مهاجرت تحصیلی یکی از مهمترین و مطمئنترین روشهای مهاجرت به خارج از کشور است که نهتنها مسیر اقامت شما را هموار میکند، بلکه آینده شغلی، سطح درآمد و جایگاه حرفهای شما را نیز بهطور مستقیم تحت تأثیر قرار میدهد. تصمیم برای ادامه تحصیل در خارج از کشور، صرفاً انتخاب یک دانشگاه نیست؛ بلکه یک برنامهریزی مالی چندساله است که اگر با آگاهی انجام نشود، میتواند فشار اقتصادی قابل توجهی ایجاد کند.
اختلاف هزینه تحصیل و زندگی در کشورهای مختلف گاهی به دهها هزار یورو در سال میرسد. بهعنوان مثال، شهریه سالانه در برخی کشورهای اروپایی نزدیک به صفر یا کمتر از ۱٬۵۰۰ یورو است، در حالیکه در کشورهایی مانند آمریکا، کانادا یا استرالیا این رقم میتواند بین ۱۵٬۰۰۰ تا بیش از ۴۰٬۰۰۰ دلار در سال متغیر باشد. علاوه بر شهریه، هزینههای زندگی شامل اجاره مسکن، بیمه درمانی، حملونقل و خوراک نیز میتواند سالانه بین ۶٬۰۰۰ تا بیش از ۲۰٬۰۰۰ یورو تفاوت داشته باشد.
برای انتخاب ارزانترین کشور برای تحصیل، صرفاً نگاه کردن به شهریه دانشگاه کافی نیست. شما باید چند شاخص کلیدی را همزمان بررسی کنید؛ از جمله امکان تحصیل رایگان یا کمهزینه در دانشگاههای دولتی، هزینه واقعی زندگی دانشجویی در شهر مقصد، اجازه کار دانشجویی و میزان درآمد ساعتی، امکان دریافت بورسیه یا کمکهزینه، مدتزمان دوره تحصیل و همچنین شرایط اقامت پس از فارغالتحصیلی. گاهی کشوری که شهریه پایینی دارد، به دلیل هزینه بالای مسکن یا محدودیت کار دانشجویی در عمل گزینه اقتصادی محسوب نمیشود.

ارزانترین کشورها برای مهاجرت تحصیلی معمولاً بر اساس چند شاخص اصلی انتخاب میشوند، از جمله شهریه پایین یا رایگان در دانشگاههای دولتی، هزینه زندگی متعادل، امکان کار دانشجویی، میزان تمکن مالی مورد نیاز برای ویزا و وجود بورسیههای دولتی یا دانشگاهی. در انتخاب کم هزینه ترین کشورها برای مهاجرت تحصیلی فقط عدد شهریه ملاک نیست، بلکه مجموع هزینه یک سال تحصیل شامل زندگی، بیمه، اقامت و هزینههای جانبی در نظر گرفته میشود.
توجه داشته باشید که پایین بودن هزینه تحصیل به معنای پایین بودن اعتبار مدرک نیست؛ بسیاری از کشورهای کمهزینه مانند آلمان، فرانسه یا اتریش دانشگاههای دولتی با رتبه علمی بالا و مدارک معتبر بینالمللی دارند.
آلمان یکی از ارزان ترین کشورهای دنیا برای مهاجرت تحصیلی است، زیرا در اغلب دانشگاههای دولتی شهریه آموزشی دریافت نمیشود و شما تنها هزینه خدمات دانشجویی هر ترم را پرداخت میکنید که معمولاً بین ۱۰۰ تا ۴۰۰ یورو است. این مبلغ شامل خدمات رفاهی و در بسیاری از شهرها بلیت حملونقل عمومی ترمی نیز میشود. البته در برخی ایالتها برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا ممکن است شهریه جداگانه تعیین شود، بنابراین بررسی سایت دانشگاه انتخابی ضروری است.
