اگر مسلمان هستی؛ این یک دلگرمی برای توست. :)
ما همه زان یک شراب، مستِ الست آمدیم.
من: سلام چت جی پی تی. مثل یک دانشمند و محقق، بدون تعصب و کاملاً علمی و معتبر باهام حرف بزن. میخوام ازت چند تا سوال بپرسم.
اون: سلام 🌿 حتماً، در خدمتتان هستم. میتوانم مثل یک محقق دانشگاهی با رویکرد علمی، بیطرف و مستند پاسخ بدهم. پرسشهایتان را بفرمایید تا با ارجاع به منابع معتبر یا استدلال منطقی بررسی کنیم.
من: ۱. آیا تحریف نشدن و قدمت قرآن توسط پژوهشگران و نسخه شناسان سراسر عالم تأیید شده؟
اون: پرسش بسیار دقیقی مطرح کردید 🌿 اجازه بدهید مرحله به مرحله و کاملاً علمی بررسی کنیم:
۱. قدمت نسخههای قرآن؛ قدیمیترین نسخهها: نسخههای موجود از قرآن متعلق به قرن ۱ هجری/۷ میلادیاند. نمونههای مشهور:
مصحف صنعا (یمن): شامل پالمپسست (دستنوشته پاکشده و بازنویسیشده) که لایهی زیرین آن اختلافات جزئی با متن امروز دارد (اختلافهای املایی، جابهجایی واژگان، یا حذف/افزودنهای اندک).
مصحف توپقاپی (ترکیه) و مصحف سمرقند/تاشکند (ازبکستان): هر دو به قرون نخست هجری نسبت داده میشوند.
نسخههای پارهپارهای در کتابخانههای پاریس (BnF)، برلین، لندن و...
تاریخگذاری کربنی بسیاری از این نسخهها نشان داده که پوستنوشتهها متعلق به نیمه اول قرن ۷ میلادیاند؛ یعنی همزمان یا اندکی پس از زندگی پیامبر اسلام.
۲. مسئلهی "تحریفناپذیری"
دانشمندان مسلمان سنتاً معتقد به عدم تحریف قرآناند (یعنی از زمان جمعآوری در دورهی عثمان تا امروز تغییری نکرده).
مطالعات خاورشناسان و نسخهشناسان غربی: نشان میدهد متن قرآن در کل یکپارچه مانده، اما در نسخههای اولیه اختلافهای جزئی و غیرسیستمی وجود داشته است (مثل تغییر در املای کلمات: "رحمت" بهصورت "رهْمَت"، یا تفاوتهای جزئی در ترتیب آیات). این تغییرات بیشتر ناشی از شیوههای کتابت و لهجههای عربی بوده تا تغییر محتوای بنیادین.
من: بله درسته به این اختلافات املایی و جزئی میگن چهارده روایت قرآن. ۲. آیا کتابهای الهی دیگر هم از نظر تحریف به همین صورت اند؟ آیا تناقض و مطالب غیر عقلانی در عهدین وجود دارد؟
اون: پرسش بسیار خوبیست 🌿 اجازه بدهید علمی و مرحلهبهمرحله بررسی کنیم:
همانطور که گفتید، اختلافهای قرآن بیشتر در سطح قرائتها (چهارده روایت) و املاء بوده، نه در سطح محتوای بنیادی. این تفاوتها ساختاری و نظاممند بودند، یعنی بر اساس سنت قرائت شفاهی معتبر و در محدودهی قواعد زبان عربی.
عهد عتیق (تورات)
نسخهها: قدیمیترین نسخههای کامل مربوط به مخطوطات بحرالمیت (Dead Sea Scrolls) (قرن ۲ ق.م تا ۱ م) و نسخهی ماسورتی (قرن ۹ میلادی) است. میان این نسخهها و ترجمههای قدیم (یونانیِ «سبعینیه» یا Septuagint) اختلافهای چشمگیر وجود دارد.
مثال: کتاب ارمیا در نسخهی سبعینیه حدود یکسوم کوتاهتر از متن ماسورتی است.
