دوران بارداری دورانی سرشار از شادی و انتظار است که تغییرات هورمونی و فیزیکی زیادی را شامل میشود. در میان تمامی این مراقبتها، سلامت دهان اغلب نادیده گرفته میشود. درحالیکه مراقبتهای دندانپزشکی در این دوره از اهمیت ویژهای برخوردار است. بسیاری از زنان باردار ممکن است به دلیل نگرانی از ایمنی درمانهای دندانپزشکی یا عوارض احتمالی، از مراجعه به دندانپزشک اجتناب کنند. اما با رعایت نکات بهداشتی و انجام درمانهای ایمن، میتوان سلامت دهان و دندان را در این دوران حفظ کرد. در این مقاله از کلینیک دندانپزشکی نوتاش به بررسی اهمیت مراقبتهای دندانپزشکی در دوران بارداری، مشکلات شایع، روشهای پیشگیری و درمانهای ایمن میپردازیم.

تغییرات هورمونی در دوران بارداری، بهویژه افزایش سطح استروژن و پروژسترون، میتواند خطر مشکلات دهانی مانند التهاب لثه، پوسیدگی دندان و حتی حساسیت دندانی را افزایش دهد. همچنین، عواملی مانند تهوع صبحگاهی و استفراغ مکرر در برخی زنان باردار میتواند مینای دندان را در معرض اسید معده قرار دهد و باعث فرسایش آن شود.
عدم توجه به این مشکلات ممکن است نهتنها سلامت مادر، بلکه سلامت جنین را نیز تحت تأثیر قرار دهد. تحقیقات نشان دادهاند ارتباطی بین بیماریهای لثه و کم وزنی نوزاد یا زایمان زودرس وجود دارد! همچنین باکتریهای ناشی از عفونت لثه میتوانند وارد جریان خون شده و به جنین برسند. بنابراین مراقبت از دندانهای شما در واقع یک سرمایه گذاری برای سلامت نوزاد شما است.
در ادامه به شایعترین مشکلات دندانی که زنان باردار ممکن است با آن مواجه شوند، میپردازیم:
از اولین و شایعترین این مشکلات ژنژیویت بارداری است. افزایش هورمونها میتواند باعث التهاب و خونریزی لثهها شود که به آن ژنژیویت بارداری گفته میشود. این مشکل معمولاً در سهماهه دوم بارداری ظاهر میشود و با علائمی مانند تورم، قرمزی و خونریزی لثه همراه است.
پوسیدگی دندان از دیگر مشکلات رایج دندانها در دوران بارداری است. تغییرات رژیم غذایی، میل به غذاهای شیرین، تهوع صبحگاهی و کاهش رعایت بهداشت دهان میتوانند خطر پوسیدگی دندان را افزایش دهند. همچنین اسید معده ناشی از استفراغ میتواند مینای دندان را تضعیف کند!
تومورهای بارداری (Pregnancy Tumors) از دیگر علائمی هستند که در دوران بارداری رخ میدهند. این تودهها معمولا غیرسرطانی و خوشخیم هستند و در اثر التهاب لثه ایجاد میشوند. این تودهها اغلب در سهماهه دوم ظاهر و پس از زایمان خودبهخود برطرف میشوند. حساسیت دندانی از دیگر مشکلات رایج در دوران بارداری است. این حساسیت معمولا به دلیل تغییرات هورمونی یا فرسایش مینای دندان، رخ میدهد. این مشکل میتواند با مصرف غذاها یا نوشیدنیهای سرد و گرم تشدید شود.
برای پیشگیری از مشکلات دهانی و حفظ سلامت دندانها در دوران بارداری، رعایت نکات زیر ضروری است:
از اولین نکات برای حفظ سلامت دندانها در دوران بارداری، رعایت بهداشت دهان و دندان است! مسواک زدن به صورت منظم، روزانه دوبار با خمیردندانهای مناسب و استفاده از نخ دندان از اولین نکات رعایت بهداشت دهان است.
برای جلوگیری از تحریک لثههای حساس از مسواک نرم استفاده کنید. همچنین میتوانید برای تمیز کردن فضای بین دندانها از مسواکهای بین دندانی نیز استفاده کنید. استفاده از دهانشویههای بدون الکل و حاوی فلوراید نیز میتواند به کاهش باکتریها و تقویت مینای دندان کمک کند.
رعایت رژیم غذایی مناسب نیز به افزایش سلامت دندانهای شما کمک میکند. مصرف غذاهای سرشار از کلسیم، ویتامین D و فسفر مانند انواع لبنیات، سبزیجات سبز و ماهیها به تقویت دندانها و استخوانهای شما کمک میکند.