هزینه زندگی دانشجویی در آلمان به شهر محل تحصیل بستگی دارد، اما بهطور میانگین بین ۹۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو در ماه برآورد میشود. برای دریافت ویزای دانشجویی باید تمکن مالی ارائه دهید، این مبلغ حدود ۱۱٬۹۰۴ یورو است که معمولاً در قالب حساب مسدودشده ارائه میشود. 10 دانشگاه ارزان در آلمان شامل موارد زیر است:
دانشگاه لایپزیگ Leipzig University
دانشگاه ینا Friedrich Schiller University Jena
دانشگاه هاله ویتنبرگ Martin Luther University Halle-Wittenberg
دانشگاه روستوک University of Rostock
دانشگاه کمنیتس Chemnitz University of Technology
دانشگاه ماگدبورگ Otto von Guericke University Magdeburg
دانشگاه دویسبورگ اسن University of Duisburg-Essen
دانشگاه پاساو University of Passau
دانشگاه بامبرگ University of Bamberg
دانشگاه کایزرسلاوترن لاندائو RPTU Kaiserslautern-Landau
هلند به دلیل تنوع بالای دورههای انگلیسیزبان، یکی از مقاصد پرطرفدار تحصیلی در اروپا محسوب میشود. با این حال باید توجه داشته باشید که برخلاف کشورهایی مانند آلمان، دانشگاههای هلند برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا شهریه دریافت میکنند. میانگین شهریه در مقطع کارشناسی هلند معمولاً بین ۹٬۰۰۰ تا ۲۰٬۰۰۰ یورو در سال و در مقطع کارشناسی ارشد بین ۱۲٬۰۰۰ تا ۳۰٬۰۰۰ یورو در سال است. به همین دلیل هلند در مقایسه با کشورهای کمهزینهتر اروپایی ارزان محسوب نمیشود، اما در مقایسه با مقاصدی مانند آمریکا یا استرالیا گزینهای ارزانتر است.
هزینه زندگی دانشجویی در هلند به شهر محل تحصیل وابسته است، اما به طور میانگین بین ۸۰۰ تا ۱۲۰۰ یورو در ماه برآورد میشود. بیشترین سهم این مبلغ مربوط به اجاره مسکن است، بهویژه در شهرهای بزرگ هلند مانند آمستردام. برای دریافت اقامت تحصیلی هلند نیز باید تمکن مالی ارائه دهید که معمولاً حدود ۱٬۱۰۰ یورو برای هر ماه اقامت در نظر گرفته میشود. دانشگاه ارزان در هلند شامل موارد زیر میباشد:
دانشگاه گرونینگن University of Groningen
دانشگاه رادبود Radboud University
دانشگاه ماستریخت Maastricht University
دانشگاه توئنته University of Twente
دانشگاه تیلبورگ Tilburg University
دانشگاه لیدن Leiden University
دانشگاه واخنینگن Wageningen University & Research
دانشگاه آیندهوون Eindhoven University of Technology
دانشگاه اراسموس روتردام Erasmus University Rotterdam
دانشگاه اوترخت Utrecht University
اتریش یکی از بهترین کشورها برای ادامه تحصیل در اروپا است، زیرا ترکیبی از شهریه مناسب و کیفیت آموزشی بالا را در اختیار شما قرار میدهد. در دانشگاههای دولتی اتریش، دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا معمولاً برای هر ترم حدود ۷۳۰ تا ۷۵۰ یورو شهریه پرداخت میکنند که در مجموع سالانه نزدیک به ۱۵۰۰ یورو میشود. این مبلغ در مقایسه با بسیاری از کشورهای اروپای غربی رقم پایینی محسوب میشود. با این حال، میزان دقیق شهریه در اتریش ممکن است بسته به دانشگاه و رشته کمی متفاوت باشد، بنابراین بررسی سایت رسمی دانشگاه انتخابی ضروری است.
برای دریافت اقامت تحصیلی اتریش باید تمکن مالی ارائه دهید و این مبلغ به سن شما بستگی دارد. اگر زیر ۲۴ سال باشید، باید حدود ۷۲۰ یورو در ماه تمکن نشان دهید که در سال تقریباً ۸٬۷۰۰ یورو میشود. اگر ۲۴ سال یا بیشتر داشته باشید، این عدد به حدود ۱٬۳۰۸ یورو در ماه افزایش مییابد که معادل تقریباً ۱۵٬۷۰۰ یورو در سال است. این مبلغ به عنوان هزینه زندگی در اتریش در نظر گرفته میشود و جدا از شهریه دانشگاه محاسبه میشود، بنابراین در برنامهریزی مالی باید هر دو بخش را در نظر بگیرید.
