محمد اخباراتی
محمد اخباراتی (زادهٔ ۱۳۳۳ در تهران) همافر یکم نیروی هوایی ارتش جمهوری اسلامی ایران، متخصص اویونیک، و مخترع ایرانی است که بهواسطهٔ ساخت پیکان هوشمند در دههٔ ۱۳۶۰ خورشیدی شناخته میشود. او با بهرهگیری از دانش الکترونیک و مهندسی هوافضا، خودرویی طراحی کرد که از نظر فناوری، دهها سال جلوتر از زمان خود بود.
زندگینامه
محمد اخباراتی در سال ۱۳۳۳ در تهران به دنیا آمد. او پس از پایان تحصیلات متوسطه، در رشتهٔ الکترونیک در دانشگاه شیراز پذیرفته شد و بهعنوان نفر اول کنکور ریاضی شناخته شد. پس از فارغالتحصیلی، برای آموزشهای تخصصیتر در زمینهٔ اویونیک و تعمیرات هواپیما به انگلستان و فرانسه اعزام شد.
در دوران جنگ ایران و عراق، اخباراتی نقش حیاتی در تعمیر و نگهداری هواپیماهای جنگی ایفا کرد. او تنها فردی بود که توانایی تعمیر جنگندههای آمریکایی را داشت. در یکی از مأموریتهای ویژه، شبانه وارد خاک عراق شد تا یک هلیکوپتر کبرا را که زمینگیر شده بود، تعمیر و به ایران بازگرداند.
پیکان هوشمند
در اواخر دههٔ ۱۳۶۰، محمد اخباراتی با استفاده از ۳۸۰۰ قطعهٔ الکترونیکی و ۱۸۰۰ سلول حافظه، خودرویی طراحی کرد که قابلیتهای زیر را دارا بود:
- فرمان صوتی برای روشن کردن موتور، باز و بسته کردن درها، کنترل شیشهها و کولر
- سیستم هشدار خوابآلودگی راننده
- جلوگیری از روشن شدن خودرو در حالت دنده
- نمایشگر دیجیتال، تلویزیون داخلی، و کولر مستقل از موتور
- سیستم امنیتی ضد سرقت و ضد تصادف
- سیستم کنترل مصرف سوخت و هشدارهای فنی
هزینه ساخت مغز الکترونیکی این خودرو تنها حدود ۴۰۰۰ تومان بود. این خودرو در برنامههای تلویزیونی آن زمان معرفی شد و تحسین بسیاری از کارشناسان را برانگیخت، اما به دلیل نبود حمایت نهادهای مسئول، هیچگاه به تولید انبوه نرسید.
فعالیتهای انساندوستانه
پس از بازنشستگی، محمد اخباراتی در شمال ایران ساکن شد و زندگیاش را وقف سرپرستی کودکان بیسرپرست کرد. او بیش از ۵۰ کودک را تحت حمایت خود گرفت و بخش عمدهای از داراییاش را صرف امور خیریه و آموزش آنها کرد. زندگی شخصی او با سادگی، فروتنی و خدمت به دیگران همراه بوده است.
میراث و تأثیر
با وجود نبوغ و خدمات بینظیرش، محمد اخباراتی در گمنامی زندگی کرد. سالها بعد، ویدیویی از پیکان هوشمند او در فضای مجازی منتشر شد و موجی از تحسین و افسوس را برانگیخت. بسیاری از کارشناسان معتقدند اگر از او حمایت میشد، صنعت خودروسازی ایران میتوانست مسیر متفاوتی را طی کند.
پیکان هوشمند او اکنون بهعنوان نمادی از استعدادهای نادیدهگرفتهشده در تاریخ فناوری ایران شناخته میشود.
منابع
- معرفی محمد اخباراتی در ویدائو: https://mag.vidao.org/where-is-mohammad-akhbarati
- گزارش اینتیتر درباره پیکان هوشمند: https://intitr.net/394199-محمد-اخباراتی-کجاست
- مجله خودرو کارستان: https://carstan.ir/148630
دستهبندیها
- مخترعان اهل ایران
- افراد زنده
- زادگان ۱۳۳۳
- نظامیان اهل ایران
- اهالی تهران
-نویسنده محمدرضا رضایی
نویسنده محمد رضا رضایی