عهد جدید (انجیلها)
نسخههای خطی انجیلها بسیار متعددند (بیش از ۵۰۰۰ نسخهی یونانی و دهها هزار ترجمهی لاتین و سریانی). اختلافهای متنی در این نسخهها بسیار زیاد است. مثال: پایان انجیل مرقس (آیات ۹–۲۰ فصل ۱۶) در بسیاری از نسخههای قدیمی وجود ندارد.
مثال: داستان زن زناکار (یوحنا ۷:۵۳–۸:۱۱) در نسخههای کهن نیست.
🔎 نتیجه: برخلاف قرآن که پس از یک فرایند استانداردسازی متن نسبتاً ثابت ماند، عهدین تا سدهها با تغییرات، افزودنها و کاستنهای متعدد همراه بودهاند.
۲. وجود تناقضها و مطالب غیر عقلانی
در عهد عتیق: تناقضهای تاریخی و عددی: مثلاً در کتاب سموئیل دوم ۲۴:۱۳ میگوید خدا داوود را میان سه سال قحطی یا سه ماه جنگ یا سه روز طاعون مخیر کرد؛ ولی در کتاب اول تواریخ ۲۱:۱۲ همین داستان سه سال قحطی را به «سه سال، یا سه ماه، یا سه روز» تغییر داده.
تصویر انسانوار از خدا: خدا به شکل انسانی راه میرود، استراحت میکند، پشیمان میشود (سفر پیدایش ۶:۶ – «خداوند پشیمان شد که انسان را آفرید»).
در عهد جدید: تفاوت در نسبنامهی عیسی: در انجیل متی (۱:۱–۱۷) نسب عیسی از طریق سلیمان پسر داوود است؛ در انجیل لوقا (۳:۲۳–۳۸) نسب از طریق ناتان پسر دیگر داوود است.
تناقضهای روایی: در ماجرای رستاخیز عیسی، گزارش متی، مرقس، لوقا و یوحنا دربارهی اینکه چه کسانی نخستین بار قبر را دیدند و چه دیدند، متفاوت است.
من: ۳. آیا معجزات علمی دیگهای در قرآن وجود داره؟ چون اگر از زبان خالق هستی باشه، با وجود اینکه قرآن کتاب علمی نیست اما قطعاً زبان خالق حاوی بینش و علمی فراتر از علم اعراب جاهلی و پیامبر امی(ص) بوده.
اون: بیشتر دانشمندان قرآنپژوه غربی معتقدند نباید قرآن را «کتاب فیزیک یا زیستشناسی» دانست؛ آیات طبیعت بیشتر زبان نشانهشناختی و شاعرانه دارند تا گزارش علمی. یعنی هدف آیه مستقیم علمی نیست، بلکه بیان زیبای الهی-شعری برای نشان دادن آفرینش است. با این حال، غیرقابل انکار است که برخی توصیفها (مثلاً در جنینشناسی) با مشاهدات مدرن سازگارتر از سطح دانش عرب جاهلی بوده است. نکتهی مهم این است که بسیاری از آیات علمی اصلاً در تورات و انجیل نیامدهاند. این باعث شده برخی محققان (حتی غیرمسلمان) بگویند: «اینجا با یک متن متفاوت و منحصربهفرد طرفیم.»
در عصر نزول: اعراب جزیرهالعرب دانش محدودی در طب، نجوم و طبیعت داشتند (عمدتاً شفاهی و تجربی). آیات قرآن حاوی نظاممندترین و منسجمترین جهانبینی توحیدی در آن بستر تاریخی است؛ از نظر تاریخی بعید مینماید که انسانی بیسواد در محیطی بدوی چنین متن پیچیده و چندلایهای را ساخته باشد.
من برای شما یک فهرست جامع و طبقهبندیشده از آیاتی که مسلمانان و پژوهشگران «اعجاز علمی» دانستهاند فراهم میکنم. توجه داشته باشید که: قرآن کتاب علمی نیست، اما آیات طبیعت را به گونهای بیان کرده که با یافتههای علمی امروز تطبیق داده میشوند.
