هیومیک اسید یکی از ترکیبات اصلی هوموس است که از تجزیه مواد آلی در خاک بهوجود میآید. این ترکیب بهصورت طبیعی در خاک، گیاهان و زغال سنگ یافت میشود. هیومیک اسید ترکیبی از اسیدهايی است كه به طور طبیعی در چرخه حیات در خاک، اقیانوس و رودها وجود دارند.
مزایای استفاده هیومیک اسید در کشاورزی و باغداری
افزایش جذب مواد مغذی: این ترکیب به افزایش جذب مواد مغذی توسط گیاهان کمک میکند.
بهبود ساختار خاک: این ترکیب ساختار خاک را بهبود میبخشد و باعث افزایش توانایی خاک در نگهداری آب و هوا میشود.
تحریک رشد گیاهان: هیومیک اسید رشد ریشهها و گیاهان را تحریک میکند و باعث افزایش تولید محصولات میشود.
کاهش تنشهای محیطی: این ترکیب به گیاهان کمک میکند تا بهتر با تنشهای محیطی مانند خشکی و شوری خاک مقابله کنند.
افزایش محصول: مصرف این ترکیب باعث افزایش کمیت و کیفیت محصولات کشاورزی میشود.
بهبود سلامت خاک: این ترکیب به بهبود سلامت و ساختار خاک کمک میکند.
افزایش مقاومت گیاهان: گیاهان مقاومتر و پایدارتر در برابر بیماریها و تنشهای محیطی میشوند.
اثرات هیومیک بر رشد گیاهان
افزایش فعالیت میکروبی در خاک: هیومیک اسید موجب افزایش تعداد و فعالیت میکروبهای مفید در خاک میشود که به تجزیه مواد آلی و افزایش دسترسی گیاهان به عناصر غذایی کمک میکند.
کاهش نیاز به کودهای شیمیایی: با استفاده از هیومیک اسید، نیاز به مصرف کودهای شیمیایی کاهش مییابد، چرا که این ماده به بهبود جذب و مصرف مؤثرتر مواد مغذی کمک میکند.
تحریک تولید هورمونهای گیاهی: هیومیک اسید تولید هورمونهای رشد گیاهی مانند اکسینها و سیتوکینینها را تحریک میکند که موجب افزایش رشد و توسعه گیاهان میشود.
حفظ تنوع زیستی خاک: هیومیک اسید با افزایش فعالیت و تنوع میکروبی در خاک، به حفظ و افزایش تنوع زیستی خاک کمک میکند.
کاهش آلودگی خاک و آب: با کاهش مصرف کودهای شیمیایی و بهبود جذب عناصر غذایی، هیومیک اسید میتواند آلودگی خاک و منابع آبی را کاهش دهد.
سایر مزایا:
این کود علاوه بر مواد معدنی، عنصر آهن را برای رشد گیاه تامین می کند که یکی از عناصر ضروری برای رشد گیاه است.
این کود نفوذپذیری خاک را بالا می برد تا ریشهها به راحتی در دل خاک جای بگیرند و از مواد مغذی آن تغذیه کنند.
اسید هیومیک بسیار به صرفه بوده و با هزینه های مناسب بهترین کارایی و کیفیت را به کشاورزان ارائه می کند.
باعث افزایش رطوبت خاک شده و ریشه گیاه را در هر شرایطی حفظ و نگهداری میکند.
کود اسید هیومیک ترشح نیترات را کم کرده و شرایط خاک را بهبود می بخشد.
هیومیک اسید مناسب برای چه خاکهایی است
بهطور کلی برای همه نوع خاکها مناسب است، اما در خاکهای فقیر و کممواد مغذی تأثیر بیشتری دارد. همچنین در خاکهای شنی و آهکی که دارای توانایی کمی در نگهداری آب هستند، هیومیک اسید مفیدتر است.
میزان و زمان مصرف هیومیک اسید
میزان مصرف: میزان مصرف هیومیک اسید بستگی به نوع محصول، شرایط خاک و محیط دارد. معمولاً بین ۲ تا ۴ لیتر در هکتار استفاده میشود.