هزینه زندگی دانشجویی در اتریش معمولاً بین ۸۰۰ تا ۱۱۰۰ یورو در ماه برآورد میشود. اگر قصد دارید هزینههای خود را در زندگی دانشجویی کاهش دهید، شهرهایی مانند گراتس، لینتس و کلگنفورت کم هزینه تر هستند. 10 دانشگاه برتر اتریش که هزینه کمتری دارند شامل موارد زیر است:
دانشگاه وین University of Vienna
دانشگاه گراتس University of Graz
دانشگاه اینسبروک University of Innsbruck
دانشگاه لینتس Johannes Kepler University Linz
دانشگاه سالزبورگ University of Salzburg
دانشگاه کلگنفورت University of Klagenfurt
دانشگاه فنی وین TU Wien
دانشگاه فنی گراتس Graz University of Technology
دانشگاه اقتصاد وین WU Vienna
دانشگاه دانوب کرمس Danube University Krems
مجارستان یکی از ارزانترین کشورها برای مهاجرت تحصیلی به اروپاست، بهویژه برای افرادی که به دنبال تحصیل به زبان انگلیسی با هزینه کمتر هستند. شهریه دانشگاهها در مجارستان بسته به رشته و مقطع تحصیلی متفاوت است، اما بهطور میانگین در مقطع کارشناسی و کارشناسی ارشد بین ۳٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ یورو در سال متغیر است. رشتههایی مانند پزشکی، دندانپزشکی و داروسازی شهریه بالاتری دارند و ممکن است سالانه به ۱۲٬۰۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰ یورو هزینه داشته باشند.
هزینه زندگی دانشجویی در مجارستان نسبتاً مناسب است و به شهر محل تحصیل بستگی دارد. در بوداپست بهعنوان پایتخت، هزینه ماهانه زندگی معمولاً بین ۶۰۰ تا ۹۰۰ یورو برآورد میشود، در حالیکه در شهرهای دانشجویی دیگر مانند دبرسن، سگد و پچ میتوان با هزینه پایینتری زندگی کرد. برای دریافت اقامت تحصیلی نیز باید تمکن مالی ارائه دهید که معمولاً نشاندهنده توانایی تأمین هزینه زندگی یک سال است و بهطور متوسط حدود ۸٬۰۰۰ تا ۱۰٬۰۰۰ یورو در سال در نظر گرفته میشود. 10 دانشگاه برتر و کم هزینه در مجارستان شامل موارد زیر میباشد:
دانشگاه دبرسن University of Debrecen
دانشگاه سگد University of Szeged
دانشگاه پچ University of Pécs
دانشگاه میشکولتس University of Miskolc
دانشگاه پاننونیا University of Pannonia
دانشگاه اوبودا Óbuda University
دانشگاه کشاورزی و علوم زیستی مجارستان Hungarian University of Agriculture and Life Sciences
دانشگاه ایشتوان سچنیی Széchenyi István University
دانشگاه کاتولیک پازمانی پیتر Pázmány Péter Catholic University
دانشگاه نییرهگهازا University of Nyíregyháza
ایتالیا یکی از بهترین کشورهای اروپایی برای ادامه تحصیل است، زیرا شهریه دانشگاههای دولتی آن نسبتاً پایین و قابل مدیریت است. شهریه سالانه در بیشتر دانشگاههای دولتی ایتالیا معمولاً بین ۵۰۰ تا ۳٬۰۰۰ یورو متغیر است و میزان دقیق آن به رشته، مقطع تحصیلی و سطح درآمد خانواده شما بستگی دارد. در بسیاری از دانشگاههای ایتالیا، شهریه بر اساس وضعیت مالی دانشجو محاسبه میشود و همین موضوع باعث میشود فشار مالی برای بسیاری از متقاضیان کاهش پیدا کند.
هزینه زندگی دانشجویی در ایتالیا به شهر محل تحصیل وابسته است، اما در شهرهای دانشجویی متوسط و دانشگاهمحور میتوان با بودجهای حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ یورو در ماه زندگی را مدیریت کرد. برای دریافت ویزای تحصیلی ایتالیا نیز باید تمکن مالی ارائه دهید که معمولاً حدود ۶٬۰۰۰ یورو برای یک سال بهعنوان حداقل معیار در نظر گرفته میشود.
