خلاقیت، یکی از مهمترین و تأثیرگذارترین مهارتها و تواناییهای خدادادی بشر است. خلاقیت، آن نوع از توانایی است که انسان را شایسته صفت جانشینی خداوند بر روی زمین کرده. همان انسان غارنشین که به انسان مدرن تبدیلشده است. یک سؤال مطرح میشود چرا بسیاری از انسانها با این توانایی غریبهایم و از آن در زندگی خود استفاده نمیکنیم؟
جواب سؤال را باید در باورهای خودمان جستجو کنیم. بااینکه همه ما خلاق آفریدهشدهایم. ولی به دلیل باور نداشتن ما به این حقیقت، از این موهبت بهره نمیبریم.
در این مقاله قصد دارم پنجتا از تکنیکهای خلاقیت رو براتون توضیح بدهم. این تکنیکها باعث خلق ایده در درون گروه خود میشود.
در این تکنیک مسئلهای به گروه کوچکی که در یکجا جمع شدهاند داده میشوند و از آنها خواسته میشود فیالبداهه و بهسرعت به آن واکنش نشان بدهند. پنج اصل طوفان مغزی:
- تعداد ایدهها و نظرات ابرازشده اهمیت دارد؛
-اعضا میتوانند با تکمیل، تعدیل و ترکیب ایدههای دیگران، ایده خود را ابراز کنند؛
-افراد اجازه هیچگونه انتقاد و اظهارنظر منفی یا مثبتی ندارند؛
-ارزیابی و داوری به بعد موکول شود؛
-موضوعات مطرحشده در جلسات طوفان مغزی باید دقیق تعریفشده و مشخص باشند.
این تکنیک شبیه طوفان مغزی است با این تفاوت که افراد شرکتکننده مستقیماً رودررو نمیشوند. درواقع افراد بهصورت کتبی نظرشان را به ریاست جلسه ارائه میدهند. فلسفه این روش این است که ممکن است افراد درروش طوفان مغزی به دلیل شرم و حیا راحت نظر خود را ندهند.
سؤالاتی با محوریتهای زیر بپرسید تا خلاقیت بروز کند.
1️⃣جایگزین کردن
2️⃣ترکیب کردن
3️⃣سازگار کردن ( اصلاح و بهبود)
4️⃣ بزرگسازی
5️⃣استفاده از سایر موارد
6️⃣ حذف کردن
7️⃣ بازآرایی و معکوس سازی ( ترتیب و جابجایی )
در این شیوه باید بین دو گروه از پدیدهها ارتباط اجباری ایجاد کرد. درواقع از هر گروه یک فهرست تهیه میکنیم و باهدفی مشخص از قبل تعیینشده بین دو فهرست ارتباط برقرار میکنیم تا به ایده جدید دستیابیم.
تجزیهوتحلیل مورفولوژیک یا ریخت شناسانه تکنیکی است که بر اساس آن پدیدهی موردنظر از جهت ساختار کلی و ابعاد مختلف مورد تجزیهوتحلیل قرار گیرد. ابتدا بررسی میکنیم چه چیزهایی باهم جمع میشوند تا یک پدیده ) مثلاً اتومبیل درست شود یعنی ویژگیها پدیده که عبارتاند از قسمتهای سازنده، جنس، صفات، کارکردها، وجوه تمایز و سبک طراحی را لیست میکنیم. سپس یک جدول میکشیم و به هرکدام از ویژگیها یک ستون را اختصاص میدهیم. سپس میتوان با طوفان فکری حالات مختلفی را برای هر ویژگی فهرست کرد؛ و در آخر از ترکیب حالتهای مختلف ایدههای جدیدی به دست میآوریم.