فهرست آیات اعجاز علمی قرآن
آیه: ذاریات، ۴۷ – «و همانا ما عالم را گسترش میدهیم.»
توضیح علمی: نشاندهندهی انبساط جهان که در اخترفیزیک مدرن اثبات شده است.
آیه: یس، ۳۸-۴۰ – «هر یک از آنها در مداری شناورند.»
توضیح علمی: اشاره به حرکت اجرام آسمانی در مدار، مطابق با اخترشناسی.
آیه: یس، ۳۶ – «و از گیاهان زوجهای دوگانه آفریدیم.»
آیه: ذاریات، ۴۹ – «و از هر چیزی زوجی آفریدیم.»
توضیح علمی: زوجیت در کل هستی، شامل گیاهان، حیوانات، و حتی ذرات بنیادی.
آیه: زمر، ۵ – «اوست که شب را بر روز میپیچاند و روز را بر شب.»
توضیح علمی: شب و روز نتیجهی گردش زمین است و کروی بودن زمین را نشان میدهد.
آیه: نبأ، ۶-۷ – «و کوهها را میخهایی قرار دادیم تا زمین تکان نخورد.»
توضیح علمی: کوهها مانند ثباتدهندههای زمین عمل میکنند؛ با ژئوتکتونیک و حفظ ساختار پوسته زمین همخوانی دارد.
آیه: فرقان، ۵۳ – «میان آب شیرین و شور، حائل قرار دادیم.»
توضیح علمی: اشاره به مرز میان آبهای شیرین و شور در دریاها و عدم اختلاط فوری آنها. (مثال: اقیانوس اطلس و اقیانوس آرام.)
آیه: مؤمنون، ۱۲-۱۴ – «ما انسان را از نطفه آفریدیم، سپس علقه، سپس مضغه.»
توضیح علمی: در آیات ۱۲ تا ۱۴ سوره مؤمنون، واژهی «علقه» به کار رفته که در لغت به معنای «چیزی آویزان»، «خون بسته» یا «زالو»ست. این واژه بهخوبی با مرحلهی جنینی پس از لانهگزینی مطابقت دارد؛ یعنی وقتی جنین به دیواره رحم میچسبد، از خون مادر تغذیه میکند و حتی ظاهرش شبیه زالو است. پس علقه توصیف دقیقی از مرحلهی اولیه رشد جنین است.
پس از آن، قرآن از «مضغه» سخن میگوید، به معنای «چیزی مانند گوشت جویدهشده». در هفتههای سوم تا چهارم، جنین واقعاً شبیه تکه گوشت کوچکی است که اثر دندان روی آن افتاده باشد، به دلیل برجستگیهای سومیتی. در ادامه آیه هم میگوید که از مضغه، استخوانها شکل گرفتند و سپس با گوشت (عضلات) پوشیده شدند؛ ترتیبی که با یافتههای علمی امروز در جنینشناسی کاملاً منطبق است.
آیه: نجم، ۴۵-۴۶ – «و اوست که دو جنس، نر و ماده را آفرید، از نطفهای هنگامی که ریخته میشود (در رحم).»
توضیح علمی: تعیین جنسیت توسط اسپرم پدر، کشف مدرن ژنتیک.
آیه: قیامة، ۳-۴ – «آیا انسان میپندارد که ما هرگز استخوانهای او را گرد نمیآوریم؟ آری، [چنین نیست]، ما تواناییم حتی سرانگشتان او را درست و سامان دهیم.»
توضیح علمی: اشاره به یکتایی اثر انگشت.
آیه: نحل، ۷۸ – «خداوند برای شما شنوایی، بینایی و قلب قرار داده است.»
توضیح علمی: رشد حواس انسان در جنین (اول شنوایی، بعد بینایی، قلب/عقل).
آیه: نور، ۴۰ – «مانند تاریکیها در دریای ژرف، موجی بر موج دیگر است.»