یکی از مزیتهای مهم تحصیل در ایتالیا بورسیههای استانی DSU است که بر اساس درآمد و دارایی خانواده اعطا میشود. این بورسیه میتواند شامل کاهش یا معافیت شهریه و در برخی موارد کمکهزینه زندگی باشد. معیار اصلی در این بورسیه وضعیت مالی است و صرفاً به معدل وابسته نیست. 10 دانشگاه برتر ایتالیا که شهریه ارزان تری دارند، شامل موارد زیر است:
دانشگاه بولونیا University of Bologna
دانشگاه پادووا University of Padua
دانشگاه پیزا University of Pisa
دانشگاه تورین University of Turin
دانشگاه فلورانس University of Florence
دانشگاه ساپینزا رم Sapienza University of Rome
دانشگاه میلان University of Milan
پلیتکنیک تورین Politecnico di Torino
پلیتکنیک میلان Politecnico di Milano
دانشگاه پاویا University of Pavia
ترکیه یکی از ارزانترین گزینهها برای تحصیل در خارج از کشور محسوب میشود، زیرا شهریه دانشگاهها و هزینه زندگی آن نسبت به بسیاری از کشورهای اروپایی پایینتر است. شهریه دانشگاههای دولتی ترکیه برای دانشجویان بینالمللی معمولاً بین ۱۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در سال متغیر است و رشتههایی مانند پزشکی و برخی رشته های مهندسی شهریه بالاتری دارند.
هزینه زندگی دانشجویی در ترکیه به شهر محل تحصیل بستگی دارد، اما در شهرهای اقتصادی میتوان با حدود ۴۰۰ تا ۶۰۰ دلار در ماه هزینهها را مدیریت کرد. شهرهایی مانند آنکارا، ازمیر، اسکیشهیر، قونیه و بورسا از جمله شهرهای دانشجویی ارزانتر ترکیه هستند که در مقایسه با استانبول هزینه کمتری دارند. 10 دانشگاه کم هزینه در ترکیه برای ادامه تحصیل شامل موارد زیر میباشد:
دانشگاه آنکارا Ankara University
دانشگاه استانبول Istanbul University
دانشگاه حاجتتپه Hacettepe University
دانشگاه فنی خاورمیانه METU
دانشگاه اژه Ege University
دانشگاه دوکوز ایلول Dokuz Eylul University
دانشگاه مارمارا Marmara University
دانشگاه فنی استانبول Istanbul Technical University
دانشگاه آنادولو Anadolu University
دانشگاه سلجوق Selcuk University

فرانسه یکی از بهترین کشورهای اروپایی برای ادامه تحصیل است، بهویژه اگر دانشگاه دولتی انتخاب کنید. شهریه دانشگاههای دولتی فرانسه برای دانشجویان خارج از اتحادیه اروپا در مقطع کارشناسی حدود ۲٬۷۷۰ یورو در سال و در مقطع کارشناسی ارشد حدود ۳٬۷۷۰ یورو در سال میباشد. شهریه مقطع دکتری در فرانسه بسیار پایینتر است و معمولاً حدود ۴۰۰ یورو در سال محاسبه میشود.
هزینه زندگی دانشجویی در فرانسه به شهر محل تحصیل وابسته است. در بسیاری از شهرهای دانشجویی خارج از پایتخت، معمولاً میتوان با بودجهای حدود ۷۰۰ تا ۱۰۰۰ یورو در ماه هزینههای مسکن، خوراک، حملونقل و سایر مخارج روزمره را مدیریت کرد و فشار مالی کمتری داشت. برای دریافت ویزای تحصیلی فرانسه نیز باید تمکن مالی ارائه دهید که حداقل آن حدود ۶۱۵ یورو در ماه تعیین شده است. این مبلغ مربوط به هزینه زندگی است و باید جدا از شهریه سالانه در نظر گرفته شود.
