**شعر الفباییِ مرحوم ملا محمدحسن کولیوند
در وصف حضرت باریتعالی**
متن کامل شعر (الفبایی)
اول و الف اسم هویت
یا احد و حق و وحدانیت
و اسم اعظم الهیت
اسماء الحسنی الوصیت
ب و بنام بسم المعظیم
برق جزق جزق شق شیطان رجیم
ت و تبارک تاک نهایت
و ثابتی ذات خدائیت
ج و جلالت جامعه خیرات
بر اشیا اجلال احاطه ثبوت
ح و حاکمی حکم محکم
سماوات و ارض بر پا و منظم
خ و خدایی خالی ز زوال
خالق و خبیر و دانای احوال
د و دلایل یزد دقت
درک دانش هر سر بصیرت
ذ و ذات نیک پی کبر و منت
ذیجود و جواد ذوالرحم غنیت
ر و رحمانی و رحیم الوصیت
مقرّر نظام هفت آسمان
ز و زمزمه ملایکات
ساتر الغیوب داننده نهان
س و سبحانی سمیع العلیم
شهشهۀ شاهان خالق الاشیاء
ش و شأن و قدرت ذات بیهمتا
ذات لا بصر صاحب نصرت
ص و صانعی صورت پذیرفت
ضربالمثل برهان آیات
ض و ضیایی شمس و افلاک
ط و طهارت طینت پاکت
طفیل و دلیل لطافت خاکت
ظ و ظهوری ظل الوهیت
طاهراً رسته بساط الهیت
ع و علام الغیب معلوم
مختصالاسرار مکتوم
غ و غیابی اسرار غیبت
ذات لا ریب لا نقص صفت
ف و فتوحـات فاتحالکتاب
مفتاح کنوز آیه فتحالباب
ق و قدرت شأن بیمنتهات
قضا و قدر قدرت سماویت
ک و کبری کبریای ذاتت
گسار از گرداب کرامتساتت
ل و لم یلد لم یولد
لم یزل لو کان فیها احد
م و مسانیت ملوکالمالک
اثبات ذات کل شیء هالک
ن و نازل قرآن مجید
و انّ الاقرب من حبل الورید
و و یکتایی ذات بیهمت
هدایات آیه هُدات
هـ ها الف و قدر لا شریک لک
یکتایی ذات بیچونت
و لام الف لام بسملت
لطف انعام ز حد بیرونت
امید مؤمن ز غیرت قطع یقین
غیر ز درگاه تو التجائین
معنی و شرح شعر به زبان فارسی
این شعر، ستایشی الفبایی از ذات یگانهی پروردگار است که شاعر در آن، از حرف «الف» آغاز میکند و تا پایان حروف الفبا پیش میرود. شاعر با این ساختار، هم مهارت ادبی خود را نشان میدهد و هم اندیشهی توحیدیاش را به شکلی منظم و پیوسته بیان میکند.
در سراسر شعر، خداوند به عنوان حقیقت مطلق، یگانه، بیهمتا و بیزوال معرفی میشود؛ خدایی که دانای همهی آشکار و نهان است، آفرینندهی آسمانها و زمین، و برقرارکنندهی نظم هستی. صفات رحمت، قدرت، علم، حکمت و بخشندگی الهی بارها با تعابیر گوناگون تکرار میشود تا بر فراگیری و کمال آنها تأکید گردد.
شاعر خدا را نزدیکتر از جان انسان، اما فراتر از درک و قیاس توصیف میکند؛ ذاتی که نه زمان بر او اثر میگذارد و نه مکان او را در بر میگیرد. در پایان، شاعر امید مؤمن را از همهچیز جز خدا قطعشده میداند و تنها پناهگاه حقیقی را درگاه الهی معرفی میکند.
English Translation
**An Alphabetical Poem by the Late
Mollā Mohammad-Hasan Koliwand
In Praise of God**
From the first letter begins the essence of Being,
The One, the Truth, pure unity without division.
The Greatest Divine Name unfolds,
All Beautiful Names bearing witness to Him.
In the Name of the Most Exalted,
By whose light evil is shattered and cast away.
Blessed and eternal is His divine essence,
Unchanging, firm, beyond limitation.
His majesty gathers all goodness,
His glory surrounds all existence.
He rules with unbreakable judgment,
He set the heavens and the earth in order.
His divinity knows no decline,
Creator, All-Aware, Knower of every state.
Every sign points to His precision,
Every discerning mind perceives His wisdom.
Generous without pride or need,
Abundant in mercy and grace.
The Most Merciful, the Ever-Merciful,
Sustainer of the seven heavens.
Angels whisper His remembrance,
He conceals faults and knows all secrets.
All-Hearing, All-Knowing,
King of kings, Creator of all things.
His power has no equal,
Vision itself submits to Him.
The Maker who gives form to form,
Every parable a proof of His signs.
Light of the sun and vastness of the skies,
Purity of clay and delicacy of dust.
Manifest and hidden at once,
Knower of unseen mysteries.
He opens the gates of meaning,
Holder of the keys to hidden treasures.
His decree knows no limit,
His greatness beyond comparison.
He neither begets nor is begotten,
Ever-present, eternal.
All things perish except His Essence,
Closer than the vein of life itself.
Unique, without partner or likeness,
Boundless in generosity and grace.
The believer cuts hope from all else,
تصویر ملامحمدحسن کولیوند شاعر بزرگ لرستان براساس تصاویر بازماندگان
And seeks refuge only at His door.
