خب قدم اول که همدلی بود و در پارت های قبلی کلی توضیحش دادم
راستی میدونید فیل رو چجوری میخورن ؟ تکه تکه
پس وقتی فرزندتان میخواهد تکلیف بنویسد و طولانی است به او بگویید الان فیل را تکه تکه میکنیم
و بین هر بخشی که تکلیفش را مینویسد میتواند به خودش یه جایزه بدهد ، مثلا کارتون ، بازی یا خوراکی
کالباس رو هم وقتی گاز بزنی دلو میزنه ولی برش های نازکش وسوسه میکنه برای بیشتر خوردن
بعضی کار ها هستند بسیار ساده اند ولی در عین سادگی بسیار بسیار مهم . و ممکنه فراموش بشن مثل هوا ، آب
شما مدام در حال تهدید تحقیر سرزنش قضاوت و امر و نهی کردن او هستید و نمیگذارید نه احترامی برای خودتان باقی بماند نه عزت نفسی برای او و نمیگذارید از ارتباطتان لذت ببرید و او همیشه میخواهد از شما هرچه سریع تر خلاص شود
. به او نشان دهید که برای تصمیماتی که میگیرید برایش ارزش قائل هستید . تصمیمات منطقی و معقولی بگیرید نه تصمیمات کمالگرایانه یا زورگویانه و سر سختانه. مثلا وقتی میخواهیید از پارک یا مهمانی بیایید به اون بگویید نیم ساعت دیگه میریم خونه ، یه ربع بعد بگویید که یه ربع دیگه میریم خونه، 5 دقیقه دیگه میریم خونه و وقتی که زمان رسید واقعا بروید و قاطعیت داشته باشید و بخاطر گریه و زاری نمانید . آن احساس را درک کنید و بگویید میدونم ناراحتی و همدلی کنید به شیوه ای که در پارت های قبلی گفته شد ولی این کار را در حین رفتن از مهمانی یا پارک کنید. قابل پیش بینی باشید. و بدانید با این کار بعد از مدتی چالشهایتان برای مهمانی کمتر میشود
منظور خود را کوتاه و ترجیحا در کمتر از ده کلمه بیان کنید
طبق این قانون شما میتوانید در ده ثانیه و ده کلمه منظورتان را برسانید . فرزندانتان همانند شما حوصله سخن های طولانی و نصیحت های زیاد را ندارند و به زودی یاد میگیرند که بهتر است به حرف هایتان توجه نکنند و انها را نادیده بگیرند
ما میدانیم که پند دادن و امر و نهی کردن های طولانی و مدام و خسته کننده تابحال سودی نداشته اما همچنان آن را ادامه میدهیم و به خود زحمت نمیدهیم تا راه دیگری را امتحان کنیم
فرزندانتان فقط جملات اول حرفتان را متوجه شده و جدی میگیرند و از آنجا به بعد فقط منتظر تمام شدنش هست و در بیشتر مواقع حرف و منظور اصلی شما بین کلماتتان گم میشود .
پس واضح نیازتون و چیزی که میخوایید رو بگید نه با تیکه و کنایه یا غر زدن و نصیحت
به جای احساس گناه دادن و گفتن اینکه خسته هستید و چقدر باید وسایلای اونو جمع کنید وقتی حواسش نیست و داره میره تو اتاق فقط بگید پسرم اسباب بازیات
وقتی بدون دادن احساس گناه ،سرزنش و تحقیر و غر زدن به او با عبارات تک کلمه ای تذکر میدهید ، او میتوانپ با احساس آرامش بیشتری تصمیم بگیرد و به آن فکر کند و لجبازی نکند
با شادمانی به حرف شما گوش میکند (البته اگر تعداد درخواست های معقول و کوتاهی داشته باشید و به کوتاه ترین نحو آن را بیان کنید)
این روش استفاده از تذکر چند کلمه ای بسیار مناسبه و به شما کمک میکند در دور ریختن توضیحات و تذکرات طولانی و بی مورد که باعث تحقیر فرزندان و خسته شدن و انرژی رفتن از شما و کلافگیتان میشود و انتخاب خوبی در زمانی است که هیجانات به شما غلبه کرده است
مثلا زدن ممنوع ، لباس کفش دست شستن برای وقتی از بیرون میایید ، یا سلام لطفا تشکر
وای کل فرشو میکنی پر چسب ، کی اجازه داد تو چسب بگیری دستت❌