اگر هدف شما کاهش هزینه کلی تحصیل است، انتخاب شهرهای دانشجویی مانند لیون، تولوز، گرونوبل، مونپلیه، نانت و رِن میتواند گزینه بهتری برای شما باشد. کم هزینه ترین دانشگاه های فرانسه شامل موارد زیر است:
دانشگاه استراسبورگ University of Strasbourg
دانشگاه گرونوبل آلپ Université Grenoble Alpes
دانشگاه مونپلیه University of Montpellier
دانشگاه تولوز University of Toulouse
دانشگاه بوردو University of Bordeaux
دانشگاه رِن University of Rennes
دانشگاه نانت University of Nantes
دانشگاه لیون University of Lyon
سوربن یونیورسیته Sorbonne University
دانشگاه اکس مارسی Aix-Marseille University
لهستان یکی از گزینههای مقرونبهصرفه در اتحادیه اروپا برای ادامه تحصیل است، بهویژه اگر به دنبال برنامههای انگلیسیزبان با شهریه قابل مدیریت هستید. شهریه دانشگاهها در لهستان بسته به رشته و مقطع تحصیلی متفاوت است، اما بهطور میانگین در مقطع کارشناسی بین ۱٬۵۰۰ تا ۵٬۰۰۰ یورو در سال و در مقطع کارشناسی ارشد بین ۲٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو در سال هزینه دارد. رشتههایی مانند پزشکی، دندانپزشکی و برخی گرایشهای مهندسی معمولاً شهریه بالاتری در دانشگاه های لهستان دارند، اما در بسیاری از رشتههای مدیریت، علوم اجتماعی و فناوری اطلاعات هزینهها در همین بازه متوسط باقی میماند.
هزینه زندگی دانشجویی در لهستان نسبت به کشورهای اروپای غربی پایینتر است و بخش اصلی هزینه به مسکن مربوط میشود. در بسیاری از شهرهای دانشجویی لهستان میتوان با بودجهای حدود ۵۰۰ تا ۸۰۰ یورو در ماه هزینههای زندگی را مدیریت کرد. شهرهایی مانند ووچ، لوبلین، پوزنان و کاتوویتسه معمولاً نسبت به پایتخت هزینه کمتری دارند و برای دانشجویان گزینههای ارزان تری برای تحصیل محسوب میشوند.کم هزینه ترین دانشگاه های لهستان شامل موارد زیر است:
دانشگاه ورشو University of Warsaw
دانشگاه یاگیلونیا Jagiellonian University
دانشگاه صنعتی ورشو Warsaw University of Technology
دانشگاه صنعتی وروتسواف Wroclaw University of Science and Technology
دانشگاه آدام میتسکیهویچ پوزنان Adam Mickiewicz University
دانشگاه گدانسک University of Gdansk
دانشگاه لودز University of Lodz
دانشگاه ماریا کوری اسکلودوفسکا لوبلین UMCS
دانشگاه نیکولاس کوپرنیک تورون Nicolaus Copernicus University
دانشگاه اقتصادی پوزنان Poznan University of Economics and Business
اسپانیا یکی از کشورهای کم هزینه برای تحصیل در اروپای غربی است، زیرا شهریه دانشگاههای دولتی آن نسبت به بسیاری از کشورهای همسطح پایینتر است. شهریه در مقطع کارشناسی اسپانیا معمولاً بین ۷۰۰ تا ۱٬۷۰۰ یورو در سال و در مقطع کارشناسی ارشد بین ۱٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰ یورو در سال متغیر است.
هزینه زندگی دانشجویی در اسپانیا به شهر محل تحصیل بستگی دارد. در شهرهای بزرگ اسپانیا، هزینه ماهانه زندگی دانشجویی معمولاً حدود ۱٬۰۰۰ تا ۱٬۲۰۰ یورو است، در حالی که در شهرهای دانشجویی کوچکتر میتوان با حدود ۷۰۰ تا ۹۰۰ یورو در ماه زندگی را مدیریت کرد. برای دریافت ویزای تحصیلی اسپانیا نیز باید تمکن مالی ارائه دهید و معیار رایج بر اساس شاخص IPREM حدود ۶۰۰ یورو در ماه است که باید در تعداد ماههای اقامت شما محاسبه شود. این مبلغ مربوط به هزینه زندگی است و جدا از شهریه دانشگاه در نظر گرفته میشود.
