علف هرز سس (Cuscuta spp) و راههای مقابله با آن در مزارع یونجه
۱. معرفی و شناسایی علف هرز سس:
علف هرز سس که در برخی مناطق به نامهای کاکوتی انگل، موی دختر یا Cuscuta شناخته میشود، یک گیاه انگلی بیبرگ و بدون کلروفیل است که برای تأمین مواد غذایی خود کاملاً به گیاه میزبان متکی است.
ویرگول(نمایشگاه،کنفرانس،میزگرد)، این گیاه توسط رشتههای زرد تا نارنجیرنگی شبیه نخ، دور ساقه یونجه و سایر گیاهان پیچیده و با اتصال اندامهای مکنده (هاستوریوم) به بافت میزبان، شیره پرورده و خام گیاه را میمکد.
۲. چرخه زندگی و نحوه انتشار
بذر سس بسیار کوچک بوده و چندین سال در خاک زنده میماند (حتی تا ۵-۱۰ سال).
با باران یا آبیاری، بذرها جوانه زده و جوانه به دنبال میزبان میگردد.
در صورت یافتن ساقه یونجه، سریعاً خود را به آن متصل و ریشه اولیه را خشک میکند.سس قادر است از طریق تکههای ساقه آلوده در علوفه و حتی آب آبیاری نیز منتقل شود.
۳. اثرات مخرب بر مزارع یونجه
کاهش شدید رشد و عملکرد بوتهها
کاهش کیفیت و ارزش غذایی علوفه (کم شدن پروتئین و افزایش فیبر نامحلول)
ایجاد زخم و راه نفوذ برای بیماریها
کاهش طول عمر مزرعه یونجه
دشواری برداشت مکانیزه به خاطر پیچیدگی دور ساقهها
۴. روشهای مقابله و پیشگیری
۴.۱. مدیریت پیشکاشت
استفاده از بذر یونجه سالم و گواهیشده تا از ورود بذر سس جلوگیری شود.
تناوب زراعی حداقل ۳-۴ سال با محصولات غیر میزبان مانند گندم، جو یا ذرت.
اجرای آبیاری غرقابی قبل از کشت (آببندان) برای جوانهزنی بذرهای سس و سپس شخم عمیق.
۴.۲. کنترل زراعی
برداشت یونجه در مراحل اولیه آلودگی قبل از تولید بذر سس.
حذف و سوزاندن بخشهای آلوده.
جلوگیری از چرای دام در مزارع آلوده (چون بذر سس از طریق کود هم پخش میشود).
۴.۳. کنترل مکانیکی
در صورت آلودگی لکهای، قطع و جمعآوری کل بوتههای آلوده همراه خاک اطراف.
استفاده از موانع فیزیکی بین مزرعه آلوده و سالم.
۴.۴. کنترل شیمیایی
در مزرعه یونجه قبل از سبز شدن میزبان: استفاده از علفکشهایی مثل پندیمتالین یا ای پی تی سی (EPTC).
پس از سبز شدن: علفکشهای انتخابی مثل پروپانیل در مراحل اولیه آلودگی مؤثرترند.
مصرف علفکش باید با مشاوره کارشناس گیاهپزشک انجام شود تا از آسیب به یونجه جلوگیری شود.
۴.۵. کنترل بیولوژیک
استفاده از قارچ Alternaria spp. یا حشرات خاصی که روی سس تغذیه میکنند (فعلاً در مرحله تحقیق و پروژههای پایلوت در ایران).
۵. راهبرد مدیریت تلفیقی (IPM)
بهترین روش مقابله با سس، استفاده از مدیریت تلفیقی است:
پیشگیری کامل از ورود بذر سس به مزرعه
پایش مرتب مزرعه و اقدام سریع در مراحل اولیه آلودگی
تلفیق تناوب، چرخش محصول، کنترل مکانیکی و در صورت لزوم، کاربرد شیمیایی
آموزش کارگران و کشاورزان جهت شناسایی علائم اولیه
۶. جمعبندی:
سس یکی از مخربترین علفهای هرز در مزارع یونجه است که به دلیل ماهیت انگلی، کنترل آن دشوار و پرهزینه است. پیشگیری، اقدام زودهنگام و مدیریت تلفیقی کلید موفقیت در جلوگیری از خسارتهای سنگین این علف هرز است.
#سرمایهگذاری_برای_تولید
#هفته_دولت_۱۴۰۴
#دولت_وفاق_ملی
#۱۲_ماه_تلاش_۱۲_روز_دفاع
#سازمان_جهاد_کشاورزی_آذربایجانشرقی
#کشاورزی
#شهدای_خدمت
#شهید_رجایی
#شهید_باهنر
#شهدای_دولت
#شهدای_امنیت
پنج شنبه ۳۰ مرداد ماه ۱۴۰۴
"روابط عمومی مدیریت جهادکشاورزی شهرستان ویژه مرند"
╰━═━⊰✹🇮🇷🌺🇮🇷✹⊱━═━╯
