مبارزه با فساد

اداره عالی نظارت و مبارزه با فساد (HOOAC) افغانستان یک نمونه موفق از مبارزه با فساد سیستماتیک دولتی است.

این اداره وظیفه نظارت، رسیدگی، پیگیری و مبارزه با فساد اداری را در تمامی زمینه ها به عهده دارد، این سازمان که بصورت سازمان عمومی و نه دولتی اداره می شود از دولت منفک بوده و اختیارات وسیعی برای مبارزه با فساد اداری در حوزه های پیشگیری، تحقیقات و اجرای قانون دارد.

در ایران مطابق با ماده 18 قانون انتشار و دسترسی آزاد به اطلاعات، ریاست جمهوری مکلف است دبیرخانه شفافیت اطلاعاتی به منظور در اختیار قرار دادن اطلاعات مالی، اقتصادی، آماری و مانند آن، بر مبنای تجمیع اطلاعات موضوع ماده 10 این قانون را ایجاد نموده و اطلاعات سالانه را مطابق با ماده 20 به صورت گزارش در اختیار عموم قرار دهد.

مطابق با قانون مربوط به رسیدگی به دارائی وزراء و کارمندان دولت مصوب 1337، اصل 49 قانون اساسی، اصل 142 قانون اساسی، فرمان هشت ماده ای مقام معظم رهبری و قانون قانون رسیدگی به دارایی مقامات، مسئولان و کارگزاران جمهوری اسلامی ایران مصوب 1394 نیز ساز و کارهایی برای نظارت بر اموال مسئولین در نظر گرفته شده است که البته آیین نامه اجرائی این قانون که می بایست طبق ماده 6 توسط دستگاه قضائی تهیه گردد هنوز تهیه و ابلاغ نگردیده است.

البته جنبه شفافیت اطلاعاتی را نیز می توان از منظر قانون احترام به آزادیهای مشروع و حفظ حقوق شهروندی مصوب 1383 و منشور حقوق شهروندی جمهوری اسلامی ایران ابلاغ شده در 1395 در نظر گرفت.

به هر حال آنچه که به نظر می رسد لازم است انجام یابد، ایجاد یک سازمان فراجناحی، عمومی وابسته به حکومت است که بتواند استقلال مدنی خود را حفظ و با استفاده از خبرگان علوم مختلف و با ابزارهای لازم عمل نظارت و مبارزه و پیگیری را معمول دارد.