چه کاردستی قشنگی . وقتی میخواییم از چسب استفاده کنین باید پارچه بزاریم زیر دستمون چون چسب سخت پاک میشه از فرش✅
گفتن پاتو بشور چقد بو میده ❌
کتونی پا رو بد بو میکنه باید بعدش پامونو بشوریم✅
اگر گفتیم و جواب نداد چی ؟ اون موقع میگید دخترم پاهات
معمولا کودکان وقتی از چیزی اطلاعات پیدا کنند دکمه همکاریشان فعال میشود
در یخچالو انقد باز نکن خراب شد ❌
وقتی در یخچال زیاد باز بشه عمرش کمتر میشه ، انگار خسته میشه یخچال ✅
دستتو خالی نشور مایع بزن❌
میکروبا با آب خالی شنا میکنن ولی با آب مایع لیز میخورن میرن تو چاه✅
ماژیک نکشی رو مبلا جریمه میشی ماژیکاتو میگیرم ❌
میدونستی جای ماژیک و خودکار از روی مبل دیگه پاک نمیشه ؟ به نظرت باید چیکار کنیم مبلمون ماژیکی نشه؟✅
در این مواقع اطلاع رسانی به کودک و آموزش دادن بسیار لذت بخش است اگه قاطی تحقیر و توهین و احساس گناه و شرم دادن و عصبانیت ما نشود . پس به او با محبت و به طوری که براش جذاب باشه ، با لحن با جاذبه آموزش بدید و آگاهی بهش بدید . حتی گاهی با زبان کودکانه یا طنز محترمانه
قاشق چربو که میکنی تو مربا کپک میزنه عقل کل، کی میخوای بفهمی ؟ انقد گفتم پیر شدم❌
عزیزم قاشق مربا جدا .چاقو کره جدا . بخاطر اینکه سالم و خوشمزه بمونه برای دفعه بعدمون✅
تنها راه خلاصی از این تحقیر ها و توهین ها متصل شدن به خود و تمرین و شنیدن صدای خودمان و نگاه به چشم اندازی که برای او رسم کرده ایم است
وقتی فرزندتان مدام دارد روی مبل میپرد دست او را گرفته و پایین بیارید و در این حین به او بگویید که کاناپه برای پریدن نیست میتونی روی تشکت بپری
گاهی لازم است بجای گفتن اقدام کنید مثلا وقتی قول داده که بعد از کارتون دیدن تکالیفش را بنویسد ولی وقتی کارتون تموم شده و همچنان پا نمیشود خودتان اقدام کنید و بجای تذکر دادن مدام تلویزیون رو خاموش کنید و بگویید وقتی حرفی میزنی من روش حساب میکنم مامان
یا بجای گفتن دست نزن چاقو دستتو میبره و وقتی دستش برید بگویید حقته منه که گفتم بودم بهت و غر غر غر های مدام . وقتی چاقو را برداشت آن را از او بگیرید و بگویید خطرناکه عزیزم
اگر گوشت نمیخورد با توجه به قدرتی که دویت دارد داشته باشد بگویید گوشت باعث میشه قدرت بدنیت بالا بره و فوتبالیست ها گوشت توی برنامه غذاییشون دارن
بهتر است بجای تهدید یا کنترل کردن آنها از بیرون ، با دادن اطلاعات مناسب به شیوع مناسب و منافعشان را یادآوری کردن کنترلگر درونی آنها را فعال کنیم (اشاره به منافع به معنی باج دادن به او نیست ، بلکه نتیجه طبیعی مثبت عمل مثبتش را بگوییم)
هیچ کس دوست ندارد که مورد اجبار قرار بگیرد حتی اگر حق با طرف مقابل باشد
به او از بین دو یا سه گزینه حق انتخاب بدهید . دوست داری تا دم در دستشویی برای مسواک زدن لی لی بریم مسابقه دو بدهیم؟
البته حواستان باشد بین قدرت انتخاب دادنتان رنگ بوی تهدید و خط و نشان کشیدن نداشته باشد
یا بگویید میخوای اول تکلیفتو بنویسی یا اول کارتون ببینی؟
اگه تو فروشگاه بدو بدو کنی میریم خونه ها . یا ساکت باش یا میزارمت خونه ❌
این حرف باعث بیدار کردن مغز خزنده فرزندمان میشود
میدونم فروشگاه برای بچه ها جذابه و بی حرکت بودن ازت انتظار معقولی نیست ولی با این حال میخوای تو انتخاب خریدا به من کمک کنی یا بشینی تو سبد؟ ✅
ساعت از ده گذشته میخوابی یا رستوان کنسل بشه ؟❌
وقت خوابمون گذشته میخواس دوست داری اول مسواک بزنی یا اول بری دستشویی ؟✅
