سرطان معده یکی از مرگ بارترین انواع سرطان در جهان است و به دلیل رشد آهسته و بدون علامت اولیه، اغلب زمانی تشخیص داده می شود که بیماری در مراحل پیشرفته قرار دارد. همین تأخیر در تشخیص، دلیل اصلی کشندگی بالای این سرطان است. شناخت علائم، عوامل خطر و روش های پیشگیری می تواند گام مهمی در کاهش مرگ ومیر ناشی از این بیماری خاموش باشد.
سرطان معده زمانی رخ می دهد که سلول های پوشش داخلی معده به صورت غیرقابل کنترل شروع به رشد می کنند. در ابتدا این سلول ها ممکن است فقط در لایه ی سطحی وجود داشته باشند، اما با گذشت زمان می توانند به دیواره ی معده و حتی اندام های مجاور مانند کبد، مری یا روده ها گسترش پیدا کنند.
شایع ترین نوع این سرطان، آدنوکارسینوم معده است که از سلول های غددی پوشاننده ی دیواره ی معده منشاء می گیرد. این نوع سرطان بیش از ۹۰ درصد موارد را تشکیل می دهد.
سرطان معده معمولاً در مراحل اولیه بدون علامت است یا علائم آن با بیماری های ساده ی گوارشی مانند ورم معده یا سوءهاضمه اشتباه گرفته می شود. وقتی بیمار متوجه می شود، معمولاً توده سرطانی رشد کرده و به نواحی دیگر سرایت کرده است.
بر اساس آمارهای جهانی، نرخ بقای پنج ساله در مراحل ابتدایی سرطان معده بیش از ۹۰ درصد است، اما در مراحل پیشرفته به کمتر از ۳۰ درصد کاهش می یابد. این تفاوت نشان می دهد که تشخیص زودهنگام تا چه اندازه حیاتی است.
عوامل مختلفی می توانند احتمال ابتلا به سرطان معده را افزایش دهند:
· عفونت با باکتری هلیکوباکتر پیلوری (H. pylori)
این باکتری یکی از اصلی ترین عوامل التهاب مزمن معده است که در طول زمان می تواند منجر به تغییرات پیش سرطانی شود.
· رژیم غذایی ناسالم
مصرف زیاد غذاهای نمک سود، دودی و فرآوری شده و در مقابل، مصرف پایین میوه و سبزیجات تازه، خطر ابتلا را افزایش می دهد.
· سیگار و الکل
مصرف دخانیات و نوشیدنی های الکلی از عوامل شناخته شده ی سرطان های گوارشی محسوب می شوند.
· سابقه خانوادگی سرطان معده
اگر یکی از اعضای نزدیک خانواده به این بیماری مبتلا بوده باشد، احتمال بروز آن در سایر افراد بیشتر است.
· بیماری های زمینه ای معده
مانند گاستریت مزمن، کم خونی پرنیشیوز، یا پولیپ های معده.
هرچند علائم در مراحل اولیه بسیار خفیف اند، اما در صورت مشاهده موارد زیر، مراجعه به پزشک ضروری است:
· احساس پری یا نفخ بعد از غذا
· کاهش اشتها یا کاهش وزن بی دلیل
· تهوع یا استفراغ مکرر
· وجود خون در استفراغ یا مدفوع
· ضعف، خستگی مزمن و رنگ پریدگی
تشخیص معمولاً با انجام آندوسکوپی و نمونه برداری (بیوپسی) انجام می شود که دقیق ترین روش برای شناسایی نوع و مرحله سرطان است.
درمان سرطان معده به مرحله ی بیماری بستگی دارد. در مراحل اولیه، دکتر سرطان شما را جراحی می کند، این جراحی برای برداشتن توده یا بخشی از معده می تواند درمان کننده باشد. در مراحل پیشرفته تر، ترکیبی از شیمی درمانی، پرتودرمانی و درمان هدفمند به کار می رود تا رشد سلول های سرطانی مهار شود و طول عمر بیمار افزایش یابد.
پیشرفت های پزشکی، از جمله درمان های ایمونوتراپی، امیدهای تازه ای برای بیماران در مراحل پیشرفته ایجاد کرده اند.
سرطان معده بی صدا آغاز می شود اما در صورت بی توجهی، می تواند به سرعت به یکی از مرگ بارترین سرطان ها تبدیل شود. آگاهی، توجه به علائم اولیه، و انجام غربالگری های منظم، به ویژه برای افراد در معرض خطر، کلید نجات از این بیماری است.
