در فضای رقابتی کسبوکارهای امروزی، ایجاد اعتماد میان شرکای تجاری و کاهش ریسک در قراردادها از جمله موضوعات کلیدی است. یکی از ابزارهای مورد استفاده برای تضمین انجام تعهدات مالی و قراردادی، ضمانتنامه بانکی است. این ضمانتنامه توسط بانک صادر شده و متعهد میشود در صورت نقض تعهدات از سوی مشتری، مبلغ مشخصی را به ذینفع پرداخت کند.
ضمانتنامه بانکی سندی رسمی و معتبر است که طی آن بانک ضمانتکننده متعهد میشود در صورتی که مشتری تعهدات خود را انجام ندهد، خسارت یا مبلغ توافقشده را به طرف مقابل پرداخت نماید. چنین ابزارهایی بیشتر در قراردادهای دولتی، پیمانکاری، معاملات کلان و همکاریهای پروژهمحور مورد استفاده قرار میگیرند.
ضمانتنامههای بانکی بسته به کاربردشان به چند دسته تقسیم میشوند. در ادامه برخی از متداولترین آنها را معرفی میکنیم:
ضمانتنامه شرکت در مناقصه: برای اطمینان از جدیت شرکتکننده در مناقصه صادر میشود.
ضمانتنامه حسن اجرای تعهدات: این نوع ضمانت، صحت و کیفیت اجرای پروژه را تضمین میکند.
ضمانتنامه پیشدریافت: هنگام پرداخت پیشپرداخت از سوی کارفرما، این ضمانت برای بازگشت وجه در صورت تخلف صادر میشود.
ضمانتنامه گمرکی: در امور واردات یا صادرات برای تضمین پرداخت حقوق و عوارض به گمرک کاربرد دارد.
ضمانتنامه پرداخت: زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که طرف قرارداد موظف به پرداخت وجه مشخصی در آینده باشد.
متقاضیان دریافت ضمانتنامه، باید مجموعهای از مدارک مالی و هویتی را به بانک ارائه دهند. موارد معمول عبارتاند از:
فرم درخواست رسمی صدور ضمانتنامه
کپی قرارداد یا اسناد مرتبط با پروژه
مدارک شناسایی و ثبت شرکت (برای اشخاص حقوقی)
مستندات مالی، صورت وضعیت یا گردش حساب بانکی
تضمینات مورد نظر بانک (سپرده نقدی، وثیقه ملکی یا سفته)
بانکها برای صدور ضمانتنامه، وضعیت اعتباری متقاضی را بررسی میکنند تا از بازپرداخت مبلغ در صورت لزوم اطمینان حاصل کنند. مهمترین شروط صدور شامل موارد زیر است:
سابقه اعتباری خوب و نداشتن بدهی یا چک برگشتی
داشتن قرارداد یا پروژه معتبر
توانایی ارائه تضمین مالی مناسب
قابلیت پرداخت کارمزد و هزینههای بانکی مرتبط
در شرکتهایی که بهطور مستمر با ضمانتنامهها سروکار دارند، ردیابی و ثبت دقیق این اسناد امری حیاتی است. بهرهگیری از نرمافزارهای حسابداری تخصصی میتواند فرآیند ثبت، مدیریت و پیگیری ضمانتنامهها را تسهیل کند.
یکی از گزینههای کارآمد در این زمینه، نرمافزار حسابداری اوراش است. این نرمافزار با قابلیتهایی مانند ثبت انواع ضمانتنامهها، هشدار موعد سررسید، گزارشگیری و ارتباط با سایر بخشهای مالی شرکت، راهکاری موثر برای کنترل این اسناد مالی فراهم میکند.
استفاده از ضمانتنامه بانکی در قراردادها مزایای متعددی به همراه دارد که از جمله آنها میتوان به موارد زیر اشاره کرد:
افزایش اعتبار و اعتماد طرف مقابل در همکاریهای تجاری
کاهش نیاز به سپردهگذاری نقدی یا وثیقههای سنگین
اطمینان از اجرای دقیق پروژهها و تحویل بهموقع
مدیریت بهتر ریسکهای مالی در قراردادهای بزرگ
آیا افراد حقیقی نیز میتوانند ضمانتنامه دریافت کنند؟
بله، در صورتی که توان مالی کافی و مدارک موردنیاز را داشته باشند، بانکها برای افراد حقیقی نیز ضمانتنامه صادر میکنند.
آیا میتوان ضمانتنامه بانکی را تمدید کرد؟
بله، در صورت توافق طرفین و پذیرش بانک، امکان تمدید ضمانتنامه وجود دارد.