کودکان باید محدودیت ها و قوانین را حد معقول تجربه کنند تا احساس امنیت و معنای زندگی داشته باشند
+قانون برای همه باید باشد نه فقط عده ای . مثلا هرکس حرف بی ادبی به زبان بیاورد باید دهانش را سه بار بشوید
+در گذاشتن قانون زیاده روی نکنید ، تعداد و نوع آن معقول باشد و استبداد نکنید
+تا قبل از 4 سالگی قانون ها معمولا یک طرفه و از سوی والدین است ولی بعد چهارسال که او وارد دوره استقلال میشود باید بجز در مواقع محدود با توافق هم باشد
+در هر شرایط و هر قانونی باید من کنارت هستم و درکت میکنم همراه باشد . نه نگاه از بالا به پایین در قاون گذاری و عمل به آن . هرچه ارتباط عمیق تر و صمیمی تر و محترمانه تری با اون داشته باشیم و او را بپذیریم و بهش اخترام بگذاریم محدودیت ها و قوانین معقول را راحت تر میپذیرد
+اگر قانونی معین میکنبد باید مقتتدرانه به آن عمل کنید .انعطاف پذیر باشید و در صورت عملی و کارآمد نبودن قانون آن را تغییر دهید
قانونی که میگذاریم برای اثبات اینکه رئیس منم و اثبات قدرت نیست بلکه برای افزایش احساس آرامش و امنیت اعضای خانواده هست . متاسفانه بعضی قوانین فقط از سر لجبازی هستند و بیشتر باعث کشمکش میشوند و آنچنان که باید قابل اجرایی نیستند
بهتره اگر ساعت تلویزیون مشخص میکنیم برنامه ای هم برای زمان هایی که تلویزیون نباید ببینه مشخص کنیم. و در اجرای آن همراه و حامی و کنار او باشیم و احساس خوبی نسبت به قوانینمان در او ایجاد کنیم
قوانین نباید برای آنها عذاب آور باشد . به او برنامه ریزی را بیاموزید و برای کارتون بگویید 2 ساعت میتونی کارتون ببینی که میشه 4 تا کارتون بیا به لیستش یه نگاهی بندازیم ببینم کدوم خوبه ✅
از صبح تا شب پای این وامونده ای (وسط کارتونش خاموشش میکنید 😐)❌
زمانی که کودک ما بی حوصله هست نیازی نیست که کلمه قانونه استفاده کنیم تا در حالت دفاع قرار بگیرد بلکه بهتره از خلاقیت خود یا شوخی استفاده کنیم برای این شرایط
-مسواک بزن ،+ حوصله ندارم خوابم میاد ،- این قانونه ،+ چه قانون مسخره ای ❌
منو حوصلشو ندازم چطوره تو برای من مسواک بزنی من برای تو ✅
وقتی برای کسی مسئله ای را شفاف بیان میکنیم و درخواستمان را شفاف میگوییم .تمرکز بیشتر دارد تا وقتی که طفره میرویم و موضوع را آغشته به تیکه کنایه میکنیم
مثلا دو بچه باهم سر اسباب بازی بحثشان است و شما هربار احساساتشان را با عجب ، که اینطور تایید کرده اید . حالا وقت این است که ورود کنید و بگویید اوو اینجا به نطر میرسه یه اسباببازی هست ولی یکی داره باهاش بازی میکنه و اون یکیم دقیقا همونو میخواد . با اشاره به ساعت میگوییم خب 5 دقیقه وقت دارید فکراتونو روی هم بریزید و ببینید چیکار میتونیذ کنید که دوتاتون راضی بشید ؟با شناختی که بهتون دارم مطمئنم میتونید و بعد میایید بیرون
اگر روی زمین چیزی ریخته بجای غر زدن بگویید اوو زمین رنگی شده الان چیزی که لازم داریم به پارچه خیسه
با شرح دادن ماجرا بدون مقصر کردن او نشان میدهیم که تمرکز روی این است که باید چه اتفاقی بیفتد نه اینکه چه اتفاقی افتاده . و بجای گفتن تو لیوانو شکستی که انکار و حالت تدافعی میاورد گفتن لیوان شکسته بهتر است چون تمرکز را از مقصر برداشته و بر راه حل میگذارد و جوی عاطفی ایجاد میکند که در آن همدلی و مهربانی وجود دارد نه بازخواست و زور و او را دعوت به همکاری میکند
منبع :درنا شریفی
بع