شهرهایی مانند والنسیا، سویا، گرانادا و سالامانکا معمولاً هزینه زندگی دانشجویی پایینتری دارند و برای مهاجرت تحصیلی کم هزینه تر هستند. اقتصادی ترین دانشگاههای اسپانیا شامل موارد زیر میباشد:
دانشگاه والنسیا University of Valencia
دانشگاه گرانادا University of Granada
دانشگاه سالامانکا University of Salamanca
دانشگاه سویا University of Seville
دانشگاه ساراگوسا University of Zaragoza
دانشگاه سانتیاگو د کمپوستلا University of Santiago de Compostela
دانشگاه بارسلونا University of Barcelona
دانشگاه خودمختار بارسلونا Autonomous University of Barcelona
دانشگاه خودمختار مادرید Autonomous University of Madrid
دانشگاه کمپلوتنسه مادرید Complutense University of Madrid

در دنیا دانشگاههایی وجود دارند که به دلایل مختلف شهریه بسیار پایینتری دارند. برخی از آنها دولتی هستند و اصولاً شهریه آموزشی نمیگیرند و فقط هزینه خدمات دانشجویی دریافت میکنند. بعضی کشورها برای دانشجویان بینالمللی هم شهریههای کنترلشده تعیین کردهاند یا امکان کاهش شهریه و بورسیههای مبتنی بر وضعیت مالی را فراهم میکنند. در نتیجه اگر مقصد و نوع دانشگاه را درست انتخاب کنید، میتوانید هزینه تحصیل را از حدود چندصد یورو در سال (در برخی دانشگاههای دولتی) تا چند هزار یورو در سال مدیریت کنید. ارزان ترین دانشگاه های جهان برای تحصیل شامل موارد زیر میباشد:
دانشگاه لایپزیگ – آلمان – بدون شهریه آموزشی + حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو در سال
دانشگاه ینا آلمان – بدون شهریه آموزشی + حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو در سال
دانشگاه روستوک آلمان – بدون شهریه آموزشی + حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو در سال
دانشگاه وین اتریش – حدود ۱٬۴۵۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو در سال
دانشگاه گراتس اتریش – حدود ۱٬۴۵۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو در سال
دانشگاه استراسبورگ فرانسه – حدود ۲٬۸۰۰ تا ۳٬۹۰۰ یورو در سال
دانشگاه گرونوبل آلپ فرانسه – حدود ۲٬۸۰۰ تا ۳٬۹۰۰ یورو در سال
دانشگاه والنسیا اسپانیا – حدود ۷۰۰ تا ۱٬۷۰۰ یورو در سال
دانشگاه گرانادا اسپانیا – حدود ۷۰۰ تا ۱٬۷۰۰ یورو در سال
دانشگاه چارلز جمهوری چک – بدون شهریه در برنامههای زبان چک
دانشگاه پنجاب پاکستان – کمتر از ۱٬۵۰۰ دلار در سال
دانشگاه کیپ تاون آفریقای جنوبی – حدود ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ دلار در سال
دانشگاه بلگراد صربستان – حدود ۲٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰ یورو در سال
دانشگاه استانبول ترکیه – حدود ۵۰۰ تا ۳٬۰۰۰ دلار در سال
دانشگاه آنکارا ترکیه – حدود ۵۰۰ تا ۳٬۰۰۰ دلار در سال
دانشگاه ملی سئول کره جنوبی – حدود ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ دلار در سال
برای برنامهریزی مالی تحصیل پزشکی باید تصویر کاملی از همه هزینهها داشته باشید، نه فقط شهریه دانشگاه. دوره پزشکی در خارج از کشور معمولاً بین ۵ تا ۶ سال طول میکشد و در این مدت علاوه بر شهریه، باید هزینه زندگی، بیمه درمانی، کتاب و وسایل آموزشی، خوابگاه یا اجاره مسکن و تمدید اقامت را نیز پرداخت کنید. در برخی کشورها دوره پریمدیکال یا آزمون ورودی هم وجود دارد که هزینه جداگانه دارد. همچنین باید بررسی کنید آیا اجازه کار دانشجویی دارید و بعد از فارغالتحصیلی امکان ادامه تخصص یا دریافت اقامت وجود دارد یا خیر. ارزان ترین کشور برای تحصیل پزشکی شامل موارد زیر میباشد:
آلمان – بدون شهریه آموزشی در دانشگاههای دولتی + حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو هزینه خدمات سالانه
اتریش – حدود ۱٬۵۰۰ یورو در سال در دانشگاههای دولتی
ایتالیا – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در سال
لهستان – حدود ۸٬۰۰۰ تا ۱۳٬۰۰۰ یورو در سال
مجارستان – حدود ۱۲٬۰۰۰ تا ۱۶٬۰۰۰ یورو در سال
رومانی – حدود ۵٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ یورو در سال
بلغارستان – حدود ۷٬۰۰۰ تا ۹٬۰۰۰ یورو در سال
چک – بدون شهریه به زبان چکی، حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ یورو به زبان انگلیسی
ترکیه – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ دلار در سال
صربستان – حدود ۵٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ یورو در سال
بیشتر دورههای مهندسی بین ۳ تا ۴ سال در مقطع کارشناسی و ۱ تا ۲ سال در مقطع کارشناسی ارشد طول میکشند. در کنار شهریه، باید هزینه زندگی، بیمه درمانی، ابزار و نرمافزارهای تخصصی، پروژههای عملی و در برخی کشورها هزینه کارگاهها یا آزمایشگاههای فنی را نیز در نظر بگیرید. همچنین مهم است بررسی کنید آیا امکان کار دانشجویی وجود دارد و مدرک دانشگاه در بازار کار بینالمللی چه اعتباری دارد. ۱۰ کشور ارزانتر برای تحصیل مهندسی شامل موارد زیر است:
آلمان – بدون شهریه آموزشی در دانشگاههای دولتی + حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو هزینه خدمات
اتریش – حدود ۱٬۵۰۰ یورو در سال
فرانسه – حدود ۲٬۸۰۰ تا ۳٬۹۰۰ یورو در سال در دانشگاههای دولتی
اسپانیا – حدود ۷۰۰ تا ۱٬۷۰۰ یورو در سال
لهستان – حدود ۲٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو در سال
چک – بدون شهریه به زبان چکی، حدود ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو به زبان انگلیسی
مجارستان – حدود ۴٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ یورو در سال
ترکیه – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰ دلار در سال در دانشگاههای دولتی
رومانی – حدود ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو در سال
مالزی – حدود ۳٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ دلار در سال
تحصیل در رشته دندانپزشکی معمولاً ۵ تا ۶ سال زمان میبرد و از رشتههای پرهزینه دانشگاهی محسوب میشود. در دوره تحصیل دندانپزشکی علاوه بر شهریه، باید هزینه ابزار و تجهیزات عملی، مواد مصرفی آزمایشگاهی، لباس کار، بیمه حرفهای و هزینه کارآموزی بالینی را نیز در نظر بگیرید. در برخی کشورها آزمون ورودی یا دوره آمادگی نیز وجود دارد. 10 کشور ارزانتر برای تحصیل دندانپزشکی شامل موارد زیر است:
آلمان – بدون شهریه آموزشی + حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو هزینه خدمات
اتریش – حدود ۱٬۵۰۰ یورو در سال
ایتالیا – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در سال
رومانی – حدود ۵٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ یورو در سال
بلغارستان – حدود ۷٬۰۰۰ تا ۹٬۰۰۰ یورو در سال
صربستان – حدود ۵٬۰۰۰ تا ۷٬۰۰۰ یورو در سال
لهستان – حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ یورو در سال
مجارستان – حدود ۱۴٬۰۰۰ تا ۱۸٬۰۰۰ یورو در سال
ترکیه – حدود ۲٬۰۰۰ تا ۱۵٬۰۰۰ دلار در سال
چک – حدود ۱۰٬۰۰۰ تا ۱۸٬۰۰۰ یورو در سال (به زبان انگلیسی)

