در فضای اقتصادی پررقابت امروز، برخورداری از رتبه و گواهینامههای معتبر، برای شرکتها ابزاری حیاتی در مسیر بقا، رشد و ورود به پروژههای رسمی بهشمار میرود. در استان گیلان نیز، با توجه به رونق ساختوساز، توسعه زیرساختها، رشد گردشگری و پروژههای عمرانی گسترده، شرکتها برای حضور در مناقصات و تعامل با دستگاههای اجرایی نیازمند اخذ رتبه (گرید) هستند. رتبهبندی علاوه بر افزایش اعتبار، امکان رقابت در پروژههای بزرگ را برای شرکتها فراهم میکند. کارفرمایان و سرمایهگذاران نیز در ارزیابی پیمانکاران و مشاوران، رتبه را یکی از شاخصهای کلیدی در نظر میگیرند. از اینرو، رتبهبندی برای شرکتهای گیلانی یک الزام راهبردی است.
فرآیند رتبهبندی شرکتها در ایران مطابق دستورالعملهای نهادهایی همچون سازمان برنامه و بودجه، معاونت فنی و سازمان مدیریت صنعتی انجام میشود. شرکتها بر اساس نوع فعالیت (پیمانکاری، مشاوره، انفورماتیک و...) و معیارهایی مانند سوابق اجرایی، توان مالی، نیروی انسانی متخصص و ساختار سازمانی ارزیابی میشوند. در گیلان نیز این ضوابط اجرایی است، اما چالشهایی نظیر تمرکز نهادهای صادرکننده در تهران و ناآگاهی برخی شرکتها نسبت به روند اداری، فرآیند اخذ رتبه را دشوار کرده است.
گیلان با بهرهمندی از منابع طبیعی، موقعیت راهبردی در حاشیه دریای خزر، و ظرفیتهای گسترده در کشاورزی، گردشگری، صنعت و خدمات، جایگاه اقتصادی مهمی در کشور دارد. همین موضوع موجب افزایش اجرای پروژههای مختلف در استان و در نتیجه نیاز به شرکتهای توانمند و دارای رتبه شده است. حمایت دولت از توسعه زیرساختها در استان نیز، نقش رتبهبندی را پررنگتر کرده است.
مراجع اصلی صدور رتبه در ایران شامل:
در گیلان، بهدلیل نبود دفاتر محلی این نهادها، شرکتها معمولاً مدارک را به تهران ارسال کرده یا از مشاوران متخصص مانند گروه "پارسه" کمک میگیرند.
رتبهبندی بر اساس شاخصهای متعددی انجام میشود:
بسیاری از شرکتهای کوچک در گیلان، به دلیل نداشتن ساختار سازمانی مناسب، ضعف در مستندسازی یا عدم آشنایی با مقررات، در تهیه مدارک دچار مشکل هستند. نبود اظهارنامههای مالی، مستندات بیمهای و اطلاعات فنی کافی، از موانع اصلی بهحساب میآیند.
در این شرایط، مشاوران تخصصی مانند مجموعه پارسه میتوانند با تحلیل دقیق وضعیت شرکت، تهیه و اصلاح مدارک، بازسازی ساختار مالی و فنی، و مشاوره در حوزه نیروی انسانی، مسیر اخذ رتبه را تسهیل کنند. رتبهبندی نهفقط نشانگر اعتبار، بلکه معیاری برای ارزیابی توان اجرایی شرکتهاست.
برخی از شرکتهای گیلانی توانستهاند با برنامهریزی اصولی، مدیریت مالی صحیح و نیروی انسانی کارآمد، رتبههای بالا کسب کنند و در پروژههای ملی حضور یابند. اگرچه روند رشد قابل مشاهده است، اما همچنان ظرفیتهای زیادی برای ارتقا وجود دارد و بسیاری از شرکتهای تازهتأسیس هنوز وارد این مسیر نشدهاند.
در مقایسه با استانهایی مانند تهران، اصفهان و فارس، شرکتهای گیلانی هنوز فاصله دارند. عوامل اصلی این عقبماندگی شامل نبود مشاوران حرفهای بومی، ضعف در اطلاعرسانی، و تمرکز اداری در پایتخت است. با این حال، ظرفیتهای اقتصادی و عمرانی گیلان، زمینهساز جهش جدی در سالهای آینده است.
رتبهبندی معتبر شرط اصلی ورود به پروژههای دولتی و خصوصی است. در گیلان نیز پروژههایی در حوزههای عمرانی، گردشگری، حملونقل و خدمات، تنها به شرکتهای دارای رتبه بالا واگذار میشود. به همین دلیل، رتبهبندی نقشی مستقیم در افزایش درآمد، اعتبار و فرصتهای کاری ایفا میکند.
کمبود نیروی متخصص، ضعف در اسناد مالی، ناآشنایی با فرآیندهای قانونی، و هزینههای بالای اداری از جمله چالشهایی هستند که شرکتهای گیلانی با آن مواجهاند. این مسائل، بهویژه در شهرستانهای دور از مرکز، پررنگتر است.
مجموعه پارسه با تجربه و تخصص در زمینه رتبهبندی، یکی از معدود نهادهای فعال در استان است که با خدماتی نظیر بررسی وضعیت شرکت، تهیه و تنظیم مدارک، اصلاح ساختار مدیریتی و پیگیری فرایندهای قانونی، نقش مهمی در ارتقای رتبه شرکتها ایفا میکند. بسیاری از شرکتهای موفق گیلان از خدمات این مجموعه بهره بردهاند.
در گیلان، رتبهبندی نه یک گزینه، بلکه یک ضرورت برای رشد، رقابت و بهرهگیری از فرصتهای اقتصادی است. شرکتهایی که با آگاهی و برنامهریزی وارد این مسیر میشوند، آیندهای روشنتر در بازار پروژههای بزرگ خواهند داشت. استفاده از مشاوران حرفهای مانند پارسه، میتواند تضمینی برای موفقیت در این مسیر باشد.
