براي خاطر ايرج، داناي فوتبال ما

ايرج دانايي فرد زننده اولين گل ايران در تاريخ جام جهاني درگذشت. اين خبر تلخ و گزنده مرا به سال هايي برد كه ايرج دانايي فرد كودكي خردسال بود و با حدود 7 سال سن همراه پدرش به ورزشگاه امجدیه رفت و برای نخستین بار با یک تیم خردسالان به نام ستاره های آبی حضور دریک بازی فوتبال را تجربه كرد.

سپس در 9 سالگي عضوی از تیم خردسالان باشگاه تاج شد وبا گذشت چند سال با نظرمربی برای یک مسابقه میان تیم جوانان باشگاه تاج با یک تیم ازاصفهان انتخاب شد وهرچند که تنها ۲۰ دقیقه فرصت حضوریافت اما همین مدت اندک آنقدرموفقیت آمیز بود که پس ازآن عضو ثابت تیم جوانان تاج شد درحالی که آن هنگام اوبیش از۱۳یا ۱۴سال نداشت وازنظرجثه نیزازسایران کوچکتربود.



دانایی فرد دراواسط سال 46 به همراه پدرش به تیم تازه تاسیس شفق رفت. سپس در 16 سالگی برای تیم منتخب کلونی آموزشگاه های تهران انتخاب شد. او آن هنگام محصل کلاس سوم دبیرستان بود وفرصت بازی نیافت اما درسال بعد یکی از بازیکنان اصلی شد. سال ۱۳۴۸ زنده یاد رایکوف سرمربی تیم ملی جوانان شد تا تیم ایران را برای یازدهمین دوره مسابقات جوانان آسیا آماده سازد. طبق قوانین کنفدراسیون متولدان ۱۳۲۷ به بعد مي توانستند در رقابت ها حضور یابند. رایکوف از ایرج تست گرفت و او را به عنوان اولین انتخاب ازمیان جوانان برگزید. اما اعزام بازیکنان صغرسن مانع ازحضور او در تیم ملی جوانان شد.

سال ۵۱ آغاز درخشش ایرج دانایی فرد در دسته اول فوتبال تهران بود. عقاب درآن سال یکی ازبهترین سال های حضورش را در فوتبال ایران وتهران تجربه می کرد کسب عنوان نايب قهرمانی باشگاه های تهران که در رقابتی پایاپای با تاج به دست آمد، تبدیل به اولین عنوان باشگاهی ایرج شد.


با آغاز مسابقات جام تخت جمشید سرفصلی نوین برای ایرج گشوده شد. او ازمعدود بازیکنانی است که درهر 6 دوره رقابت ها حضور دارد که می توان عملکرد ایرج را در3 بخش مجزا تقسیم بندی کرد چرا که اوبا 3 باشگاه متفاوت(عقاب- پاس وتاج) هرکدام به مدت دو فصل روزهای موفقی را تجربه کرد.

کسب عنوان چهارمی جام اول کمترین پاداش برای عقاب و بازیکنان شایسته اش بود و ایرج دانایی فرد با ثبت 3 گل و 4 پاس گل همچنین تاثیرمستقیم روی 4 گل دیگر در مجموع روی 11 گل از 30 گل عقاب تاثیری مستقیم داشت که برای یک جوان 22 ساله که در اولین سال حضور در بالاترین سطح فوتبال باشگاهی بود عملکردی بس درخشان محسوب می شد.



ایرج دانایی فرد حق خود را از فوتبال ما با اعزام به یازدهمین دوره مسابقات جام جهانی ستاند. او با تشخیص مربیان دو بار برای ایران بازی کرد که نخستین حضورش به یک خاطره جاودانه تبدیل شد. روز چهارشنبه 17 خرداد 1357 تیم ایران در استادیوم شهرکوردوبا به مصاف اسکاتلند رفت و دقیقه 60 ایرج دانایی فرد که بسیار پر تلاش نشان می داد گل کاشت.

ابتدا وظیفه اومهارآرچی گميل(هافبک بازیسازتیم اسکاتلند و باشگاه ناتینگهام فارست) تعریف شد اما با حضور موثر در حملات موفق شد لحظه ای ازبازیکن مستقیم خود عبورکند و با یکسری حرکات ریز و سریع ازیک زاویه تنگ و بعید دروازه اسکاتلند را بگشاید. گلی که بسیار شبیه گلهایی بود که در فوتبال گل کوچک ( فوتبال ویژه ایران ) رد و بدل می شود . یک گل بغایت ایرانی.

اما با همه این مسائل پس ازگذشت 4 دهه از ثبت این گل به جرات می توان گفت يكي از مهم ترين وگویاترین تصاویر ازحضورهاي ايران درجام هاي جهاني تصویری از گل ايرج دانايي فرد به اسكاتلند است.

چند ماه بعد از جام جهاني، افتخاری دیگر نصیب ایرج شد. پله در 37 سالگی تصمیم به خداحافظي از فوتبال گرفت. او آن هنگام عضو باشگاه کاسموس بود و در لیگ حرفه ای ایالات متحده فعالیت داشت. براین اساس به پاس سال ها حضوردرخشان او در صحنه فوتبال جهان با دعوت ازستارگان 5 قاره یک بازی خداحافظی برگزارشد که 2 تن ازاعضای تیم ملی ایران و باشگاه تاج نیز ازمدعوین تیم منتخب جهان بودند. دو فرزند شایسته ایران، ایرج دانایی فرد و آندرانیک اسکندریان.

تجربه ورزشی ایرج (عقاب - پاس وتاج) درفوتبال ما یک تجربه کم نظیراست که اغلب تحت الشعاع گلزنی او به اسکاتلند قرار دارد چرا كه او یکی ازنمادهای فوتبال ما در تاريخ جام های جهانی است.

- با تشكر از عكس ها و اطلاعات وب سايت جام تخت جمشيد و فرهنگستان فوتبال