مدرسه نهادی اجتماعی است که در آن دانشآموز با سایر دانشآموزان و افراد در سطوح مختلف اجتماعی، اقتصادی، فکری و سنی ارتباط برقرار میکند و ضمن هماهنگی، خود را به سلاحهای علمی مجهز میکند و درعینحال بهتدریج صفات تکاملی لازم را میآموزد.
لحظاتی که کودک در مدرسه میگذراند از مهمترین و حساسترین لحظات زندگی اوست. فضای یک مدرسه تحتتأثیر عوامل زیادی مانند معلمان، مدیران، سرپرستان، کارکنان، مسئولان آموزشوپرورش و همکلاسیها است که همگی میتوانند الگوی دانشآموزان باشند و در شکلگیری بعد معنوی آنها نقش داشته باشند.
کودکان نسبت به افراد مسنتر مستعدتر هستند؛ زیرا کودکان می توانند، از تمام حرکات، رفتارها و کلمات دیگران تقلید کنند، بزرگسالان میتوانند چیزها و وظایف خاصی را تشخیص دهند؛ زیرا دانش کافی برای یادگیری و ارزیابی ندارند. کودک به درست و نادرست، خوب و بد، موافقان و مخالفان گفتار و کردار فکر نمیکند، بلکه برای او مهم است که اعمال، گفتار و کردار را بهعنوان قوانین خاصی بپذیرد.
فضای جسمانی، روانی و تربیتی مدرسه یکی از مسائلی است که میتواند بازتاب مهم و قابلتوجهی بر هوش و ساختار رشد و رشد فکری، خلاقیت و سلامت روان دانشآموزان داشته باشد و زیربنای آینده اجتماعی دانشآموزان پایه باشد.
محیط مدرسه و انواع بینشها، اطلاعات، نظرات و خواستههای معلمان و مسئولان، سنگ بنای ایمان کودک است. عوامل اخلاقی مانند پاکی، پاکدامنی، صداقت و راستی، گذشت و فداکاری، صبر و استقامت، انصاف و عدالت باید در محیط مدرسه حاکم باشد تا شخصیت و دنیای درونی کودک با این عوامل خوب آمیخته شود و در محیط مدرسه تجلی یابد. اشکال خلقوخو و عادت.
نقش معلمان در ساختن یا شکستن ساختار اخلاقی کودکان بسیار مهم است. معلم به یک معنا قهرمان کودک است که دانشآموزان آن را میپذیرند. پس گفتار و کردار او بر فرزندان حجت است. او برای فرزندش رهبر علم است و باید الگوی او برای اخلاق، پاکیزگی، خوشاخلاقی و راه درست باشد.
تأثیر معنوی معلم هوشمند بر دانشآموزان چنان ریشه دوانده است که در اعمال و اعمال خود الگوی فرزندان میشود. کودکان و نوجوانان تحتتأثیر هر حرکت، اشاره، گفتار، مثال و کلمهای که معلم به کار میبرد، قرار میگیرد.
کودکان تحتتأثیر شیوه کار مسئولان مدرسه، نحوه اعمال نظم و انضباط، رفتار با دانشآموزان، تشویق و تنبیه و جذابیت و دافعه بودن آنها هستند. این وظیفه معلم یا مربی است که با احترام و مراقبت رفتار کند و بهعنوان یک نگهبان به شیوه آموزشی مناسب عمل کند.
در مدرسه، دانشآموزان به طور مستقل، بدون دخالت عاطفی والدین خود، تجربه، مهارت و آموزش کسب میکنند و بیشتر با همسالان خود رشد میکنند.
توانایی برقراری ارتباط با دیگران در بازیها و ورزشها یا سایر ورزشهای گروهی یکی از دستاوردهای مدرسه برای آنها خواهد بود، در نتیجه دانشآموزان در سنین 6 تا 12 سالگی باید جهتگیری مثبت در حوزه دانش و بدن داشته باشند. توانایی او به خود، جامعه، وضعیت اقتصادی خانواده و... دستیافت.
همچنین اگر خانه بههمریخته باشد و کودک احساس کند خانه برای او پناهگاه قابل اعتمادی نیست، به کمک دوستانش مراجعه میکند؛ بنابراین مدرسه محیطی است برای دیدار و معاشرت دوستانه کودکان.
