ایربگ یا «کیسههوا» یکی از مهمترین سامانههای ایمنی غیرفعال در خودروهای امروزی است. وظیفهی اصلی ایربگ کاهش شدت ضربه به سر، گردن و قفسه سینهی سرنشینان در هنگام تصادف است. در این مقاله تلاش کردهایم ساختار، نحوهی عملکرد، سنسورها، کامپیوتر ایربگ و مواد شیمیایی بهکاررفته در آن را به زبانی ساده اما دقیق توضیح دهیم؛ بهطوریکه هم برای عموم قابل فهم باشد و هم جنبهی فنی خود را حفظ کند.
در تصادفهای شدید، حتی اگر کمربند ایمنی بسته باشد، بدن انسان با شتاب بسیار زیادی به جلو پرتاب میشود. برخورد سر و قفسه سینه با فرمان، داشبورد یا شیشه میتواند آسیبهای جبرانناپذیری ایجاد کند. ایربگ بهعنوان یک ضربهگیر بسیار سریع عمل میکند و بین بدن سرنشین و اجزای سخت خودرو یک بالشتک نرم و موقت ایجاد میکند.
نکته مهم این است که ایربگ جایگزین کمربند ایمنی نیست، بلکه مکمل آن است. بیشترین کارایی ایربگ زمانی است که کمربند ایمنی بسته شده باشد.
سیستم ایربگ از چند بخش اصلی تشکیل شده است:
1. کیسه ایربگ (Airbag Module)
2. سنسورها (Sensors)
3. واحد کنترل یا کامپیوتر ایربگ (ACU / ECU)
4. سیستم تولید گاز (Inflator)
5. سیمکشی و منبع تغذیه پشتیبان
در ادامه هرکدام را جداگانه بررسی میکنیم.
کیسه ایربگ معمولاً از پارچههای بسیار مقاوم مانند نایلون یا پلیآمید مخصوص ساخته میشود. این پارچه: - تحمل دمای بالا دارد - در برابر پارگی بسیار مقاوم است - در زمان بسیار کوتاه (چند هزارم ثانیه) باز میشود.
ایربگها در قسمتهای مختلف خودرو نصب میشوند، از جمله: - ایربگ راننده (داخل فرمان) - ایربگ سرنشین جلو (داشبورد) - ایربگ جانبی (کنار صندلیها) - ایربگ پردهای (کناره سقف) - ایربگ زانو
سنسورها نقش «چشم و گوش» سیستم ایربگ را دارند. مهمترین سنسورها عبارتاند از:
این سنسور میزان کاهش یا افزایش ناگهانی سرعت خودرو را اندازهگیری میکند. در تصادف، کاهش سرعت بسیار شدید و ناگهانی است.
این سنسورها معمولاً در جلوی خودرو، ستونها یا درها نصب میشوند و شدت و جهت ضربه را تشخیص میدهند.
در برخی خودروها، سنسورهایی زیر صندلی وجود دارد که وزن سرنشین و وضعیت نشستن او را بررسی میکند تا ایربگ متناسب فعال شود یا در صورت نبود سرنشین، فعال نشود.
کامپیوتر ایربگ مغز اصلی این سیستم است. این واحد اطلاعات را از همه سنسورها دریافت میکند و در چند میلیثانیه تصمیم میگیرد که: - آیا تصادف رخ داده است یا خیر - شدت ضربه چقدر است - کدام ایربگها باید فعال شوند.این تصمیمگیری بسیار دقیق است، زیرا ایربگ نباید در تصادفهای جزئی یا ترمزهای شدید به اشتباه فعال شود.
کامپیوتر ایربگ معمولاً دارای: - حافظه ثبت خطا (Crash Data) - منبع برق پشتیبان (خازن یا باتری داخلی) است تا حتی در صورت قطع باتری خودرو نیز بتواند ایربگ را فعال کند.
یکی از جالبترین بخشهای ایربگ، نحوهی پر شدن آن است.
برخلاف تصور عمومی، ایربگ با هوای معمولی پر نمیشود. داخل ماژول ایربگ، یک مولد گاز وجود دارد که با دریافت فرمان از کامپیوتر فعال میشود.
در نسلهای قدیمیتر، از ترکیبات شیمیایی جامد استفاده میشد که در اثر یک واکنش بسیار سریع، گاز نیتروژن تولید میکردند. این واکنش: - در کسری از ثانیه انجام میشود - حجم زیادی گاز تولید میکند - کیسه ایربگ را فوراً پر میکند
در خودروهای جدیدتر، اغلب از: - گازهای فشرده بیخطر - یا ترکیبات شیمیایی ایمنتر استفاده میشود تا خطرات زیستمحیطی و ایمنی کاهش یابد.
نکته مهم: این فرآیند کاملاً کنترلشده و ایمن طراحی شده و هیچ انفجار مخربی در کار نیست، بلکه یک واکنش سریع مهندسیشده رخ میدهد.
کل فرآیند عملکرد ایربگ بسیار سریع است:
· تشخیص تصادف: حدود ۵ تا ۱۰ میلیثانیه
· تصمیمگیری کامپیوتر: کمتر از ۵ میلیثانیه
· باز شدن و پر شدن ایربگ: حدود ۲۰ تا ۳۰ میلیثانیه
یعنی قبل از اینکه بدن سرنشین فرصت برخورد با فرمان یا داشبورد را پیدا کند، ایربگ کاملاً باز شده است.پس از برخورد بدن با ایربگ، گاز بهآرامی از سوراخهای ریز کیسه خارج میشود تا بدن بهنرمی متوقف شود.
اگرچه ایربگ با سرعت زیادی باز میشود، اما طبق آمار جهانی، میزان کاهش آسیبهای شدید و مرگومیر بهطور چشمگیری افزایش یافته است.
ایربگ یک سیستم بسیار پیشرفته، سریع و هوشمند است که از ترکیب: - سنسورهای دقیق - کامپیوتر تصمیمگیر - مواد مهندسیشده برای حفظ جان سرنشینان استفاده میکند. شناخت عملکرد ایربگ کمک میکند تا با دید علمیتری به ایمنی خودرو نگاه کنیم و اهمیت نگهداری صحیح از این سیستم حیاتی را بهتر درک کنیم.
برای خرید انواع ایربگ خودرو از وبسایت پاساژ کاشانی دیدن کنید.
منبع مناسب برای انتشار در وبسایت پاساژ کاشانی و ویرگول
این مقاله بهصورت ساده، فنی و قابل فهم نوشته شده و برای انتشار عمومی، محتوای آموزشی و افزایش آگاهی مخاطبان مناسب است.لطفا با گذاشتن لایک منو دلگرم کنید.❤️❤️❤️❤️
