قالب ابزاری جذاب برای ایجاد درگیری فعال و آگاهانه متربی در فضای برنامه تربیتی است.
قالب، متربی را بهصورت غیرمستقیم و خودجوش به سمت هدف تربیتی سوق میدهد.
نقش کلیدی قالب، تسهیل گری انتقال محتوا و تحقق هدف برای مربی است.
قالب یک قلاب قدرتمند است که میتواند همراهی مخاطب با برنامه را تضمین نماید.
قالب، ظاهر جذاب برنامه است که جزئیات شکلی و اجرایی برنامه را مشخص میکند.
ارزش محتوا
ارائه محتوای خام به نوجوان، اثر تربیتی عمیق و ماندگاری در او نخواهد داشت.
متربی باید برای رسیدن به محتوای ارزشمند هزینه کند تا برایش ارزش قائل شود.
قالبهای تربیتی میتوانند متربی را برای رسیدن به محتوا تشنه کنند.
قالب میتواند جلوی خام فروشی و ارزان فروشی مطلب ارزشمند را بگیرد.
اصول طراحی قالب
1. متربیمحوری
متربی باید موتور و پیشران برنامه باشد.
فعالیتهای درسنامه را متربی انجام دهد و مربی فقط ناظر و هادی باشد.
قالبی که نقش مربی را پر رنگتر از متربی جلوه دهد قالب خوبی نیست.
محوریت متربی باید به گونهای مدیریت شود که محتوا و اهداف تربیتی فراموش نشود.
2. تناسب با هدف
روح حاکم بر یک برنامه یا درسنامه باید هدف تربیتی مشخصی باشد.
صرف بکارگیری یک قالب خوب، موجب بهرهمندی متربی از آن نخواهد شد.
قالب باید در راستای بارور شدن هدف تربیتی باشد.
فرآیند طراحی قالب (با توجه به درسنامه مثبت من)
کشف: متربی با تحلیل داستان 23 نفر، به کشف مفاهیم میپردازد.
تهدید: متربی تهدیدهای موجود را کشف و برای رفع آنها تلاش میکند.
جهتگیری: متربی نسبت به آینده جهتگیری میکند.
مثال: درسنامه "مثبت من"
محتوا: داستان اسارت و مقاومت 23 نوجوان در دفاع مقدس.
هدف: تقویت روحیه خودباوری در متربیان.
قالب: اقدام اجتماعی میدانی در راستای افزایش عزتمندی.
در این درسنامه، متربی با الگوگیری از قهرمانهای داستان، در راستای افزایش عزتمندی یک اقدام اجتماعی انجام میدهد. این اقدام از رصد نیازها تا اولویتبندی و طراحی، با مدیریت خود متربی پیش میرود.
آسیبشناسی
افراط در متربیمحوری: غفلت از محتوا و اهداف تربیتی.
تفریط در متربیمحوری: پررنگ شدن نقش مربی و عدم فعالیت متربی.