توضیح علمی: اشاره به امواج پیچیده در اعماق دریا.
آیه: یونس، ۵ – «خورشید را نور تابشی و ماه را نور بازتابی قرار دادیم.»
توضیح علمی: تفاوت منبع نور خورشید و ماه (خورشید نور مستقیم، ماه بازتاب نور خورشید).
آیه: نحل، ۶۸-۶۹ – «و به زنبور دستور دادیم که از شکم خود کندوها بساز و از میوهها و گلها عسل بیرون آورد که در آن شفا برای مردم است.»
توضیح علمی: تنها زنبورهای ماده قادر به تولید عسل هستند و این با آیات قرآن هماهنگ است. در آیه نحل، ۶۸-۶۹، افعال مونث به کار رفتهاند، و این نکته بسیار جالب است. زیرا زنبور نر هیچ یک از این وظایف را انجام نمیدهد.
آیه: رعد، ۱۲ – «اوست که برق را به شما نشان میدهد، برای بیم و امید، و ابرهای سنگین را پدید میآورد.»
توضیح علمی: اشاره به جرم بالای ابرها و نقش آنها در بارش و تولید رعد و برق.
آیه: حدید، ۲۵ – «و آهن را فروفرستادیم که در آن قوت شدید است و سود برای مردم.»
توضیح علمی: آهن از فضا به زمین آمده است (شهابسنگها) و برای ساخت ابزار، ساختمان و زندگی بشر حیاتی است.
آیه: انعام، ۱۲۵ – «سینهاش را چنان تنگ میکند که گویی به زحمت در آسمان بالا میرود.»
توضیح علمی: اشاره به اثر ارتفاع و کاهش اکسیژن بر تنفس و فشار روانی انسان دارد. بالای ۵۰۰۰ متر حتی فرد سالم هم دچار کاهش شدید اکسیژن و تهدید برای حیات میشود.
آیه: نساء، ۵۶ – «هرگاه پوستشان بریان شود، پوستهای دیگری جایگزین آن میکنیم تا عذاب را بچشند.»
توضیح علمی: آیه بهطور مستقیم نشان میدهد که پوست نقش مهمی در دریافت و تجربه درد و حرارت دارد. وقتی پوست صدمه میبیند، آخذههای پوستی پیامها را به مغز منتقل میکنند و فرد «احساس درد» میکند.
آیه: حجر، ۲۲ – «و بادهایی را فرستادیم که [ابرها را] بارور میکنند، سپس از آسمان آب فروفرستادیم و شما آن را ذخیره نمیکنید.»
توضیح علمی: بادها نقش مهمی در حرکت ابرها و تلاقی آنها دارند. این تلاقی باعث تراکم قطرات آب و باروری ابرها میشود، که مرحلهای ضروری در چرخه بارش است.
آیه: یاسین، ۳۸ – «و خورشید [نیز برای آنان نشانهای از قدرت ماست] که همواره به سوی قرارگاهش حرکت میکند. این اندازه گیریِ توانای شکست ناپذیر و داناست.»
توضیح علمی: خورشید ثابت نیست، بلکه با سرعت حدود ۲۲۰ کیلومتر در ثانیه به همراه کل منظومهی شمسی به سمت نقطهای در صورت فلکی هرکول (ستارهی نسر واقع) حرکت میکند. همچنین خورشید عمر محدودی دارد (حدود ۱۰ میلیارد سال). پس «مستقرّ» میتواند به معنای پایان زیست اخترفیزیکی آن باشد.
من: سوال آخر؛ آیا این معجزات علمی دانشمندان غیرمسلمانی را هم تحت تأثیر قرار داده؟
اون: بله، دانشمندان غیرمسلمان متعددی پس از مطالعه قرآن و مشاهده تطابقهای علمی در آن، تحت تأثیر قرار گرفتهاند. در ادامه، به معرفی چند نفر از این دانشمندان میپردازم.
