری کاملا به این بستگی دارد که در کدام سناریو بودید.
در این حالت، دسترسی گوگل در طول بحران قطع نشده، پس تمرکز اصلی ریکاوری روی کاربر است، نه روی زیرساخت. قدمهای منطقی میتواند اینها باشد:
یک بار سلامت فنی و وضعیت ایندکس صفحات کلیدی را چک کنید تا مطمئن شوید مشکل زیرساختی جدی ندارید.
برای لندینگها و صفحههای مهم، کمی نوسازی محتوا انجام دهید تا هم برای کاربر و هم برای الگوریتم «تازه» بهنظر برسند.
در روزهای اول، کمپینهای بازگشت کاربر (ایمیل، پوش، شبکههای اجتماعی و…) را روی صفحات مهم متمرکز کنید تا دوباره جستجو، کلیک و تعامل شکل بگیرد.
بهجای یک جهش کوتاهمدت، بهتر است برای چند هفته برنامهای بچینید که سیگنالهای تعاملی بهتدریج و پایدار برگردند و در این مدت از تغییرات بزرگ در ساختار سایت اجتناب کنید.
در سناریوی دوم، هم گوگل را از دست دادهاید هم کاربر را؛ بنابراین ریکاوری باید چندفاز داشته باشد:
پایدارسازی فنی
اول مطمئن شوید سایت واقعا از خارج ایران هم در دسترس است، خطاهای ۵xx و Timeout و نوسان شدید سرعت رفع شده و اگر قرار است زیرساخت را عوض کنید، این تغییر با حداقل جابهجایی و فقط یکبار انجام شود.
احیای Crawl و Index
URLهایی که دیایندکس شدهاند یا وضعیت مشکوک پیدا کردهاند را شناسایی کنید، یک لیست کوتاه از صفحات هسته (لندینگهای اصلی، دستههای مهم، محصولات کلیدی) بسازید، لینک داخلی به آنها را تقویت کنید و برای تعداد محدودی از مهمترین آدرسها درخواست ایندکس مجدد بفرستید.
ترمیم محتوا و رفتار کاربر
صفحات کلیدیای را که هم افت رتبه داشتهاند و هم محتوایشان قدیمی شده، بهروز کنید، سناریوی بازگشت کاربر را با کمپینها و پیشنهادها طراحی کنید و چند هفته رفتار کلیک و نمایش را زیر نظر بگیرید تا ببینید کدام صفحات به ریکاوری نزدیک شدهاند و کدام هنوز نیاز به کار دارند.
تجربه همین قطعی اخیر نشان داد که «جای سرور» و «نوع معماری» فقط یک انتخاب فنی یا مالی نیست؛ بلکه یک تصمیم استراتژیک سئو است. سرور داخل بدون CDN، سرور خارج بدون توجه به تجربه کاربر ایرانی، مدلهای Hybrid و معماری مبتنی بر CDN، هر کدام در بحران رفتار متفاوتی از خودشان نشان میدهند.
اگر از همین الان بدانید در هر کدام از این مدلها دقیقا چه ریسکهایی وجود دارد و در سناریوهای A و B چه فازهایی از ریکاوری را باید طی کنید، در قطع بعدی اینترنت، بهجای واکنش احساسی میتوانید با یک Playbook آماده و یک چکلیست مشخص جلو بروید.
این مطلب نسخه خلاصه و تحلیلی از یک وایتپیپر جامع است.
نسخه کامل، همراه با بررسی فنی، سناریوهای مختلف و راهنمای مرحلهبهمرحله بازیابی سئو، در سایت منتشر شده است:
👉 نسخه کامل مقاله:
https://www.miladseo.digital/fa/blog/seo-recovery/
