مقدمه: DR فقط داشتن Backup نیست
در ذهن بسیاری از مدیران غیر فنی، Disaster Recovery (DR) صرفاً معادل با داشتن یک نسخه پشتیبان است. اما حقیقت این است که هیچ DRP موفقی بدون زیرساخت ذخیرهسازی استراتژیک قابل اجرا نیست. چرا که پس از وقوع بحران، سرعت، صحت و امنیت بازیابی دادهها کاملاً وابسته به معماری و قابلیتهای Storage خواهد بود.
استوریج: ستون فقرات طرح بازیابی از فاجعه
در هر DRP، سه مؤلفه اصلی وجود دارد:
People: نیروی انسانی متخصص
Process: برنامه و دستورالعملها
Technology: زیرساخت فنی که استوریج در قلب آن قرار دارد
وظایف حیاتی استوریج در DR شامل موارد زیر است:
نگهداری ایمن نسخههای Backup
فراهم کردن Snapshot و Replication
تسهیل بازیابی سریع سرویسها (Failover/Restore)
تضمین انطباق با اهداف RTO/RPO
مفاهیم کلیدی DR که به استوریج گره خوردهاند
نقش Backup در معماری DR
Backup، ابتداییترین لایه DR محسوب میشود. اما برای اثربخشی در بحران، باید ویژگیهای زیر را داشته باشد:
قابلیت برنامهریزی دقیق (Backup Scheduling)
ذخیره در Media مقاوم (Tape, Cloud, RDX)
قابلیت Versioning و Immutable Backups
تست دورهای بازیابی (Restore Testing)
معماری پیشنهادی:
Primary Storage → Backup Server → Offsite Media
با استفاده از ابزارهایی مانند Veeam, Bacula, NetBackup, Open-E DSS Snapshot
نقش Snapshot در بازگردانی لحظهای
Snapshot یک ابزار قدرتمند برای بازیابی سریع در بحران است. مزایای کلیدی:
RPO نزدیک به صفر (در صورت Snapshot لحظهای)
بازیابی در چند ثانیه یا دقیقه
حجم کمتر از Backup
پشتیبانی از Immutable Snapshot برای مقابله با باجافزار
مثال: در Open-E JovianDSS، میتوان Snapshotها را بهصورت برنامهریزیشده یا بهدرخواست گرفت و در همان لحظه Mount کرد.
Replication: نجات داده در سطح دوم
Replication، داده را به صورت بلادرنگ یا زمانبندیشده به یک سایت دوم منتقل میکند. نقش آن در DR:
حفظ عملیات در سایت دوم (Hot/Cold Site)
عدم وابستگی به مکان فیزیکی
محافظت از دادهها در برابر تخریب سایت اصلی
انواع Replication برای DR:
طراحی معماری DR مبتنی بر استوریج
سناریو ۱: سازمان با دو دیتاسنتر (بانک مرکزی)
Primary Site: HPE DL380 + Open-E + RAID-Z2
Secondary Site: Mirror Node + SSD Tiering
ابزارها: Snapshot زمانبندیشده + Replication از طریق iSCSI
Backup Offsite روی Tape Library
سناریو ۲: شرکت متوسط با منابع محدود
NAS با Snapshot فعال
پشتیبانگیری هفتگی به RDX
Replication به Cloud ارزان (ابر آروان)
چکلیست استراتژیک انتخاب استوریج برای DR
اشتباهات رایج در طراحی DR بدون استوریج مؤثر
اتکا صرف به Backup بدون Snapshot/Replication
نداشتن Tiering برای دادههای بحرانی
ذخیره Backup در همان سایت اصلی
بازیابی آزمایشنشده
عدم تطابق ظرفیت استوریج با زمان بحران
نتیجهگیری: DR بدون استوریج خوب = Recovery فقط روی کاغذ
در یک بحران واقعی، تنها چیزهایی که واقعاً وجود دارند و کار میکنند مهماند not PowerPoints. اگر استوریج شما:
قابلیت Snapshot ندارد
بهدرستی Replicate نشده
Backup آن قابل بازیابی سریع نیست
هیچ DR واقعی ندارید.
استوریج اگر استراتژیک طراحی شود، خود به تنهایی میتواند ستون اصلی تداوم عملیات سازمان باشد.
