آیا تا به حال تماشا کردهاید که یک گیمر حرفهای (Pro Gamer) در یک بازی ویدیویی سخت و پر از چالش عمل میکند؟ او در یک دنیای پر از هیولا، تله و خطر قرار دارد. ناگهان تیری به او میخورد، سلامتیاش (Health) کم میشود یا راهی که رفته بود بنبست است.
آیا گیمر مینشیند و گریه میکند؟ آیا کنسول را میشکند و میگوید «تمام شد»؟ خیر. او بدون لحظهای مکث، دکمههای کنترل را فشار میدهد، استراتژی را عوض میکند و دوباره حمله میکند. او میداند که اگر باخت، میتواند دوباره شروع کند (Re-spawn).
این دقیقاً همان ذهنیتی است که مدیران در بحرانهای کسبوکار به آن نیاز دارند: تفکر بازیگر (The Gamer Mindset).
در دنیای پرشتاب و غیرقابل پیشبینی امروز، مدیرانی که مثل بازیگران فکر میکنند، برندگان میدان هستند. آنها از شکست نمیترسند، سریعترین واکنشها را دارند و بحران را فقط یک «لول سخت» از بازی میدانند.
تفکر بازیگر یک رویکرد روانشناختی است که در آن فرد، چالشها و شکستها را به عنوان بخشی جداییناپذیر از بازی (فرآیند کسبوکار) میبیند، نه پایان آن.
در این مدل ذهنی:
شکست، مرگ نیست؛ بلکه «بازگشت به پایه» (Respawn) است.
بحران، یک «لول سخت» (Hard Level) است که با عبور از آن، امتیاز و تجربه (XP) میگیرید.
سرعت عمل (Agility) از کمالگرایی مهمتر است.
مدیر با تفکر بازیگر، فلج نمیشود. او میداند که در بازی کسبوکار، کسی که زودتر تصمیم بگیرد و سریعتر حرکت کند، برنده است، حتی اگر اشتباه کند.
گیمرها میدانند که برای برنده شدن، باید بارها بمیرند. آنها از شکستهای کوچک برای یادگیری الگوی دشمن استفاده میکنند. مدیر گیمر نیز منتظر نمیماند تا طرحی بینقص بسازد؛ طرح را اجرا میکند، اگر شکست خورد سریع اصلاح میکند و دوباره تلاش میکند.
در بازی، اگر در پناهگاه بمانید، هرگز برنده نمیشوید. باید جلو بروید. مدیر گیمر ریسک میکند، اما ریسکش هوشمندانه است. او میداند که «انجام ندادن» (Inaction) خطرناکتر از «انجام اشتباه» است.
وقتی شما در حال بازی هستید، تمام حواس شما به صفحه است. گیمر درگیر حاشیهها نمیشود. در بحران، مدیر گیمر تمام حواشی را حذف میکند و تمام تمرکزش را روی «هدف مرحله» میگذارد.
یکی از شگفتانگیزترین نمونههای «تفکر بازیگر» در عمل، شبکههای لجستیک و حملونقل اوکراین در روزهای اول جنگ بود.
با شروع جنگ، بنادر اصلی اوکراین بسته شدند و جادههای اصلی هدف حملات موشکی قرار گرفتند. شرکتهای بزرگ لجستیک سنتی که به پروتکلهای خشک و مسیرهای ثابت وابسته بودند، فلج شدند. آنها منتظر ماندند تا جادهها امن شوند (که هرگز نشد). آنها باختند.
مدیران شرکتهای کوچک و متوسط حملونقل اوکراینی، مثل یک گیمر که وارد یک مرحله ناشناخته شده، واکنش نشان دادند. آنها گفتند: «مسیر اصلی بسته شده؟ اشکالی ندارد. ما باید مرحله را تمام کنیم. بیایید مسیرهای جدید را کشف کنیم.»
۱. کشف مسیرهای مخفی (Exploring): آنها از نقشههای نظامی و مسیرهای خاکی و جنگلی استفاده کردند که کامیونهای بزرگ معمولاً از آنها عبور نمیکردند. آنها مثل گیمری که «مپ» را باز میکند، مسیرهای جدیدی برای رسیدن به مرز لهستان و رومانی کشف کردند.
۲. تغییر وسایل نقلیه (Power-up): وقتی کامیونهای بزرگ هدف قرار میگرفتند، آنها سریعاً تاکتیک را عوض کردند. از ناوگانی از خودروهای سواری کوچک و حتی ماشینهای شخصی برای حمل کالاهای کوچک اما حیاتی استفاده کردند.
۳. واکنش آنی به تهدیدها: اگر یک جاده در ساعت ۱۰ صبح بمباران میشد، تا ساعت ۱۱، رانندگان در مسیر جایگزین بودند. هیچ جلسهای برای «تحلیل چرا بمباران شد» برگزار نشد؛ فقط تغییر مسیر دادند.
در حالی که رقبای بزرگ و سنتی در پناهگاهها پنهان شده بودند، این مدیران «گیمر» زنجیره تأمین کشور را حفظ کردند. آنها با سرعت واکنش و شجاعت برای ریسک کردن، بازار را از آن خود کردند. آنها فهمیدند که در این بازی، کسانی برنده میشوند که سریعتر بدوند، نه کسانی که محتاطتر باشند.
برای اینکه در بحرانهای بعدی مثل یک گیمر حرفهای عمل کنید، این تمرینات ذهنی را انجام دهید:
زندگی را یک بازی ببینید: وقتی مشکلی پیش میآید، به خود بگویید: «این فقط یک چالش در بازی است. راهی برای رد شدن از آن هست.» این کار فشار روانی را به شدت کاهش میدهد.
دکمه ریست را بزنید: اگر استراتژیای شکست خورد، خودتان را سرزنش نکنید. سریعاً بگویید: «Ok, Game Over. Next Round.» و استراتژی جدید را شروع کنید.
از حاشیه بپرهیزید: گیمرها وقت تلف نمیکنند. در بحران، جلسات طولانی و بحثهای بیفایده را حذف کنید. فقط روی «اکشن» (Action) تمرکز کنید.
در دنیای کسبوکارهای مدرن، مدیران محتاط و کند، جایگاه خود را به مدیران چابک و باهوش (گیمرها) میدهند.
تفکر بازیگر به شما یادآوری میکند که: «ترس از باختن، بزرگترین مانع برای بردن است.» بحرانها پایان بازی نیستند؛ آنها فقط مراحل سختتری هستند که اگر با شجاعت و سرعت از آنها عبور کنید، لِولِآپ (Level Up) میکنید و به مدیر قدرتمندتری تبدیل میشوید.
پس کنترل دستهدنده را بردارید و بازی را شروع کنید...
