ویژه گی های عقل و انسان عاقل

ویژه گی های عقل و انسان عاقل چنین است:

* عقل هرگز جدل نمی کند نه با خویش و نه با غیر خویش. یعنی عقل دیالکتیکی نیست یعنی علیّتی و چون و چرائی نیست. بلکه مشاهده ای است.
* عقل هرگز در آن واحد و دربارۀ امر واحدی دو حکم صادر نمی کند. یعنی عقل هرگز تردید نمی کند و دوگانه نیست.
* عقل دوستِ صاحب خویش است و هادی و فرمانده و فرمانبر اوست.
* عقل، صاحب خود را در فتنه و فساد و پریشانی نمی اندازد.
* احکام عقل همواره در غالب شریعت انبیاء است و لذا سراسر آداب و اخلاق است.
* عقل، هرچه که فراتر می‌رود و چشمش بازتر می‌شود صاحبش را متواضع و آرامتر می‌کند.
* عقل، هدایت کننده و هماهنگ کنندۀ امیال و افکار و اعمال صاحب خویش است.
* انسان عاقل هرگز احساس کمبودی در دنیا نمی کند و هرگز کمبود ابزار و امکانات مادی را برای خودش مانع راه و زندگی و خوشبختی نمی بیند.
* عقل، در همۀ انسانهای عاقل در موضوعات واحدی، احکام یکسانی صادر می‌کند. پس عقل عامل وحدت انسانهای عاقل است.
* فلسفیدن و خیالات کردن و طرح و برنامه ریزی نمودن و آرمان بافتن ربطی به عقل ندارد بلکه تجلّی عدم حضور عقل در ذهن است.
* کانون عقل، قلب انسان است که چون نور تمامی وجود فرد عاقل را تحت الشّعاع قرار می‌دهد: ذهنش را، حواسش را و اعمالش را.
* عقل و ایمان دو روی سکۀ دل هستند: روی خاموش آن و روی گزارشگر آن.
* تعقل همان عملکرد ذهن در حوزۀ «اکنون» است یعنی حوزۀ واقعیّت.
* عقل، بخود آورنده است و خود شناساننده و از خود فرا رونده.
* نخستین دعوت انسان به عقل و تعقل در ادیان الهی وجود دارد. پس عقل یک صفت دینی است و یک مکاشفۀ دینی.
* کمال ِ عقل همانا شناخت و مشاهدۀ کامل و رویاروی «دل» است. پس کمال عقل، عشق است. و کمال عاقلیّت همان عاشقیّت است. و این همان وحدت وجود ِانسان است.
* ولایت علوی قوی ترین جریان مبارزه با منطق علیّتی و معرّفی «عقل» است و لذا می‌بینیم که همۀ ادبیّات عرفانی ظهور این مبارزه است یعنی مبارزه با ظنّ گرائی و اندیشه گری و آرزو پرستی. مثنوی مولوی یکی از کاملترین نمود این امر است.
* «معرفت نفس» راه رسیدن به عقل است.
* همۀ احکام دین و شریعت راه بازگشت از گمان به عقل است. یعنی راه پاک کردن گمان از وجود خویش. و این است که معرفت نفس جوهره و هدف دین است.
* رسیدن به عقل همان رسیدن به چشم وجود برای دریافت واقعیّت جهان است.
📘 کتاب:گزارش آخرین وضعیّت بشری، بند632
✍️ نویسنده: استاد علی‌اکبر خانجانی
📆 سال تألیف: ۱۳۷۱ ه . ش
🔽 لینک برای دانلود رایگان این کتاب
https://khanjany.org/product/a-report-about-the-last-situation/
#عقل #انسان_عاقل #صفات_عقل #ویژگی_عقل #استاد_خانجانی #عرفان #خودشناسی