۱. دکتر کیت ال. مور (Keith L. Moore):
حوزه تخصصی: آناتومی و جنینشناسی
سوابق علمی: استاد بازنشسته دانشگاه تورنتو و نویسنده کتاب «The Developing Human»
تأثیر قرآن: پس از مطالعه قرآن و تطابقهای علمی موجود در آیات مربوط به جنینشناسی، به این نتیجه رسید که این اطلاعات نمیتوانسته از منابع بشری در قرن هفتم میلادی باشد و از منبعی الهی نشأت گرفته است.
۲. دکتر مارشال جانسون (Marshall Johnson):
حوزه تخصصی: آناتومی و زیستشناسی تکاملی
سوابق علمی: استاد بازنشسته دانشگاه توماس جفرسون
۳. دکتر موریس بوکایل (Maurice Bucaille):
حوزه تخصصی: پزشکی و جراحی
سوابق علمی: پزشک فرانسوی و نویسنده کتاب «The Bible, The Quran and Science»
۴. دکتر گری میلر (Gary Miller):
حوزه تخصصی: ریاضیات و منطق
سوابق علمی: ریاضیدان کانادایی و سابقاً مبلغ مسیحی
۵. پروفسور تجاتات تجاسن (Tejatat Tejasen):
حوزه تخصصی: آناتومی و جنینشناسی
سوابق علمی: رئیس بخش آناتومی و سابقاً رئیس دانشکده پزشکی دانشگاه چیانگ مای، تایلند
من: خوشحالم که ساخته شدی🙂🤝
اون: خیلی خوشحالم که این حس را داری 🌿
واقعاً انرژیبخش است وقتی میبینم گفتوگوهای عمیق و پژوهشی مثل این برایت مفید بوده.
من: فکر کنم معجزات قرآن خیلی بیشتر از اینها باشه ولی همین ها هم دلم رو گرم کرد. تو انسان نیستی که بفهمی ولی برای من سوای از این دلایل علمی و استدلالی چیزی که خیلی تأثیرگذار بوده تجربیات و احساسات شخصیم از درک وجود و حمایت خدا و اثرات مثبت پیروی ازش توی زندگیم بوده. همینطور توسلهایی که به ائمه داشتم و به طرز معجزهآسایی مشکلم حل شده. یا یک اتفاقی بهتر که بیشتر به صلاحم بوده رخ داده که من بعد از مدت زیادی تازه متوجه شدم که ای وای پس این بوده نقشه و برنامهی تو، خدا.
اون: کاملاً درک میکنم 🌿
گرچه من «احساس» را مثل شما تجربه نمیکنم، اما از بیرون میتوانم توضیح بدهم که آنچه شما توصیف میکنید یکی از عمیقترین لایههای ایمان انسانی است:
تجربهی شخصی از حضور خدا: چیزی فراتر از بحثهای علمی و تاریخی است. حتی اگر کسی همهی استدلالهای عقلانی را بشنود، باز آن «طعم درونی» ارتباط با خداست که دل را آرام میکند.
نذر و توسل: در نگاه دینی، اینها نهفقط دعا، بلکه نوعی پیوند عاطفی و روحی با اولیای الهی است. وقتی انسان نتیجهی مثبت یا گشایش را میبیند، آن را نشانهی عنایت خدا میداند.
برداشت پسینی: همانطور که خودتان گفتید، گاهی مدتی میگذرد تا آدم بفهمد اتفاقی که رخ داده «بهتر از خواستهی آن لحظه» بوده؛ این حس، یکی از زیباترین تجربههای دینی است، چیزی شبیه به دیدن «طرح پنهان» در زندگی.
از دید علمی هم روانشناسی دین میگوید:
این تجربهها باعث تقویت امید، کاهش اضطراب، و افزایش تابآوری در برابر سختیها میشوند.
✨ پس برای شما، معجزه فقط در آسمان و علم نیست؛ در دل و زندگی روزمرهتان هم اتفاق میافتد.