کاهش مصرف مواد قندی و اسیدی نیز برای جلوگیری از پوسیدگی و فرسایش مینای دندانها ضروری است. همچنین بهتر است پس از استفراغ، دهان را با آب یا محلول جوششیرین رقیقشده بشویید تا اسید معده روی دندانهای شما نماند. از مسواک زدن بلافاصله پس از استفراغ نیز خودداری کنید، زیرا مینای دندان در این حالت آسیبپذیر است.
معاینات دندانپزشکی در دوران بارداری بسیار ضروری هستند. بهتر است در سهماهه دوم (هفتههای 13 تا 27) برای معاینات و درمانهای غیراورژانسی به دندانپزشک مراجعه کنید. همچنین حتماً دندانپزشک خود را از بارداری و سوابق پزشکیتان مطلع کنید تا درمانهای ایمن بسته به شرایط شما انجام شوند.

برخی از درمانهای دندانپزشکی در دوران بارداری کاملاً ایمن هستند، بهویژه اگر با دقت انجام شوند. این درمانها شامل موارد زیر هستند. از اولین درمانهای ایمن در دوران بارداری جرم گیری حرفهای است. جرم گیری برای پیشگیری از التهاب لثه، ژنژیویت و دیگر بیماریهای لثه ضروری و ایمن است.
پر کردن دندان در صورت وجود پوسیدگی، از دیگر درمانهای ایمن در دوران بارداری است. این درمان در سهماهه دوم بیخطر است. بهتر است دندانپزشک را از شرایط خود مطلع کنید تا از بیحسیهای موضعی بیخطر و ایمن استفاده کند.
از دیگر درمانهای رایج در دوران بارداری درمان ریشه یا عصب کشی دندان است. عصب کشی در موارد شدید پوسیدگی یا عفونت، ممکن است لازم باشد. این درمان در سهماهه دوم و با رعایت پروتکلهای ایمنی انجام میشود.
از اولین مواردی که باید از آن در دوران بارداری اجتناب شود، رادیوگرافی یا عکس برداری از دندان است! این روش باید در دوران بارداری به تعویق بیفتد!
از دیگر مواردی که باید از آن اجتناب شود، درمانهای زیبایی مانند سفید کردن دندانها است. بهتر است این موارد تا پس از زایمان به تعویق بیفتند. همچنین مصرف برخی آنتیبیوتیکها در دوران بارداری، به دلیل ایجاد خطر برای جنین ممنوع است. بهتر است قبل از مصرف هرگونه دارو با پزشک متخصص خود مشورت کنید.
معاینات دندانپزشکی و جرم گیری دندان در سهماهه اول یعنی هفتههای 1 تا 12 اشکالی ندارد. اما بهتر است درمانهای غیرضروری به تعویق بیفتد. سهماهه دوم از هفتهی 13 تا 27 بهترین زمان برای انجام درمانهای دندانپزشکی است. زیرا خطر برای جنین کمتر شده و مادر معمولاً حال بهتری دارد.
در سهماهه سوم بارداری یعنی هفتههای 28 تا زایمان موارد غیراورژانسی باید محدود شوند! در این دوران نشستن طولانیمدت روی صندلی دندانپزشک ممکن است برای مادر ناراحتکننده باشد.
مراقبتهای دندانپزشکی در دوران بارداری نهتنها برای سلامت مادر، بلکه برای سلامت جنین نیز حیاتی است. با رعایت بهداشت دهان، رژیم غذایی مناسب و مراجعه منظم به دندانپزشک، میتوان از مشکلات شایع مانند ژنژیویت بارداری و پوسیدگی جلوگیری کرد. درمانهای ایمن مانند جرمگیری و پر کردن دندان در سهماهه دوم بیخطر هستند و میتوانند به حفظ سلامت دهان کمک کنند.
برای زنان باردار که به دنبال خدمات دندانپزشکی ایمن و حرفهای هستند، کلینیک دندانپزشکی نوتاش گزینهای ایدهآل است. این کلینیک با تیمی از متخصصان مجرب و تجهیزات پیشرفته، خدمات متنوعی از جمله معاینات، جرمگیری، پر کردن و درمانهای ایمن برای زنان باردار ارائه میدهد. برای اطلاعات بیشتر یا رزرو نوبت، میتوانید به وبسایت کلینیک نوتاش مراجعه یا با شمارههای ما تماس بگیرید.
📞031-31311915
📞031-31311916