ارکان اربعه حقوقی کسب و کارهای مبتنی بر فضای فین‌تک

بی تردید هر نوع کسب و کاری در فضای ایجادی خود دارای اهمیت است اما برخی از کسب و کارها به علت ماهیت وجودی خودشان که با جان، مال و آبروی اشخاص در ارتباط هستند از اهمیت بیشتری بر خوردارند.

کسب و کارهای ایجاد شده مبتنی بر فضای فناوری های مالی نیز از این امر مستثنی نبوده و دارای اهمیت ویژه ای هستند، از این رو ارکان چهارگانه ای برای پایش و پالایش داده‌ها و فراداده‌ها در این این نوع از کسب و کارها مورد توجه دستگاه‌های مختلف نظارتی، قضایی و حقوقی است، به گونه ای که اگر این ارکان چهارگانه به صورت صحیح و درست در کسب و کارهای فناورانه پیاده سازی گردند تا حد بسیار مطلوبی می توان اطمینان حاصل نمود که کسب و کار ایجاد شده از صیانت قانونی استواری برخوردار است.

این ارکان شامل موارد زیر است:

1- know your customer (KYC) یا شناسایی مشتری:

شناسایی مشتری اعم از حقیقی و حقوقی در سیستم های حقوقی جهان معاصر به روش های متفاوتی صورت می پذیرد که به لطف پیشرفت فنآوری این روش های شناسایی با شیوه های تقریباً یکسانی امکان پذیر است. از اینرو شناسایی اشخاص از نظرهای گوناگونی چون هویت، اهلیت، اصالت و حیات می تواند موجبات ارائه خدمات پولی، مالی و بیمه ای متنوعی گردد که به فراخور موضوع و مشتری تفاوت هایی را شامل گردد.

2- Validation یا اعتبار سنجی:

پس از شناسایی مشتری انجام عمل اعتبار سنجی نیز از اهمیت بالایی برخوردار است تفکیک میان اشخاص حقیقی و حقوقی و تجار و بازرگانان با دیگر اشخاص و همچنین تمایز میان فعالیت های مدنی و غیر مدنی، انتفاعی و غیر انتفاعی می تواند در اعتبار تخصیص یافته به اشخاص تاثیر گذار باشد، اینکه موضوع و درخواست ارائه شده به نهادهای پولی، مالی و بیمه ای آیا دارای اعتبار مشخصی است یا خیر و آیا مجوزات لازمه در حوزه های مختلف اخذ گردیده است یا خیر می تواند در فرایند تخصیص خدمات مالی نقش مهمی را ایفا نماید.

3- Verification یا صحت سنجی:

پس از شناسایی مشتری و اعتبار سنجی داده های ارائه شده نوبت به صحت سنجی عملکرد می رسد، اینکه آیا مطابق ادعای مطرح شده مستنداتی نیز ارائه شده است و این مستندات به چه میزان دارای بار اثباتی حقوقی-مالی- اداری است می تواند از اهمیت ویژه ای بر خوردار باشد، اینکه آیا بر اساس ادعای مطرح شده عمل نیز شده است هم می تواند در فرایند های تصمیم سازی و تصمیم گیری پولی و مالی، تغییرات و فراز و نشیب هایی را ایجاد نماید.

4- Audit یا حسابرسی:

پس از طی شدن مراحل بالا حسابرسی از عمل انجام شده در حدود قانونی و توافقات صورت پذیرفته نیز می تواند به عنوان تکمیل کننده چرخه مالی، مورد توجه قرار گیرد، اینکه آیا مشتری شناسایی شده بر اساس اعتبار ماخوذه توانسته است صحت عملکرد خود را اثبات و اسناد حسابرسی را ارائه و از کلیت عمل خود دفاع نماید نیز از اهمیت ویژه ای برخوردار است.

باید توجه داشت بسیار از جرائم پولی و مالی به علت ابهام و یا ناکارامدی یک یا چند رکن از ارکان اربعه رخ می نمایاند، به گونه ای که ضعف در عملکرد هر یک از این گام های چهار گانه می تواند منجر به تخلفات و جرائمی گردد از آنجمله می توان به جرائمی چون پولشویی، سرقت، اختلاس و کلاهبرداری اشاره نمود. در حالی که اگر بتوان بر اساس فناوری های موجود و تهیه روال های صحیح ارکان اربعه را بر و در بستر فضای الکترونیکی پیاده سازی کرد شاهد آن خواهیم بود تا نه تنها کسب و کارهای ایجاد شده از مظان اتهامات و ظن ها مبرا می شوند بلکه می توان اطمینان داد این بستر نسبت به دیگر بستر های سنتی از ایمنی و اطمینان بیشتری در حوزه عملکرد پولی و مالی برخوردار خواهد بود.