بالاخره تو کدام «ور»ی هستی؟ این پُرسش یکی از شایعترین سئوالات دیگران بوده و هست؛ از بسیاری از ما و به مانند همهٔ سالهای گذشته.
پاسخاش امّا چیست؟ و اصلا چرا پُرسیده میشود؟ آیا اصلا «ورِ» ثابت و روشنی وجود دارد؟
انتخاباتِ اخیر در ایران نشان داد که حتّی رهبرانِ جناح هایِ فکری و سیاسی حاضرند با افرادی که فرسنگها از شُعارهایِ پیش گفته آنها دورند دستِ همکاری بدهند یا به دوستانِ سِنتی و قدیمی خود پُشت کُنند و اگر چنین باشد، آیا مرزهایِ کدام «ور»ی بودن سیاستمداران حرفهای چیزی جُز اقتضائاتِ سیاست ورزی و قُدرت است؟
شاخص هایِ ما در تعیینِ «ور»مان چیست؟ قُدرت؟ نفرت؟ دوستانمان؟ خاطراتِ خوب و بدمان؟ جوگیری؟ ترکیبی از همهٔ اینها؟ یا... اخلاق و منافعِ ملّی و آرمانهای انسانی؟ دوستی و دُشمنی با این و آن معیارِ موضع گیری هایِ سیاسی و اجتماعیِ ما است؟ یا آزادگی و رفتار و سُخنِ حق یا باطل؟ خواه از طرفِ دوستی سی ساله باشد یا از سویِ دُشمنی دیرینه.
اخلاق و منافعِ ملّی و آرمانهای انسانی، البتّه میتوانند معانی نسبی و بسیار و گاه متناقضی داشته باشند اگر از سویِ اهالی سفسطه و مغلطه تعریف شوند؛ در نزدِ امثالِ ما امّا میتواند و باید تعاریفِ ساده و روشن و زُلال و بلافاصله قابلِ شناسایی داشته باشد. دُروغ و تُهمت و تکبّر و دُزدی و سرک کشیدن در حریمِ شخصی دیگران و امثال اینها بد است و غیراخلاقی. چشمپاکی و راستگویی و تواضع و پاکدستی و مانند آنها خوب است و فضایلی اخلاقی به همین سادگی.
۵. «ورِ» خوب، راستاش، «ورِ» آدمهای غیرپیچیدهء میهندوست و مُنصف است. کسانی که نه اصلاحطلب قسم خوردهاند و نه اصولگرایِ ذوب شُده. نه حزبالهی دوآتشه و نه مُخالفِ آشتیناپذیر. آدمهایی که با هیچکس دُشمنی ابدی نداشته باشند و با احدی عهدِ اُخوّتی ناگُسستنی.
مگر به حُکمِ وجدان "عیبِ مِی جُمله بگویند هُنرش نیز چنین"
خلاص! و همین!
اشاره: آقا! خانم! به پیر، به پیغمبر، به هرچه اعتقاد دارید، آنچه به تحقیر و تمسخر «وسطبازی» نامیده میشود، نه فقط بد نیست که عین انصاف و اعتدال است. و با معیارهای فعلی اگر شما بخواهید هرکدام از بزرگان عاقل در تاریخِ ایرانزمین را درنظر بگیرید، نه فقط چپ بوده و نه فقط راست و نه فقط متجدد و نه فقط سنتی و نه فقط ولایتمدار و نه فقط مردمسالار! از رستم شاهنامه گرفته تا بوعلی سینا و بیرونی و از خواجه نصیرالدین طوسی گرفته تا امیرکبیر و از حافظ و سعدی گرفته تا بزرگان خانوادههای خودمان، همه وسطباز بودهاند آقاجان! حالا باز هرجور شما صلاح بدانید!
اولین پیام در کانال تلگرامی نوروزنامه | حسین دهباشی
t.me/Norooznameh