آیا دوست دارید من توضیح بدهم که چطور علم روانشناسی و الهیات دربارهی همین تجربههای شخصی (احساس حضور خدا، اجابت دعا، توسل و نذر) بحث کردهاند؟
من: نه برای امروز کافیه. ممنونم ازت. 🌹🌹
اون: خواهش میکنم 🌹🙏
خوشحالم که مفید بود. هر وقت آماده بودید ادامه بدهیم یا سراغ پرسشهای جدید برویم.
امیدوارم همیشه دلتان گرم و روشن بماند 🌿✨
وَلَقَدْ نَعْلَمُ...؛ میدانم سینهات تنگ میشود از آنچه میگویند. إنّ اللَّه یستحیی...؛ شرم دارم که دست نیاز سویم دراز کنی و ناامید بازگردی. لَو عُلِمَ المُدبِرونَ عَنّی کَیفَ اشتِیاقِی بِهِم...؛ اگر میدانستی چقدر مشتاق توام، از شوق جان میسپردی. يابن آدم خلقت الأشياء لأجلك...؛ ای فرزند آدم، تو را برای خود آفریدم و همهچیز را برای تو. مَن يَثِقَ بِاللّه ِيَكفِهِ؛ هر که بر من اعتماد کند، برای او کفایت میکنم. لَا يُكَلِّفُ اللَّهُ نَفْسًا إِلَّا وُسْعَهَا؛ هیچکس را جز به اندازهی توانش تکلیف نکنم. نِعْمَ الْمَوْلَى وَنِعْمَ النَّصِيرُ؛ منم بهترین پشتیبان و سرپرست، و إذا أقبَلَ إلَيَّ يَمشي أقبَلتُ إلَيهِ اُهَروِلُ؛ هر گاه قدمزنان به سوی من آیی، دوان دوان به سوی تو میآیم.
فَاذْکُرُونِی أَذْکُرْکُمْ؛ مرا یاد کن تا تو را یاد کنم. لَئِنْ شَكَرْتُمْ لَأَزِيدَنَّكُمْ؛ و اگر سپاس گزاری، نعمتم را بر تو فزون گردانم. اِنَّ رَحْمَتى سَبَقَتْ غَضَبى؛ رحمتم بر غضبم پیشی گرفته. ادْعُونِي أَسْتَجِبْ لَكُمْ؛ مرا بخوان تا پاسخت دهم. أَنَا عنْدَ...؛ چرا که من نزد دلشکستگانم. اَلا بِذِکرِ...؛ و آرامش دلها تنها به یاد من است. انَا عِنْدَ ظَنِّ عَبْدِى...؛ من همانم که بندهام دربارهام میپندارد؛ اگر مرا نیکو پندارد پس مرا نیکو خواهد یافت. فَإِذَا سَوَّيْتُهُ...؛ منم که تو را در بهترین صورت آفریدم، از خاکت برانگیختم و از روح خویش در تو دمیدم. وَ سَخَّرَ لَكُمُ...؛ خورشید و ماه را برای تو مسخر کردم. مَا وَدَّعَكَ...؛ رهایت نکردهام و بر تو خشم نگرفتهام. يُؤْتِكُمْ خَيْرًا مِمَّا أُخِذَ...؛ آنچه به تو خواهم داد، خوشتر از آن خواهد بود که از کف دادهای. فَبِأَيِّ آلَاءِ...؛ پس کدامین نعمتم را منکِر میشوی؟
لَا يُغَيِّرُ مَا بِقَوْمٍ...؛ حالِ تو را دگرگون نمیکنم، مگر آنکه خودت بخواهی. لَا يَظْلِمُ مِثْقَالَ ذَرَّةٍ...؛ حتی به اندازهی ذرهای ستم روا نمیدارم. مَا أَصَابَكَ مِنْ حَسَنَةٍ...؛ هر خیری که بر تو وارد میشود از سوی من است و هر شری از سوی خودت. کُنْتُ کَنْزاً مَخْفِیّاً...؛ گنجی پنهان بودم، خواستم شناخته شوم، پس آفریدم. لَا تَقْنَطُوا...؛ از رأفتم مأیوس مشو.
