بازاریابی ، بازارداری ، بازاسازی کدام یک صحیح است؟

فیلیپ کاتلر/پدر علم نوین بازاریابی
فیلیپ کاتلر/پدر علم نوین بازاریابی


عکسی که مشاهده می کنید متعلق به فیلیپ کاتلر یکی از اساتید برتر علم بازاریابی است که با بیان کامل خود در آثاری که پدید آورده به برسی این علم پرداخته است از آثار برجسته ی وی می توان به کتاب های :
مدیریت بازاریابی ، نسل سوم بازاریابی ، نسل چهارم بازاریابی ، اصول بازاریابی و... اشاره کرد .تمام کتاب های نام برده در نوع خود بهترین اند .

کاتلر درک مفهوم بازاریابی را ساده اما اجرای آن را بسیار دشوار می‌داند. وی بر اساس انچه کاتلریسم خوانده می‌شود معتقد است که بازاریابی بخشی از فلسفه مدیریت مدیران است. مدیران باید با شناخت نیازهای مشتریان، برای آنان ارزش افزوده بیافرینند و رضایت آنان را به‌دست بیاورند تا نهایتاً بتوانند با فروش محصولشان، برای سازمان خود سود کسب کنند.



بازاریابی چیست و چگونه شکل گرفته است:

در تعریفی ساده بازاریابی را می توان علم و هنری انسانی دانست زیرا این علم از زیر شاخه های علوم انسانی است و از تمام جنبه ها به برسی ارتباطی سودمند با مشتری می پردازد عمدتا نمیتوان علوم انسانی را در چارچوبی قطعی درنظر گرفت چون انسان موجودی پیچیده است و علوم انسانی علومی عمیق و مبتنی بر تجربه است با در نظر گرفتن این که جوامع بشری همیشه در حال تغییر است ، عادات و رفتار انسانی نیز در حال تغییر است و خواست های جدید برای نیاز های بشر ایجاد میشود پس از این رو این علوم همیشه در حال تغییر و تحول اند.

حال به تعریف ابتدای بند برگردیم و تعریف را مفهومی تر بیان کنیم بازاریابی از آنجایی علم است که به برسی موضوعات متفاوت و در هم آمیخته ی انسانی در جنبه ی ارتباطش با محیط بیرون می پردازد و از آنجایی هنر است که نیازمند خلاقیت است یک بازاریاب باید فردی خلاق باشد تا بتواند تجربه ای متفاوت برای مخاطب خود خلق کند.

شاید بتوان گزینه ای دیگر را هم به این تعریف اضافه کرد و آن هم واژه ی مهارت است چون یک بازاریاب باید مهارت های مورد نیاز برای ارائه ی محصول خود را چه از طریق فضای فیزیکی چه از طریق فضای مجازی و چه از طریق ارتباطات مابین انسانی داشته باشد .

آغاز بازاریابی توسط اقتصاد دانان در قرون گذشته بود بطوری که شاید اگر به واژه نامه های 200سال گذشته مراجعه کنیم واژه ای با عنوان Marketing را نمی توانیم بیابیم این درصورتی است که واژه ی Market به معنای بازار وجود دارد واژه ی بازار به معنی مکانی است که در آن عرضه و تقاضا وجود دارد و انسانها میتوانند نیاز های خود را از آنجا تامین کنند .

علم اقتصاد با گذشت زمان در توجیه برخی از مسائل محدود ماند زیرا این علم به برسی عرضه و تقاضا و عوامل موثر بر آن میپردازد و با افزایش تولید کنندگان،عرضه کنندگان ،تنوع محصولات ،تبلیغات و برسی این عوامل باعث بوجود آمدن این علم شد.

اولین کتاب در زمینه ی بازاریابی توسط اقتصاد دانان نوشته شد که در آن برای اولین بار واژه ی Marketing مورد استفاده قرار گرفت پس میتوان با این سرگذشت چنین استدلال نمود که Marketing علم برسی بازار در تقابل با انسان و جوامع انسانی است .

ما وقتی واژه ی Marketing را به فارسی ترجمه کرده ایم از واژه ی بازاریابی برای معادل سازی این واژه استفاده کرده ایم اما این واژه محدودیت هایی برای معادل سازی Marketing دارد چون بازاریابی به معنی پیدا کردن بازار واژه ای محدود برای Marketing است زیرا Marketing علمی است که به برسی و بخش بندی کردن بازار،یافتن بازار هدف, چگونگی معرفی کردن محصول ، نحوه ی ارتباط با مشتری ،چگونگی تعامل با مصرف کننده ،جایگاه سازی در ذهن مصرف کننده و وفادار سازی نسبت به نام تجاری و موارد این چنینی می پردازد پس از این رو میتوان معادل هایی از جمله واژه های بازار داری و بازارسازی را نیز در کنار واژه ی بازاریابی برای معادل سازی علم Marketing در نظر گرفت .

فیلیپ کاتلر در یکی از سخنرانی هایش به بیان این موضوع می پردازد که علم Marketingعلمی آمریکایی است و برای این استدلالش دلایل زیر را ذکر می کند :

  • مهد تولد این علم آمریکاست
  • آمریکا بزرگترین اقتصاد جهان است
  • بزرگترین شرکت های جهان در این کشور قرار دارند یا در این کشور نیز حضور دارند شرکت هایی مانند اپل،سامسونگ، فیس بوک،مک دونالد و...
  • می توان جنگ بازار بین این نام های تجاری را در آمریکا مشاهده کرد و البته این نکته هم بی توجه نماند که اکثر شخصیت های تاثیر گذار بر این علم در این کشور فعالیت نموده اند یا تحصیل کرده ی این کشور اند پس از این رو می توان مطالعه ی این علم را به زبان اصلی توصیه نمود و این نکته را در نظر گرفت که این علم همیشه در حال تغییر است پس همیشه منبع ها و نسخه های بروز تری از این علم را باید مطالعه نمود.