برای تحصیل در مقطع دکتری باید دو نوع هزینه را در نظر بگیرید: هزینههای پیش از اپلای و هزینههای دوران تحصیل. پیش از اقدام، معمولاً هزینه ترجمه رسمی مدارک، آزمون زبان، اپلیکیشن فی دانشگاه، ارزیابی مدارک و ویزا را پرداخت میکنید. در طول دوره نیز باید هزینه زندگی، بیمه درمانی و در برخی کشورها شهریه ترمی را در نظر بگیرید. البته در بسیاری از کشورهای اروپایی دکتری بهصورت موقعیت شغلی تعریف میشود و دانشجو حقوق دریافت میکند یا از شهریه معاف است، بنابراین این مقطع در برخی کشورها کمهزینهترین گزینه تحصیلی محسوب میشود.۱۰ کشور ارزانتر برای تحصیل دکتری شامل موارد زیر میباشد:
آلمان – بدون شهریه آموزشی + حدود ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو هزینه خدمات
اتریش – حدود ۱٬۵۰۰ یورو در سال
فرانسه – حدود ۳۰۰ تا ۵۰۰ یورو در سال
نروژ – اغلب بدون شهریه در دانشگاههای دولتی
فنلاند – در بسیاری از موارد با بورسیه کامل
چک – بدون شهریه به زبان چکی
اسپانیا – حدود ۵۰۰ تا ۱٬۵۰۰ یورو در سال
لهستان – حدود ۲٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو در سال
مجارستان – حدود ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو در سال
ترکیه – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۳٬۰۰۰ دلار در سال
برای مقطع ارشد علاوه بر شهریه، باید هزینه اپلیکیشن، ترجمه مدارک، آزمون زبان، تمکن مالی و ویزا را در نظر بگیرید. در طول دوره تحصیل ارشد نیز هزینه زندگی، بیمه و در برخی رشتهها هزینه پروژه یا آزمایشگاه وجود دارد. دوره ارشد معمولاً ۱ تا ۲ سال طول میکشد و مدیریت هزینه آن نسبت به پزشکی یا دندانپزشکی سادهتر است. 10 کشور ارزانتر برای تحصیل ارشد شامل موارد زیر میباشد:
آلمان – بدون شهریه آموزشی + ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو
اتریش – حدود ۱٬۵۰۰ یورو
فرانسه – حدود ۲٬۸۰۰ تا ۳٬۹۰۰ یورو
اسپانیا – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۳٬۵۰۰ یورو
ایتالیا – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۴٬۰۰۰ یورو
لهستان – حدود ۲٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو
چک – بدون شهریه به زبان چکی، ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو به انگلیسی
مجارستان – حدود ۴٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ یورو
رومانی – حدود ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو
ترکیه – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰ دلار
برای تحصیل در مقطع کارشناسی باید هزینههای اپلای، آزمون زبان، تمکن مالی، بیمه و اقامت را از ابتدا محاسبه کنید. طول دوره کارشناسی معمولاً ۳ تا ۴ سال است و مجموع هزینه زندگی در این مدت سهم بزرگی از بودجه شما را تشکیل میدهد. ۱۰ کشور ارزانتر برای دوره کارشناسی شامل موارد زیر میباشد:
آلمان – بدون شهریه آموزشی + ۴۰۰ تا ۸۰۰ یورو
اتریش – حدود ۱٬۵۰۰ یورو
اسپانیا – حدود ۷۰۰ تا ۱٬۷۰۰ یورو
فرانسه – حدود ۲٬۷۷۰ یورو
ایتالیا – حدود ۱٬۰۰۰ تا ۳٬۰۰۰ یورو
لهستان – حدود ۲٬۰۰۰ تا ۵٬۰۰۰ یورو
چک – بدون شهریه به زبان چکی
مجارستان – حدود ۳٬۰۰۰ تا ۸٬۰۰۰ یورو
رومانی – حدود ۳٬۰۰۰ تا ۶٬۰۰۰ یورو
ترکیه – حدود ۵۰۰ تا ۴٬۰۰۰ دلار
سوالات متداول:
تحصیل پزشکی در کدام کشور ارزان است؟
تحصیل پزشکی در کشورهایی مانند آلمان، اتریش و ایتالیا در دانشگاههای دولتی ارزانتر است و در برخی موارد فقط هزینه خدمات دانشجویی دریافت میشود.
مهاجرت تحصیلی به کدام کشور ارزان تر است؟
مهاجرت تحصیلی از نظر مجموع شهریه و هزینه زندگی معمولاً در آلمان، اسپانیا، لهستان و مجارستان ارزانتر از بسیاری از کشورهای اروپای غربی و انگلیسیزبان است.
کدام کشورها بورسیه تحصیل رایگان دارند؟
کشورهایی مانند آلمان، نروژ، فرانسه، ایتالیا و مجارستان برنامههای بورسیه دولتی یا دانشگاهی دارند که میتواند شهریه را بهطور کامل یا بخش زیادی از آن را پوشش دهد.