الف) واژگان
در هر عبارت معنای واژه مشخص شده را در مقابل عبارت بنویسید.
۱. به خسی چون تو گرفتار نساخت
پاسخ: خار و خاشاک
۲. وقتی جولاههای به وزارت رسیده بود
پاسخ: بافنده
۳. به قدر فهم مستمعان میگویم
پاسخ: شنونده
۴. گیری همه را به چابکی یاد
پاسخ: چالاک و سریع
۵. خاک تاریک نژند
پاسخ: غمگین
۶. گوهر شکر عطایت سفتن
پاسخ: سوراخ کردن
۷. گفتا تو خود حجابی ورنه رخم عیان است
پاسخ: چهره
۸. گفت کای پیر خرف گشته خموش
پاسخ: کودن و کمعقل
ب) درک مطلب و خود ارزیابی
۹. درباره عبارت «گفتا نشان چه پرسی؟ آن کوی بینشان است» کدام عبارت درست است؟
الف- با عبادت میتوان به شناخت کاملی از خداوند رسید.
ب- به هیچ وجه نمیتوان به شناخت واقعی خداوند دست یافت.
پاسخ: گزینه الف
۱۰. کدام بیت با جمله «تا هنگامی که یاور و پشتیبان هم باشید دشمن نمیتواند بر شما چیره شود» ارتباط معنایی دارد؟
الف- دلا؛ خو کن به تنهایی که از تنها بلا خیزد
ب- حسنت به اتفاق ملاحت جهان گرفت / آری به اتفاق جهان میتوان گرفت
پاسخ: گزینه ب
۱۱. در عبارت «هان و هان؛ خویشتن را خوار مدار، زیرا در این روزگار چشم و چراغ ایرانی» نویسنده به چه موردی تاکید دارد؟
الف- جوانان ایران باید قدر خود را بدانند.
ب- مسئولان کشور باید قدر جوانان ایران را بدانند.
پاسخ: گزینه الف
۱۲. در بیت «کیست آن صورتگر ماهر که بی تقلید غیر / این هم صورت برد بر صفحه هستی به کار» منظور از «صورتگر ماهر» کیست؟
پاسخ: خداوند
۱۳. در کدام بیت به آیه « و نحن اقربُ الیهِ مِن حبلِ الوَرید» اشاره شده است؟
الف- دوستی از من به من نزدیکتر / از رگ گردن به من نزدیکتر
ب- مهربان و ساده و بیکینه است / مثل نوری در دل آیینه است
پاسخ: گزینه الف
۱۴. در کدام بیت به آیه «تُعزٌ من تشاء و تُذِلٌ مَن تشاء» اشاره شده است؟
الف- یکی را به سر نهد تاج بخت / یکی را به خاک اندر آرد ز تخت
ب- گلستان کند آتشی بر خلیل / گروهی بر آتش برد ز آب نیل
پاسخ: گزینه الف
۱۵. کدام گزینه با بیت «هیچ کس از جای او آگاه نیست / هیچ کس را در حضورش راه نیست» قرابت معنایی دارد؟
الف- یار بیپرده از در و دیوار / در تجلی است یا اولیالابصار (اولیالابصار = دانایان)
ب- به بینندگان آفریننده را / نبینی مرنجان دو بیننده را
پاسخ: گزینه ب
۱۶. در بیت «نیت من در نماز و در دعا / ترس بود و وحشت از خشم خدا» به کدام صفت خداوند اشاره شده است؟
الف- ارحم الراحمین (مهربانترین مهربانان)
ب- شدید العقاب (سخت مجازات کننده)
ج- ستار العیوب (پوشاننده عیبها)
د- غفار الذنوب (آمرزنده گناهان)
پاسخ: گزینه ب
ج) معنی و مفهوم شعر و نثر
ابیات و عبارات زیر را به نثر روان بازگردانی کنید.
۱. تأمل در آیینه دل کنی / صفایی به تدریج حاصل کنی
پاسخ: اگر در وجود خود اندیشه کنی، کم کم به صفا و طراوت روحی دست مییابی.
۲. عقلها حیران شود کز خاک تاریک نژند / چون برآید این همه گلهای نغز کامکار
پاسخ: عقل آدمی شگفت زده میشود از اینکه چگونه این همه گیاهان زیبا از دل خاک خشک و تیره میرویند.
۳. طاووس را به نقش و نگاری که هست خلق / تحسین کنند و او خجل از پای زشت خویش
پاسخ: همه طاووس را به خاطر زیباییهایش میستایند، اما او به خاطر پاهای زشتش خجالت زده است.
۴. زین گفته سعادت تو جویم / پس یاد بگیر هرچه گویم
پاسخ: هدفم از گفتن این سخن، خوشبختی و موفقیت تو است. پس هر چه میگویم را یاد بگیر.
۵. عادت او نیست خشم و دشمنی / نام او نور و نشانش روشنی
پاسخ: او اهل عصبانیت و دشمنی کردن نیست، نام او نور است و از روی روشنایی بخشی خود شناخته میشود.
۶. خداوند بخشنده دستگیر / کریم خطابخش و پوزشپذیر
پاسخ: خداوند بخشاینده و کمک رسان و سخاوتمند که هم به دیگران آنچه میخواهند را میدهد و هم پوزش آنها را میپذیرد.
هـ) دانش زبانی و ادبی
۱. در جمله زیر، نقش دستوری کلمات مشخص شده را بنویسید.
گروه اسمی: مسیر طولانی - چهارمین فصل
هسته: ؟
وابسته: ؟
نوع وابسته: ؟
پاسخ: مسیر طولانی: هسته: مسیر / وابسته: طولانی / نوع وابسته: وابسته پسین، صفت
چهارمین فصل: هسته: فصل / وابسته: چهارمین / نوع وابسته: وابسته پیشین، صفت شمارشی
۲. با توجه به مصدر زیر، جاهای خالی را پر کنید.
مصدر: خوابیدن
بن مضارع: ؟
مضارع اخباری (اول شخص مفرد): ؟
مضارع التزامی (دوم شخص مفرد): ؟
مضارع مستمر (سوم شخص مفرد): ؟
پاسخ: خواب - میخوابم - بخوابی - دارد میخوابد
مصدر: آمدن
بن ماضی: ؟
ماضی بعید (دوم شخص جمع): ؟
ماضی نقلی (سوم شخص جمع): ؟
پاسخ: آمد - میآمدیم - آمده بودیم - آمدهاند
۳. نقش دستوری کلمات مشخص شده را بنویسید.
چون با ادب و تمیز باشی / نزد همه کس عزیز باشی
پاسخ: مسند / مسند
و) آرایههای ادبی
۱. آرایه ادبی به کار رفته در هر بیت را روبروی آن بنویسید. (هر بیت یک مورد)
الف- نوجوانی به جوانی مغرور / رخش پندار همی راند ز دور
پاسخ: تشبیه
ب- برق از شوق که میخندد بدین سان قاه قاه / ابر از هجر که میگرید بدین سان زار زار
پاسخ: تشخیص
ج- دوستی از من به من نزدیکتر / از رگ گردن به من نزدیکتر
پاسخ: تلمیح
د- پرستار امرش همه چیز و همه کس / بنی آدم و مرغ و مور و مگس
پاسخ: مراعات نظیر
ح) تاریخ ادبیات
۱. جاهای خالی را با عبارات مناسب پر کنید.
پاسخ: جامع التواریخ / رشیدالدین فضل الله
پاسخ: ایرج میرزا
ت) حفظ شعر
۱. جاهای خالی را پر کنید.
خارکش پیری با ………. درشت / پشتهای ………. همی برد به پشت
پاسخ: دلق / خار
کای ………. این چرخ بلند / و ای ……… دلهای نژند
پاسخ: فرازنده / نوازنده
………………………… / چه عزیزی که نکردی با من
پاسخ: کنم از جیب نظر تا دامن
در دولت به رخم بگشادی / …………………………
پاسخ: تاج عزت به سرم بنهادی
۱. معنی لغات مشخص شده را بنویسید.
الف) حد من نیست ثنایت گفتن
پاسخ: ستایش
ب) خارکش پیری با دلق درشت
پاسخ: جامه یا لباس پشمین
ج) تویی که مردم را ارشاد میکنی؟
پاسخ: راهنمایی
د) هر آینه میدانم
پاسخ: قطعا
ر) لیک دوست داشتن بسنده نیست
پاسخ: کافی
ز) گلهای نغز کامکار
پاسخ: نغز
س) کوچکی جثه آن
پاسخ: جسم و هیکل
ش) فرشهایش از گلیم و بوریاست
پاسخ: زیراندازی از جنس حصیر
۲. معنی اشعار زیر را بنویسید.
الف) یکی را به سر بر نهد تاج بخت / یکی را به خاک اندر آرد ز تخت
پاسخ: خداوند یکی را به اوج خوشبختی میرساند و یکی را از اوج خوشبختی به بدبختی و ذلت میکشاند.
ب) عقلها حیران شود کز خاک تاریک نژند / چون برآید این همه گلهای نغز کامکار
پاسخ: عقل انسان شگفت زده میشود که چگونه از این خاک تاریک و افسرده، این همه گلهای خوب و خوش و دلنشین به وجود میآید.
ج) روزی که در آن نکردهای کار / آن روز ز عمر خویش مشمار
پاسخ: روزی را که در آن کار مفید انجام ندادهای، عمر مفید خود به حساب نیاور.
د) کنم از جیب نظر تا دامن / چه عزیزی که نکردی با من
پاسخ: هنگامی که به سراسر وجود خود نظر میکنم میبینم که چقدر مرا عزیز و ارجمند داشتهای.
۳. دانشهای زبانی و ادبی
به سوالات زیر پاسخ دهید.
الف) در عبارت زیر، هسته گروه اسمی را مشخص کنید.
۱- چهارمین کتاب ارزشمند کتابخانه
پاسخ: هسته: کتاب
۲-آن چهار پرچم آبی رنگ
پاسخ: پرچم
ب) چهار نمونه از آثار ادبیات اندرزی یا تعلیمی را نام ببرید.
پاسخ: مثنوی معنوی - کلیله و دمنه - گلستان و بوستان سعدی - دیوان پروین اعتصامی
ج) اسم در چه جایگاههایی میتواند قرار بگیرد و چه نقشهایی بپذیرد؟
پاسخ: نهاد، متمم و مفعول و به ترتیب نقش نهادی، متممی و مفعولی بپذیرد.
د) آرایه واج آرایی یا نغمه حروف چیست؟ یک مثال بزنید.
پاسخ: به تکرار یک حرف (صامت یا مصوت) در بیت یا نوشته واج آرایی یا نغمه حروف میگویند. مثال: خیزید و خز آرید که هنگام خزان است.
ذ) ارکان تشبیه را در عبارت زیر مشخص کنید.
«پرهای طاووس چونان برگ خزان دیده میریزد»
پاسخ: پرهای طاووس: مشبه - چونان: ادات تشبیه - برگ خزان: مشبه به - میریزد: وجه شبه
ر) هنگام خواندن هر اثر و شنیدن گفتار هر شخص چه چیزی را باید در آن جستجو کنیم؟
پاسخ: زمینه فکری نویسنده یا گوینده
۴. تاریخ ادبیات
الف) نام صاحب آثار زیر را بنویسید.
نفحات الانس
پاسخ: جامی
اسرار التوحید
پاسخ: محمد بن منور
جامع التمثیل
پاسخ: خواجه رشید الدین فضل الله
پریشان
پاسخ: قاآنی
ب) هر یک از شاعران زیر متعلق به چه قرن یا دورهای هستند؟
حافظ
پاسخ: قرن هشتم
هاتف اصفهانی
پاسخ: قرن ۱۲ (دوره افشاریه و زندیه)
۵. حفظ شعر
جاهای خالی را پر کنید.
……………… / گیری همه را به چابکی یاد
پاسخ: میکوش که هرچه گوید استاد
هر شب که روی به جامع خواب / ………………..
پاسخ: کن نیک تأمل اندر این باب
الف: معنی اشعار و عبارات
۱. بشر ماورای جلالش نیافت / بصر منتهای جمالش نیافت
پاسخ: انسان فراتر از زیبایی خداوند و بالاتر از بزرگی پروردگار پیدا نکرد و چشم انسان نیز زیباییای جز زیبایی خداوند پیدا نکرد.
۲. مثل لبخند باز خواهم شد
پاسخ: مانند لبخند انسانهای باز خواهم شد. (جان بخشی اشیا)
۳. برگ درختان سبز در نظر هوشیار / هر ورقش دفتری است معرفت کردگار
پاسخ: برگ درختان سرسبز در دیدگان انسانهای هوشیار و با معرفت به مانند برگی از دفتری است که شناخت خداوند و پروردگار است.
۴. جوانیتان را قدر بدانید.
پاسخ: ارزش و قیمت دوران جوانی خود را بدانید.
۵. در دولت به رخم بگشادی / تاج عزت بر سرم بنهادی
پاسخ: خداوند درگاه خوشبختی را به روی من باز کرد و بر سر من تاج سربلندی و عزیز شدن قرار داد.
۶. چون بپرسی کاین تماثیل از کجا آمد پدید؟
پاسخ: زمانی که میپرسی این تصاویر و تمثیلها از کجا به وجود آمده است؟
۷. عقلها حیران شده کز خاک تاریک نژند / چون برآیند این همه گلهای نغز کامکار
پاسخ: عقلها از دیدن این خاک غمگین و افسرده متعجب میشود و زمانی که میبینند که از این خاک مرده در بهار گلهای سرخ زیبا میروید، متعجب میمانند.
ب: معنی واژگان
به رغم:
پاسخ: برخلاف
کنه:
پاسخ: عمق، ژرفا
بوریا:
پاسخ: نوعی حصیر
جثه:
پاسخ: هیکل، بدن، اندام
پیراسته:
پاسخ: آراستن، پیرایش
پلشتی:
پاسخ: زشتی، پلیدی
ثنا:
پاسخ: ستایش، مدح
سفتن:
پاسخ: سوراخ کردن
پ) درک مطلب
۱. عبارت «حکیمی گفته است: افسوس که جوان نمیداند و پیر نمیتواند» از چند جمله تشکیل شده است؟
پاسخ: ۴ جمله.
۲. بیت «گلستان کند آتشی بر خلیل / گروهی بر آتش برد ز آب نیل» به کدام داستان اشاره دارد؟
پاسخ: داستان انداختن حضرت ابراهیم در آتش به دستور فرعون و گلستان شدن آتش بر وی.
۳. «کبوتر» و «طاووس» هر کدام نماد چه چیزی هستند؟
پاسخ: کبوتر: آزادی - طاووس: زیبایی
۴. در بیت «کیست آن صورتگر ماهر که بی تقلید غیر / این همه صورت برد بر صفحه هستی به کار» به کدام نام خداوند اشاره شده است؟
پاسخ: قادر بودن، جلال و جبروت، جبار
ت: دانشهای زبانی و ادبی
۱. ردیف و قافیه را در بیت زیر مشخص کنید.
دانش اندر چراغ روشن است / وز همه بد بر تن تو جوشن است
پاسخ: قافیه: جوشن و روشن - ردیف: است و است
۲. برای کلمههای زیر یک همخانواده بنویسید.
مقتدر
پاسخ: اقتدار، قدر
نظام:
پاسخ: نظم، منظم
۳. نقشهای خواسته شده در جدول زیر را از بین جملات زیر پیدا کرده و بنویسید.
کتاب ادبیات را برداشتم. علامه از همان کودکی کنجکاو بود.
فعل اسنادی: ؟
مفعول: ؟
حرف اضافه و متمم: ؟
مسند: ؟
پاسخ: فعل اسنادی: بود - مفعول: کتاب ادبیات - حرف اضافه و متمم: از، همان کودکی - مسند: کنجکاو
۴. همخانواده کلمه «عزت» و مفرد کلمه «تماثیل» را بنویسید.
پاسخ: عزت: عزیز - تماثیل: تمثیل
۵. مفهوم کنایی عبارت «دندان به دندان ساییدن» را بنویسید.
پاسخ: نشان دادن و ابراز خشم، کنایه از خشم و عصبانی شدن
۶. بن مضارع از مصدر «کاشت» را بنویسید.
پاسخ: کار
۷. نحوه قرار گرفتن قافیه در قالب شعر مثنوی را مشخص کنید.
پاسخ:
……….* ……….*
……….+ ….…..+
……….- ……….-
ث) تاریخ ادبیات
۱. کتابهای زیر از کدام نویسنده است؟
مناجات نامه:
پاسخ: خواجه عبدالله انصاری
گلشن راز:
پاسخ: شبستری
لیلی و مجنون:
پاسخ: نظامی
به قول پرستو:
پاسخ: قیصر امینپور
۲. یک مورد از آثار جامی را نام ببرید.
پاسخ: هفت اورنگ
۳. کتاب «پریشان» از کیست؟
الف) صائب تبریزی
ب) قاآنی
ج) ایرج میرزا
د) هاتف اصفهانی
پاسخ: گزینه ب
۱. بیتها و جملههای زیر را به فارسی ساده و روان برگردانید.
یکی را به سر برنهد تاج بخت / یکی را به خاک اندر آرد ز تخت
پاسخ: خدا هر کسی را بخواهد به بزرگی میرساند و هر کسی را بخواهد خوار و ذلیل میکند.
برق از شوق که میخندد بدین سان قاه قاه / ابر از هجر که میگرید بدین سان زار زار
پاسخ: برق از علاقه به چه کسی اینگونه با صدای بلند میخندد؟ ابر از دوری چه کسی اینگونه گریه میکند؟
اینترنت، منظرهای روح انگیز از جمال پروردگار را نشان میدهد.
پاسخ: اینترنت منظرهای شاد کننده از زیبای خدا را نشان میدهد.
بصر منتهای جمالش نیافت.
پاسخ: چشم انسان زیباتر از خداوند ندیده است.
رعد و برق شب طنین خندهاش
پاسخ: رعد و برق شب صدای بلند خنده خدا است.
خداوندش را بگو که گرگ ببرد.
پاسخ: به صاحبش بگو که گرگ آن را برد.
دل بدان خواهد باخت.
پاسخ: عاشق آن خواهد شد.
خویشتن را خوار مدار.
پاسخ: خودت را خوار و ذلیل نکن. (خودت را کوچک نکن)
۲. معنی کلمههای مشخص شده را بنویسید.
وزیر بدان خانه درشد.
پاسخ: وارد شد
خانواده برای خود هنجار و حریمی دارد.
پاسخ: روش، رفتار
مریدان از پی او میرفتند.
پاسخ: شاگردان
کن نیک تأمل اندر این باب.
پاسخ: اندیشه، فکر
ستایش آن است که بر خامه دشمن روان شود.
پاسخ: قلم
از هیچ تکاپو بازنماند.
پاسخ: تلاش
فرشهایش از گلیم و بوریاست.
پاسخ: حصیر
پایههای برجش از عاج و بلور.
پاسخ: قصر، کاخ
۳. آرایههای بیتهای زیر را مشخص کنید.
لبخند تو خلاصه خوبیهاست / لختی بخند خنده گل زیباست
پاسخ: تشخیص - واج آرایی «خ» - جناس: لبخند، خنده، بخند
هیچ کس از جای او آگاه نیست / هیچ کس را در حضورش راه نیست
پاسخ: جناس: راه، را - تکرار: هیچ کس، نیست - کنایه
۴. گروههای اسمی و هسته هر گروه را در جمله زیر مشخص کنید.
زیباترین عکس طبیعت به آن دیوار چسبیده است.
پاسخ: گروه اسمی نهادی: زیباترین عکس طبیعت. هسته: عکس
گروه اسمی متممی: آن دیوار. هسته: دیوار
۵. نویسنده کتابهای زیر را بنویسید.
تنفس صبح:
پاسخ: قیصر امین پور
اسرارالتوحید:
پاسخ: محمدبن منور
در کوچه آفتاب:
پاسخ: قیصر امین پور
جامع التمثیل:
پاسخ: حبله رودی
۶. دریافت خود را از مصراع «نام او نور و نشانش روشنی است» را بنویسید.
پاسخ: خدا مانند نوری است که وجود انسانها را پاک میکند.
۷. چگونه میتوان از فرهنگ و ادب فارسی پاسداری کرد؟
پاسخ: استفاده از زبان خودی، کمتر استفاده کردن از زبانهای بیگانه.
۸. نام اجزای جمله مقابل را بنویسید.
دیروز آشپز نمک زیاد به غذای دانشجویان افزوده بود.
پاسخ: آشپز: نهاد - نمک زیاد: مفعول - غذای دانشجویان: متمم - افزوده بود: فعل
۹. مفرد کلمههای مقابل را بنویسید.
دلایل - مراحل
پاسخ: دلیل - مرحله
۱۰. دو اثر از بهترین نمونههای ادبیات تعلیمی را نام ببرید.
پاسخ: کلیله و دمنه، گلستان و بوستان سعدی، مثنوی معنوی
۱۱. دو کلمه بنویسید که شکل نوشتاری با گفتاری آن متفاوت باشد.
پاسخ: خواندن، خواهش
۱۲. همخانوادههای کلمههای مقابل را بنویسید.
متحد - حکیمانه
پاسخ: اتحاد - حکمت
۱۳. بن مضارع فعلهای مقابل را بنویسید.
پرسیدیم - ساخته بودم
پاسخ: پرس - ساز
۱۴. با کلمه «ماه» یک تشبیه بسازید و ارکان اصلی آن را مشخص کنید.
پاسخ: چهره او مانند ماه زیبا است.
مشبه: چهره او / مشبه به: ماه / ادات تشبیه: مانند / وجه شبه: زیبایی
۱۵. غلطهای املایی متن زیر را بیابید و آنها را اصلاح کنید.
ایران، خواستگاه بخردان و سرزمین فر و فروق و فرزانگی بوده است. ایرانی در بهروزی وطن از هیچ تلاشی دریغ نمیورزد.
پاسخ: خاستگاه - فروغ
۱۶. قافیه و ردیف را در بیت زیر مشخص کنید.
گفت: آری خانه او بیریاست / فرشهایش از گلیم و بوریاست
پاسخ: ردیف: است / قافیه: بیریا، بوریا
۱۷. بیتهای زیر را کامل کنید.
تأمل در آیینه دل کنی / …………
پاسخ: صفایی به تدریج حاصل کنی
……. کند آتشی بر …….. / گروهی بر …….. برد ز آب ……….
پاسخ: گلستان - خلیل - آتش - نیل
…………… / فرومانده از کنه ماهیتش
پاسخ: جهان متفق بر الهیتش
محال است …….. که در راه ……… / توان …….. جز بر پی ………..
پاسخ: سعدی - صفا - رفت - مصطفی
………. و بزرگیش بر / بزرگان نهاده ……….
پاسخ: به درگاه لطف - بزرگی ز سر
روزی که در آن نکردهای کار / ……………
پاسخ: آن روز ز عمر خویش مشمار
هر …… که روی به …… خواب / کن نیک …….. اندر این ……..
پاسخ: شب - جامه - تأمل - باب
زنهار مگو سخن …….. / ……….. در آن ضررهاست
پاسخ: به جز راست - هر چند تو را
…………… / خرسند شود ز تو خداوند
پاسخ: چون این دو شوند از تو خرسند
میباش ……. خود ……. / وز …….. سحرگهان ……..
پاسخ: عمر - سحرخیز - خواب - بپرهیز
۱. معنی ابیات و عبارات زیر را به فارسی روان بنویسید.
الف) به درگاه لطف و بزرگیش بر / بزرگان نهاده بزرگی ز سر
پاسخ: بزرگان در برابر خداوند بزرگی خود را فراموش و فروتنی و تواضع اختیار میکنند.
ب) عقلها حیران شود کز خاک تاریک نژند / چون برآید این همه گلهای نغز کامکار؟
پاسخ: عقل انسان سرگشته میشود که از خاک سرد و بیروح چگونه این همه گلهای سرخ زیبا میروید.
ج) کشور ما همواره، سرزمین سپند فر و فروغ و فرهیختگی بوده است.
پاسخ: کشور ما همیشه سرزمین پاک و مقدس شکوه و روشنایی و دانایی و علم آموختگی بوده است.
د) حکیمی گفته است: «افسوس که جوان نمیداند و پیر نمیتواند.»
پاسخ: دانشمندی گفته است: حسرت میخورم که جوان تجربه ندارد و انسان پیر توانایی انجام کار را ندارد.
ه) پس او در روز پلکها را بر سیاهی دیدهها میاندازد و شب را چونان چراغی برمیگزیند.
پاسخ: خفاش در روز چشمهایش را میبندد و شب برای او مانند چراغی است.
۲. معنی واژههای مشخص شده را بنویسید.
الف) بشر ماورای جلالش نیافت
پاسخ: آن سو، پشت / عظمت
ب) سیل و طوفان، نعره توفندهاش
پاسخ: خروشان
ج) گاه به زردی زر ناب
پاسخ: خالص
د) ایران خاستگاه بخردان است
پاسخ: مبدأ، محل پیدایش
ه) کاین تماثیل از کجا آمد پدید؟
پاسخ: شکلها
و) نستوه و استوار چون کوه
پاسخ: خستگی ناپذیر
ز) دشمنی که جز پلشتی نمیتواند
پاسخ: آلودگی
۳. درک مطلب
مفهوم قسمتهای مشخص شده در ابیات و عبارات زیر را بنویسید.
الف) جهان متفق بر الهیتش / فرومانده از کنه ماهیتش
پاسخ: ناتوانی در شناخت ذات خداوند
ب) در برابر بزرگی و والایی این دو سر فرود آورد.
پاسخ: احترام گذاشتن و فروتنی کردن
ج) عادت او نیست خشم و دشمنی / نام او نور و نشانش روشنی
پاسخ: نور نام خدا است و روشنی و بزرگی ذاتی اوست و از تاریکی در وجودش خبری نیست
۴. برترین و گرامیترین ارمغان ایران به دیگر سرزمینها چیست؟
پاسخ: اندیشه، خرد و فرهنگ
۵. شعر «صورتگر ماهر» در چه قالبی سروده شده است؟
پاسخ: قصیده
۶. آرایههای ادبی را در بیتهای زیر بیابید.
الف) یکی را به سر برنهد تاج بخت / یکی را به خاک اندر آرد ز تخت
پاسخ: کنایه از به عظمت و سعادت رساندن - تلمیح به تعز من تشاء و تذل من تشاء / کنایه از پست کردن
ب) برق از شوق که میخندد بدین سان قاه قاه / ابر از هجر که میگرید بدین سان زار زار
پاسخ: خندیدن برق و گریستن ابر: تشبیه / میخندد و میگرید: تضاد
۷. جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.
الف) …….. شاعری که در اصفهان در خدمت شاه عباس دوم بود و عنوان ملک الشعرایی یافت.
پاسخ: صائب تبریزی
ب) قاآنی از شاعران دوره قاجار و هنر او در ……… است.
پاسخ: قصیده سرایی
ج) کتاب «………….» تاریخ مفصل جهان به شمار میآید و نویسنده آن …….. است.
پاسخ: جامع التواریخ - خواجه رشیدالدین فضل الله
۸. در عبارت زیر جملهها را مشخص کنید و بگویید هر جمله از نظر شیوه بیان چگونه است:
ده روز محرم میگذشت آن روز از آسمان آتش میبارید خورشید بیرحمانه میسوخت چند روزی بود که سپاه دشمن آب را قطع کرده بود.
پاسخ: ده روز محرم میگذشت: زبانی - آن روز از آسمان آتش میبارید: ادبی - خورشید بیرحمانه میسوخت: ادبی - چند روزی بود که سپاه دشمن آب را قطع کرده بود: زبانی
۹. زمان فعلها را مشخص کنید.
اگر در خانهای شوی که به نقش و گچ کنده باشند روزگاری دراز صفت آن گویی و تعجب کنی.
پاسخ: شوی: مضارع التزامی - کنده باشند: ماضی التزامی - گویی: مضارع اخباری - کنی: مضارع اخباری
۱۰. در مصرع اول بیت زیر، جمله چند جزئی است. اجزای آن را مشخص کنید.
هرچه میپرسیدم از خود خدا / از زمین از آسمان از ابرها
پاسخ: هرچه: مفعول - میپرسیدم: فعل - خود: متمم - من: نهاد محذوف - جمله چهار جزئی
۱۱. موارد زیر را کامل کنید.
الف) پاینده + ی
پاسخ: پایندگی
ب) پرنده + ان
پاسخ: پرندگان
۱۲. در مصراع اول بیت زیر نهاد و مفعول را مشخص کنید.
آه سرد میکشد باد، باد داغدار / خاک میزند به سر آسمان سوگوار
پاسخ: آه سرد: مفعول - باد: نهاد
۱۳. کدام بیت مفهوم ضرب المثل «ماهی را هر وقت از آب بگیری تازه است» را بیشتر در بردارد:
۱) دل از دیری کار غمگین مدار / تو نیکی طلب کن نه زودی کار
۲) میفکن کول (پوستین) چون بهار آیدت / که هنگام سرما به کار آیدت
۳) نه همه سال کار هموار است / نه به هر وقت حال یکسان است
۴) پشیمان نگردد کس از کار نیک / نکوتر ز نیکی چه چیست است و یک
پاسخ: گزینه ۱
۱۴. همه گزینهها به جز ……. دربردارنده مفهومی مشترک هستند:
۱) یکی را به سر بر نهد تاج بخت
۲) گروهی بر آتش برد ز آب نیل
۳) گلستان کند آتشی بر خلیل
۴) کلاه سعادت یکی بر سرش
پاسخ: گزینه ۲
۱۵. حفظ شعر
گفتم: …….، خوشتر ز شادمانی / گفتا: ……...، غم نیز شادمان است
پاسخ: مرا غم تو - که در ره ما
پرهای طاووس چونان برگ خزان دیده، میریزد و دوباره میروید تا دیگر بار شکل و رنگ زیبای گذشته خود را بازیابد.
سنگ گفت:« تو جوانه زیبایی هستی! تو به این سرزمین بیحاصل شادی و طراوت بخشیدهای.»
فرزندم تو از تبار ایرانیان نژاده و آزاده هستی؛ از آن دانادلان خویشتن شناس که اکنون ایران را به گذشته پرفروغ آن میپیوندد. پروردگار پاک را سپاس بگزار؛ به پاس آنکه تو را فرزند ایران برگزید.
فرمانروایی به فرزندان خود گفت:« تا هنگامی که یاور و پشتیبان هم باشید، دشمن نمیتواند بر شما چیره شود و سالیان دراز میتوانید پیروز و ظفرمند به سر برید.»
چه تصوری از آینده خود دارید؟ به شغل خوبی فکر میکنید که درآمد عالی نصیب شما میکند. به احترام و اعتباری که برای خود کسب کردهاید، میاندیشید.
بهلول گفت:« بدان که اینها که تو گفتی همه فرع است و اصل در خوردن، آن است که لقمه حلال باید و در سخن گفتن باید آن گفتن برای رضای خدا باشد و در آداب خواب در دل تو بغض و کینه و حسد مسلمانان نباشد.»
خانواده، کوچکترین بخش اجتماع است و برای خود، هنجار و حریم و قانون و آدابی دارد.
آقا مهدی گفت:« به برادرهای تبلیغات گفتهام، نقّاشیها را دور چادرها آویزان کنند.»
محمد تقی سرانجام توانست با تلاش و پشتکار فراوان به مقام صدراعظمی برسد و لقب امیر کبیر بیابد و منشأ خدمات فراوانی برای کشور عزیزش ایران باشد.
فرزندم! هوشمند دلبندم! ایران، سرزمین ما سرزمینی است بس کهن که دیری در درازنای تاریخ خویش بزرگترین و آبادترین کشور جهان بوده است. لیک آنچه ایران ما را از دیگر کشورهای نیرومند جهان جدا میدارد آن است که کشور ما همواره سرزمین سپند فرّ و فروغ و فرزانگی و فرهیختگی بوده است. ایرانیان با دیگر مردمان، پیوسته به مردی و داد و دانایی رفتار میکردهاند. بیهوده نیست که سرزمین ما را ایران مینامند، که به معنی سرزمین آزادگان و آزاد زادگان است.
ای فرزندم؛ مرا کمترین گمانی در آن نیست که تو ایران، این خاستگاه بخردان و دانایان و روشن رایان را دوست میداری؛ لیک دوست داشتن بسنده نیست. ایران را میباید شناخت تا بتوان آن را بدان سان که شایسته است و سزاوار به دیگران شناساند. این باری است که بر دوش تو نهاده شده است. باری به گرانی دماوند که هر پشت را خُرد میکند و در هم میشکند. مگر پُشت سِتَبر و سُتوار و نیرومند فرزند ایران که تویی.
فرزندم؛ تماشای شگفتیهای خلقت را از دست مده. اسرار پیچیده و حکیمانه در آفرینش خفّاشان از جمله پلک چشم و لاله گوش آنها را ببین. به جثّه کوچک ملخها و حدقه چشم آنها بنگر. به پرهای طاووس که گاهی سبز و گاهی به زردی زرِ ناب است نگاه کن تا بدانی کدام صورتگر ماهر این همه تماثیل حیرت انگیز و این همه گُلهای نغز کامکار را بر صفحه هستی به کار برده است.
فرزندم؛ بدان که مردمان اگر یاور و پشتیبان هم باشند دشمن نمیتواند بر آنها چیره شود و سالیان دراز میتوانند پیروز و ظفرمند به سر برند.
فرزندم، مبادا که گذر شتابان عمر را به مسخره بگیری و به انسانی بیعاطفه و بداخلاق تبدیل شوی که در این صورت از یک زندگی منطقی و آرمانی و با طراوت و سرشار از انسانیّت و ارتباط مؤثّر با دیگران و خالی از مشقّت بهرهای نخواهی داشت.
خدای بزرگ پشت و پناه تو میهن؛ تن و جانت بیگزند و میهنت آبادان باد.
اگر اندیشهات را به کار گیری تا بتوانی به راز آفرینش پی ببری دلایلی روشن به تو خواهند گفت که آفریننده مورچه کوچک همان آفریدگار درخت بزرگ خرماست. به مورچه و کوچکی جثه آن بنگر که چگونه عظمت خلقت او با چشم و اندیشه انسان درک نمیشود. او دانهها را به لانه خود میبرد و در جایگاه ویژه نگه میدارد و در فصل گرما برای خوراک زمستان میکوشد.
فرزندم تویی که بر فرّو فروغ ایران خواهی افزود و چشم جهانیان را به خیرگی خواهی کشاند. بخوان و بجوی و بپوی و ایران و خود را بشناس و پروردگار پاک را سپاس بگزار به پاس آنکه تو را فرزند ایران برگزید.
در نوجوانی هرگز در خیال کسی نمیگنجد که در آینده به انسانی بیعاطفه و بداخلاق تبدیل شود. تصّور همه از آینده یک زندگی آرمانی، منطقی و سرشار از عشق و عاطفه و انسانیّت است. مبادا گذر شتابان عمر را مسخره بگیرید یا به حرف بزرگترهایتان گوش نکنید و از تجربههای آنان بهره نگیرید.
یکی از آسیبهای جدّی جامعه ماشینی و آراسته به علم و فن، استفاده نابجا و نسنجیده از امکاناتی است که فراهم آمده است. گویی هر یک ابزاری شدهاند تا ما را از هویت اصلی خویش دور سازند.
غار، تاریک و نمناک بود. قطرههای آب از شکاف سقف میلغزید و از روی تودهای آهکی که از سقف آویزان بود، پایین میآمد و از نوک آن به کف سنگی غار میچکید. باریکهای از نور خورشید به داخل غار میتابید و فضا را روشن میکرد.
اگر اندیشهات را به کار گیری تا بتوانی به راز آفرینش پی ببری، دلایلی روشن به تو خواهد گفت: که آفریننده مورچه کوچک، همان آفریدگار درخت بزرگ خرماست.
دشمنان تیره رای و خیره روی ما نیز به ناچار، این سرزمین را بدین نام سپند و ارجمند مینامند و ایرانیان را به پاس آزادگیشان، میستایند.
زندگی کردن به یادگیری اصول و روش ما نیاز دارد، زندگی یک سفر است. مدت این سفر برای عدهای دیگر طولانی و پر فراز و نشیب است.
آری، میهن شکوهمند ما، این خاستگاه بخردان و دانایان و روشن رایان، این کانون روشنی و راستی، این کشور مردان گرد، یلان پردل، دلیران و شیران، پهلوانانی نامدار، که ما بدان مینازیم.
سفر زندگی هم به مهارتهایی نیاز دارد که بدون آنها زندگی آینده پر مشقت خواهد بود. مهارتهایی نظیر: خودآگاهی، شناخت تواناییها و نیازها و استعدادها و ضعفهای خود، تصمیم گیری و تدبیر مناسب در موقعیتهای مهم زندگی، تفکر خلاق و مهارت در کشف و نوآوری، میباشند.
یکی از آسیبهای جدی جامعه ماشینی و آراسته به علم و فن استفاده نابجا و نسنجیده از امکاناتی که فراهم آمده است. گویی هر یک ابزاری شدهاند تا ما را از هویت اصلی خود دور سازند. امروزه دشمنان این ملت، از راه این ابزارها جنگ نرم را بیهیاهو آغاز کردهاند تا غوغایی بیافرینند.
۱. کدام یک از گزینههای زیر جمع مکسر نیستند؟
الف) تماثیل، آداب
ب) اخلاق، مظاهر
ج) اسرار، اصول
د) ارمغان، اشیا
۲. کدام یک از ترکیبهای زیر تشبیه نیست؟
الف) چشمه معرفت
ب) شکوفههای امید
ج) چشم پنجره
د) قلک ذهن
۳. بن مضارع کدام فعل درست است؟
الف) روییدن: رو
ب) خواهد گفت: خواه
ج) آفریدن: آفرین
د) ساختن: ساخت
۴. کتاب پریشان از کیست؟
الف) صائب تبریزی
ب) قاآنی
ج) ایرج میرزا
د) هاتف اصفهانی
۵. آرایههای ادبی به کار رفته در کدام گزینه نادرست است؟
الف) ناودانها شرشر باران بیصبری است / آسمان بیحوصله، حجم هوا ابری است (مراعات نظیر)
ب) ای هست کن اساس هستی / کوته ز درت دراز دستی (نغمه حروف)
ج) چون گشت زمین ز جور گردون / سرد و سیه و خموش و آوند (تشبیه)
د) چشمه سار دشت با من آشناست / کوه و دشت و گله با من هم صداست (تشخیص)
۶. صحیح یا غلط بودن عبارات زیر را بنویسید.
الف) فعل «میدانید» از فعلهایی است که به مفعول نیاز ندارد.
ب) در تشبیه ممکن است وجه شبه حذف شود.
ج) شوق با اشتیاق هم خانواده است.
د) سعدی نامه همان بوستان است.
ه) عبارت «حکیمی گفته است: افسوس که جوان نمیداند و پیر نمیتواند.» از سه جمله تشکیل شده است.
۷. جاهای خالی را با کلمات مناسب پر کنید.
الف) یکی از بهترین نمونههای ادبیات تعلیمی میتوان ………. را نام برد.
ب) در بیت زیر ……….. مشبه و ……….. مشبه به است.
دانش اندر دل چراغ روشن است / وز همه بد بر تن تو جوشن است
ج) در بیت زیر ………. متمم وجود دارد.
با چشم ادب نگر پدر را / از گفته او مپیچ سر را
د) کتاب «به قول پرستو» از ……….. است.
۸. در گروه کلمات زیر، غلطهای دیکتهای را بیابید و صحیح آنها را بنویسید.
فرّ و فروق - نصیب - مهار هیجانات - بهلول برخاست - غفلت و اسارت - حنجار و حریم - حصار خانواده - فرع و اصل - دریغ ورزیدن - خواستگاه بخردان - روح انگیز - اسطرلاب - استعداد و ضعف
۹. با توجه به عبارت زیر به سوالات پاسخ دهید.
تیرگی از برابر چشمهایش گریخته بود و او همه چیز را به روشنی میدید.
الف) نهاد جمله اول کدام است؟
ب) مفعول کدام است؟
۱۰. جاهای خالی را پر کنید.
شناخته بود:
مصدر: ……….
زمان: ……….
بن ماضی: ………..
بن مضارع: ………..
۱۱. در جملات زیر گروه اسمی را بیابید و هسته هر یک را مشخص کنید.
۱۲. در بیت زیر قافیه و ردیف را مشخص کنید.
چشم دل باز کن که جان بینی / آنچه نادیدنی است آن بینی
۱۳. معنی واژههای مشخص شده را بنویسید.
الف) دشمنان خیره رای و خیره روی ما نیز به ناچار این سرزمین را بدین نام سپند و ارجمند مینامند.
ب) سفر زندگی به مهارتهایی نیاز دارد.
ج) به قدر و فهم مستمعان میگویم.
د) به مورچه و کوچکی جثه آن بنگر.
۱۴. معنی و مفهوم جملات و بیتهای زیر را بنویسید.
الف) بشر ماورای جلالش نیافت / بصر منتهای جمالش نیافت
ب) رعد و برق شب طنین خندهاش / سیل و طوفان نعره توفندهاش
ج) عقلها حیران شود کز خاک تاریک نژند / چون برآید این همه گلهای نغز کامکار؟
د) هر شب که روی به جامه خواب / کن نیک تامل اندر این باب
ه) استوارترین ستایش آن است که بر زبان و خامه دشمن روان میشود. زیرا ستایشی است پیراسته از هر آلایش.
الف: بیان معنی شعر و نثر
ابیات و عبارات زیر را به نثر ساده و روان بنویسید.
۱. به نام خدایی که جان آفرید / سخن گفتن اندر زبان آفرید
۲. گرت پایداری است در کارها / شود سهل پیش تو دشوارها
۳. تو در این روزگار چشم و چراغ ایرانی.
۴. مورچگان را چو بود اتفاق / شیر ژیان را بدرانند پوست
۵. امیر را خاطر به آن شد تا در آن خانه چیست.
۶. حد من نیست ثنایت گفتن.
۷. ده روزه مهر گردون، افسانه است و افسون.
۸. به قدر فهم مستمعان میگویم.
۹. راست است که مرا تیز پر است.
ب: شناخت و معنی واژهها
معنی واژههای مشخص شده را با توجه به جمله بنویسید.
۱. کشور ما همواره سرزمین سپند فر و فروغ و فرزانگی و فرهیختگی بوده است.
۲. حکیمی گفت:« افسوس که جوان نمیداند و پیر نمیتواند.»
۳. شکم آگنده ز گند و مردار.
۴. شکر گویم که مرا خوار نساخت.
۵. تویی شیخ بغداد که مردم را ارشاد میکنی؟
۶. پرستار امرش همه چیز و کس
۷. خفّاش شب را چونان چراغی برمیگزیند تا در پرتو تاریکی آن، روزی خود را جست و جو کند.
۸. گودالی را دید در آن خانه چنانکه جولاهگان را باشد.
پ: درک متن
۱. مفهوم «عمر باختن» را با توجه به مصراع «عمر در خارکشی باختهای» بنویسید؟
۲. در بیت «کیست آن صورتگر ماهر که بی تقلید غیر / این همه صورت برد بر صفحه هستی به کار؟» منظور شاعر از صورتگر ماهر کیست؟
۳. مفهوم کتابی مصراع «که نیم بر در تو بالین نه» بنویسید.
۴. عبارت «به هم بر آمده» در جمله «یکی از صاحبدلان زورآزمایی را دید به هم بر آمده.» به چه معناست؟
۵. در درس جوانه و سنگ، مرداب نماد چه انسانهایی است؟
۶. اگر بیت «آمد آن شکرگزاریش به گوش / گفت کای پیر خرف گشته، خموش» به صورت نثر امروزی بنویسیم، ضمیر پیوسته «ش» بعد از کدام واژه قرار میگیرد؟
۷. در عبارت «خداوندش را بگوی که گرگ ببرد.» واژه خداوند به چه معناست؟
۸. مفهوم کتابی عبارت «قلبش از درد فشرده شد» چیست؟
ت: دانشهای زبانی و ادبی
۱. در گروههای اسمی مقابل، هسته را مشخص کنید.
الف) این گل خوشبوی زیبا
ب) خانه جدید محمد
۲. نویسنده هر کدام از کتابها را بنویسید.
الف) بهارستان
ب) پریشان
۳. در مصراع «یکی را به سر بر نهد تاج بخت» مشبه و مشبه به را مشخص کنید.
۴. با توجه به عبارت «فرمانروایی فرزندان خود را پند میداد»، نهاد و متمم را مشخص کنید.
۵. در بیت «زود میگفتند: این کار خداست / پرس و جو از کار او کاری خطاست» قافیه را مشخص کنید.
۶. واژه «جزء» به معنای …………. است و واژه «جز» به معنای ………….. .
ث: خودارزیابی و تمرینهای کتاب
۱. دو درسی که بهلول به جنید آموخت چه بود؟
۲. بن ماضی و بن مضارع مصدر آسودن را بنویسید.
۳. با توجه به عبارت «اگر رنگهای پرهای طاووس را به روییدنیهای زمین تشبیه کنی، خواهی گفت: دسته گلی است که از شکوفههای رنگارنگ گلهای بهاری فراهم آمده است.» موارد خواسته شده را بنویسید.
الف) نهاد جمله اول:
ب) یک مشبه به:
پ) یک ترکیب وصفی:
ت) یک ترکیب اضافی:
ث) دو هم خانواده کلمه تشبیه:
ج: حفظ شعر
……………………………. / گفتا: تو خود حجابی، ورنه رخم عیان است
گفتم: که از تو پرسم، جانا نشان کویت؟ / …………………………….
…………………………… / گفتا: که در ره ما غم نیز شادمان است
گفتم که سوخت جانم، از آتش نهانم / ……………………………
الف) بیتها و عبارتهای زیر را به فارسی روان بازنویسی کنید:
۱. بشر ماورای جلالش نیافت / بصر، منتهای جمالش نیافت
۲. عقلها حیران شود کز خاک تاریک نژند / چون برآید این همه گلهای نغیر کامکار
۳. حد من نیست ثنایت گفتن / گوهر شکر عطایت سفتن
۴. کشور ما همواره سرزمین سپند فرّ و فروغ و فرزانگی و فرهیختگی بوده است.
۵. رعد و برق شب، طنین خندهاش / سیل و طوفان نعره توفندهاش
۶. با مادر خویش مهربان باش / آماده خدمتش به جان باش
۷. تو دعوی دانایی میکردی، اکنون که نادانی خود معترف شدی، تو را بیاموزم.
۸. استعمال توتون و تنباکو، در حکم محاربه با امام زمان است.
ب) شناخت و معنی واژه
قسمتهای مشخص شده را معنی کنید.
۱. سرانجام فتوای تاریخی صادر شد.
۲. محمدتقی توانست به مقام صدراعظمی برسد.
۳. وقتی جولاههای به وزارت رسیده بود.
۴. دشمن نمیتواند بر شما چیره شود.
۵. جانبت بیگزند و میهنت آبادان باد.
۶. گاه به زردی زر ناب جلوه میکند.
۷. بدون مهارتهای لازم زندگی پر مشقت خواهد بود.
۸. متن ستایشی، با حالات خاکساری خوانده میشود.
ج) درک متن
با توجه به متن به سوالات پاسخ دهید:
متن اول:
«یکی از عارفان روزی در راه کاغذی دید که نام مبارک پروردگار بر آن نوشته شده بود و مردم پا بر آن مینهادند. ایستاد و کاغذ را بر گرفت و آن کاغذ را معطر گرداند و اندر شکاف دیوار نهاد. مدتها گذشت، شبی به خواب دید که نوایی به او میگوید:« ای دوست! نام من خوشبو کردی و مرا بزرگ داشتی و حرمت نهادی. ما نیز نام تو معطر گردانیم، در دنیا و آخرت تو را بزرگ و گرامی خواهیم داشت.»
۱. درباره الهاماتی که در خواب بر عارفان وارد میشود چه میدانید؟
۲. «حرمت نهادی» به چه معنا است؟
۳. قسمتهای مشخص شده را معنی کنید.
متن دوم:
«فرمانروایی فرزندان خود را پند میداد و در آن میان چوبه تیری از تیردان بیرون کشید و به ایشان داد و گفت: بشکنید. به اندک نیرویی شکسته شد. دیگر بار دو عدد داد. باز به آسانی شکستند. بدین ترتیب بر تعداد چوبها افزود تا به بیش از ده رسانید. آنگاه زورآزمایان از شکست آن درماندند.»
۱. قسمت مشخص شده را معنی کنید.
۲. فرمانروا چه قصدی از انجام چنین امتحانی دارد؟
د) دانشهای زبانی و ادبی
۱. صفتهای بیانی را مشخص کنید:
«من عاشق روزهای پاک تهران هستم. وقتی آسمان آبی را میبینم، میخواهم پرواز کنم.»
۲. آرایه ادبی بیت زیر را توضیح دهید.
«چو پردهدار به شمشیر میزند همه را / کسی مقیم حریم حرم نخواهد ماند»
۳. الگوی بیتهای قالب مثنوی را ترسیم کنید.
۴. اجزای جمله را مشخص کنید.
«قالی را از بازار قدیمی خریدم.»
۵. دو نمونه از آثار ادبیات تعلیمی را نام ببرید.
۶. «رساله قشیریه» از کیست و موضوع آن چیست؟
ه) خود ارزیابی
۱. چه برداشتی از مصراع «نام او نور و نشانش روشنی» دارید؟
۲. چرا روحانیت و چهرههای علمی-فرهنگی تاثیر بیشتری در جامعه دارند؟
۳. به نظر شما چه شباهتهایی بین زندگی و سفر وجود دارد؟
۴. چگونه میتوان از فرهنگ و ادب فارسی نگهداری کرد؟
۵. چگونه میتوان به عزت و آزادگی رسید؟
و) حفظ شعر
۱. جاهای خالی را کامل کنید.
۲. گزینه صحیح را انتخاب کنید.
«گفتم ز فیض بپذیر این نیم ……… که دارد / گفتا: نگاه دارش، ……….. تو جانست»
الف) نان / غم خانه
ب) جان / کاشانه
ج) نان / کاشانه
د) جان / غم خانه