زمان مصرف: بهترین زمان مصرف هیومیک در مراحل ابتدایی رشد گیاهان است. این ترکیب میتواند بهصورت محلول پاشی روی گیاهان یا تزریق به خاک استفاده شود.
اختلاط با کودهای دیگر: هیومیک اسید میتواند با کودهای ارگانیک و شیمیایی مخلوط شود و بهعنوان یک افزودنی مفید برای بهبود کارایی کودها عمل کند.
پایش pH خاک: پیش از استفاده از هیومیک اسید، بهتر است pH خاک اندازهگیری شود. هیومیک اسید معمولاً در خاکهایی با pH بین 5.5 تا 7.5 بهترین عملکرد را دارد.
روشهای مصرف: میتوان هیومیک اسید را بهصورت مایع، پودری یا گرانول تهیه و استفاده کرد. محلولپاشی بر روی گیاهان و تزریق به خاک از روشهای متداول مصرف آن است.
حوه استفاده از کود هیومیک مایعکودهای هیومیک مایع به دلیل ویژگیهای خاص خود، قابلیت استفاده در انواع سیستمهای آبیاری را دارند و میتوانند به بهبود کارایی و افزایش بهرهوری گیاهان کمک کنند.• سیستم آبیاری تحت فشار: یکی از روشهای کارآمد برای استفاده از کود اسید هیومیک مایع، استفاده در سیستمهای آبیاری تحت فشار مانند آبیاری قطرهای و بارانی است. این روش باعث توزیع یکنواخت کود در سطح خاک و ریشههای گیاه میشود و به جذب بهتر مواد مغذی کمک میکند.• آبیاری غرقابی: استفاده از کود اسید هیومیک مایع همراه با آبیاری غرقابی نیز امکانپذیر است. این روش به ویژه در کشتهای سنتی و مناطقی که از روش آبیاری غرقابی استفاده میشود، موثر است. در این روش، کود به طور مستقیم به خاک و ریشهها میرسد و تأثیر سریعتری بر رشد گیاهان دارد.چرا باید اسید هیومیک را به خاک خود اضافه کنم؟ متأسفانه بسیاری از فعالیتهای انسانی باعث تخریب و آلودگی خاکها شده و اکوسیستم های خاک (مواد آلی) را کاهش داده و برخی خاکها را برای محیط زیست و سلامت انسان مضر ساخته. فرسایش، یکی از بزرگترین دلایل تخریب خاک است. استفاده مداوم از کودهای شیمیایی محتوای هوموس خاک را کاهش می دهد. برای ترمیم خاک ، کودهای آلی باید جایگزین شوند. و هوموس فرسوده باید از منبعی نظیر این کود های آلی جایگزین شود ، زیرا تشکیل طبیعی آن سالها طول می کشد.بدون مقدار کافی هوموس ، فعالیت بیولوژیکی خاک و گیاهان وابسته به آن به طور چشمگیری کاهش می یابد. خاکهای سالم دارای مواد آلی در محدوده 2-6 درصد هستند. اما بسیاری از محیط های کشاورزی از خاک با سطوح بسیار پایین تری از مواد آلی استفاده می کنند.
نتیجهگیری
استفاده از این ترکیب در کشاورزی و باغداری میتواند بهبود قابلتوجهی در رشد و تولید گیاهان، بهبود ساختار و سلامت خاک، و کاهش نیاز به مصرف کودهای شیمیایی بههمراه داشته باشد. این ماده ارگانیک نهتنها به افزایش کمیت و کیفیت محصولات کشاورزی کمک میکند، بلکه اثرات مثبتی بر محیط زیست نیز دارد و در نهایت محصول سالم تری در سبد غذایی شما عزیزان خواهد بود. امیدواریم این مقاله کمک کوچکی در راستای بهینه سازی خاک و آب و محصولات سرزمین مان ایران عزیز باشد.