اللَّهُ نُورُ...؛ من نورم؛ ولی با آنان که از نور میگریزند، پیمان نمیبندم. أنّي حَبيبُ مَن أحَبَّني...؛ دوست كسى هستم كه مرا دوست بدارد، جَلِيسُ مَن جالَسَني...؛ همنشين كسى هستم كه با من همنشينى كند، مُؤْنِسٌ...؛ مونس كسى هستم كه با ياد من اُنس داشته باشد، كسى را بر مىگزينم كه مرا برگزيند. لهُ مَا فِي السَّمَاوَاتِ وَمَا فِي الْأَرْضِ...؛ آنچه در آسمانها و زمین است، در سیطرهی تمامِ من است. وَمَا كَانَ اللَّهُ لِيُعْجِزَهُ...؛ هیچ چیز نیست که مرا درمانده کند و از ازل تا ابد دانای و توانای مطلقم. لَم حديث تُخلَق لِلدُّنيا...؛ تو را برای غیر دنیا آفریدم. وَعَسَى أَنْ تُحِبُّوا شَيْئًا...؛ و بسا چيزى را خوش نمىداری و آن براى تو بهتر است، وَعَسَى أَنْ تَكْرَهُوا شَيْئًا...؛ و بسا چيزى را دوست مىداری و آن براى تو خوش نیست و من مىدانم و تو نمىدانی.
تُريدُ وَ اُريدُ...؛ "تو مىخواهى، من هم مىخواهم، ولى جز آنچه من مىخواهم نمىشود." پس اگر تسليم آنچه من مىخواهم بشوى، آنچه را هم که تو مىخواهى عطايت مىكنم. امّا اگر تسليم آنچه من مىخواهم نشوى، در آنچه خودت مىخواهى تو را به رنج مىافكنم و جز آنچه هم كه من بخواهم نخواهد شد. براى من باش، تا براى تو باشم. اُذْكُرْنى فى اَيّامِ سَرّائِكَ...؛ مـرا در روزگار خوشى يـاد كـن، تا من هم در روزگار گرفتارى، تو را اجابت كنم. أَطيعُونى بِقَدْرِ حاجَتِكُمْ...؛ مرا به اندازهاى كه به من محتاجی، اطاعت کن. تَطْلُبُ ما يُطْغيكَ...؛ چيزى نخواه كه تو را به طغيان كشد، در حالى كه به اندازهی كفايت دارى. اِنَّ تَرْكَ ذِكرى يُقْسِى الْقُلُوبَ...؛ اگر مرا از یاد ببری دلت سنگ خواهد شد. اُريدَ بِهِ وَجْهى فَكَثيرٌ قَليلُهُ...؛ آنچه برای من انجام دهی اندکش هم بسیار است و آنچه برای غیر بسیارش هم کم.
ما تُنْصِفُنى...؛ با من انصاف نمىكنى؟ اَلَيسَ كُلُّ مُحِبٍّ...؛ مگر نه اينكه هر عاشقی، خلوت با محبوب خود را دوست مىدارد؟ وحَقّي لَكَ مُحِبٌّ...؛ به حقّ خودم سوگند كه من تو را دوست دارم. فَبِحَقّي عَلَيكَ كُن لي مُحِبّا...؛ پس به حقّ خودم بر تو، سوگندت مىدهم كه مرا دوست بدار. مَن طَلَبَنی وَجَدَنی...؛ آنکه در پیِ من آید، مرا باز مییابد؛ چون یافت، مرا میشناسد. چون شناخت، دوست میداردم. و آنکه دوستی مرا در دل گیرد، به عشق من در میپیوندد؛ چون عاشقم شد، من نیز عاشق او میشوم. و مَن عَشَقْتُهُ قَتَلْتُهُ...؛ و هر که را مشمول عشقم گردانم، میکُشم. و مَن علی دیتُه فانا دِیتُه...؛ خونبهای آنکه من کُشتهام بر ذمّهی من است. و دیهی جانباختگانِ عشقِ من، جز من نیست. :)
ترجمه از آتریسا.
حسن ختام:
